[76jaarLDGS] The Island
Deze cache is onderdeel van de serie 76 jaar Vrijheid, Mobilisatie,Oorlog, Verzet en Bevrijding op de Utrechtse Heuvelrug, Gelderse Vallei, Eemland en Overbetuwe waarbij belangrijke locaties uit de geschiedenis van Utrechtse Heuvelrug en omgeving in de WOII aan bod komen.
De cache is gelegd ter gelegenheid van de herinnering aan 75 jaar bevrijding op 5 mei 2020.
Gelieve deze cache alleen te bezoeken tussen zonsopkomst en zonsondergang.
Deze multi kun je het beste wandelend volbrengen.
Op elke waypoint zul je gegevens moeten verzamelen die je nodig hebt voor de locatie van de eindcache.
Waypoint 1 - Oorlogsgraven.
Op de kleine Algemene Begraafplaats van Heteren rusten 21 militairen. Twee van hen zijn niet geïdentificeerd.
John Wray Brown Glider pilot 23 jaar. Deze man ligt begraven in het eerste graf.
Foto: Betuws Oorlogmuseum ‘The Island’ Heteren.
Helaas ligt hier ook de Bemanning v.d Stirling bommenwerper LJ - 991 begraven.
Van links naar rechts op de achterste rij:
Simon Cormier (graf 17) - Harold Stel (graf 20)l- Erle Milks (graf 18).
Op de voorste rij:
John MCGarrie (graf 19) en Syd Wheatley, deze heeft de noodlanding overleefd.
Foto: Betuws Oorlogmuseum ‘The Island’ Heteren.
De foto is gemaakt in Engeland 1944 voor de hangar.
Op september 1944 werd Dakota KG340 van 271 Squadron Down Ampney geraakt door FLAK. Het toestel crashte langs de Achterstraat te Heteren ter hoogte met de huidige kruising met de A50. De bemanningsleden van de Dakota die de crash niet hebben overleeft liggen ook hier op de begraafplaats.
Welk (huis)nummer vindt u op dit gebouw? Antwoord = A
Waypoint 2 - Museum ‘The Island’
Het idee is 45 jaar geleden bij de eigenaar ontstaan door de zakagenda uit 1944 van zijn vader. Jarenlang heeft hij van alles verzameld uit 1940 -1945. Vooral van de Betuwe. Hiermee is hij in 1985 een privé-museum begonnen. Hierdoor zijn ook veel contacten met veteranen ontstaan. In 1999 is hij gestart met het huidige museum. Het museum laat u de strijd in de meidagen van 1940 zien. Met veel Nederlandse uniformen welke gedragen zijn in de Betuwe.
Operatie Market - Garden september 1944 wordt duidelijk tentoongesteld met Britse, Amerikaanse en Poolse parachutisten. Maar ook de Britse infanterie wordt niet vergeten! Toen Operatie Market Garden was beëindigd was de Betuwe in een oorlogsgebied veranderd. Alles kwam onder water te staan en in de winter waren er tal van gevechten. Het zou pas in april en mei 1945 worden dat de Betuwe geheel werd bevrijd door Canadese en Belgische troepen. Heel veel materiaal is geschonken door veteranen en inwoners van de Betuwe. Zo heeft bijna alles een verhaal en wordt het persoonlijk. Op deze manier probeert het museum deze geschiedenis levendig te houden.
Hoeveel soldaten staan er op de foto op de voorgevel van het huis met onderschrift Heteren 1944? Antwoord = B
Waypoint 3 - Maria Onbevlekt Ontvangen Kerk
De schade zichtbaar op de achtergevel, is veroorzaakt tijden de Tweede Wereldoorlog 1940-1945. Dit toen nog vrij nieuwe kerkgebouw lag destijds tussen de geallieerden en de Duitsers volop in de vuurlinie.
Foto: Betuws Oorlogmuseum ‘The Island’ Heteren.
Tijdens het oorlogs herstel heeft men waarschijnlijk mede vanwege de hoge kosten, besloten om deze zuidelijke achtergevel niet te herstellen. Als aandenken aan de oorlog is dit besluit tijdens de algehele restauratie een aantal jaar geleden gerespecteerd. Hierdoor blijft voor de toekomst in on rivierdorp Heteren altijd zichtbaar wat zich in de omgeving heeft afgespeeld.
Hoeveel jaartallen staan er op het bord? Antwoord = C
Waypoint 4 - De Peperbus
In okt.- nov 1944 staken 150 Duitsers met rubberbootjes de Rijn over. Boven in de Peperbus zat David Smith HQ/501 met een zender. Hij zag de Duitsers komen en vroeg om artillerievuur. De Duitser hadden hem gezien en beschoten o.a vanuit Renkum met een kanon de kerktoren. David werd door de luchtdruk v/d exploderende granaten uit de kerktoren geblazen en belandde bewusteloos op de grond. Toen hij bij kwam ging hij weer de kerktoren in, en gaf opnieuw door waar de Duitsers zich bevonden. Zo werd voorkomen dat de Duitsers een bruggenhoofd zouden vormen bij Heteren. Voor deze actie kreeg David Smith een Bronzen Ster.
Foto: Betuws Oorlogmuseum ‘The Island’ Heteren.
Kerk buitendijks, later binnendijks, toren buitendijks, later bovendijks. Voor dit bijzondere fenomeen staat u hier. De plek waar nu de Nederlands Hervormde Kerk staat heette vroeger de Vluchtheuvel. Het originele kerkgebouw dateert uit de 12de eeuw en heeft eeuwenlang buitendijks gestaan, totdat het in 1834 instortte. De toren bleef echter staan.
De nieuwe kerk werd binnen de veilige dijk gebouwd. De toren, door de plaatselijke bevolking ook wel de Peperbus genoemd, werd eind vorige eeuw omgebouwd met de toen aangelegde nieuwe groene dijk. Aan de knik in de dijk kunt u zien dat de toren gewoon werd ‘meegenomen in het plan’. De muren van de Peperbus zijn erg dik, iets wat u aan de dorpskant van de toren nog kunt zien. Waarom die muren zo dik zijn kan niemand u vertellen. Maar wellicht dat deze solide bouw er wel toe heeft bijgedragen dat de toren er nog steeds fier bijstaat. Aan de oostkant zit een dichtgetimmerde deur. Op die plek heeft de toren vastgezeten aan de oorspronkelijke kerk. Hoewel de toren geen functie meer heeft peinst nog steeds niemand in Heteren er over hem te slopen. Het heeft wel wat, zo’n Peperbus bovenop de dijk.
Wat is de dikte van de muur van de Peperbus? Stapeltellen tot één cijfer. Antwoord = D
Waypoint 5 - Het Wapen van Heteren
U staat hier voor het voormalige dorpshuis van Heteren, wat tijdens Operatie Market Garden in September 1944 gebruikt werd als noodhospitaal. In dit noodhospitaal werden voornamelijk geallieerde bemanningsleden van de in deze omgeving neergestorte vliegtuigen verzorgd. Dankzij de inzet van de dorpsdokter en haar team zijn er in dit gebouw veel gewonden gered. Op dit moment is het onzeker wat er met dit gebouw gebeurt.
Hoeveel plussen staan er op de deuren van het noodhospitaal? Antwoord = E
Waypoint 6 - Monument 101st Airborne Division
De Amerikaanse 101e Airborne divisie, genaamd de Screaming Eagle, landt op 17 en 18 september 1944 met parachutes en zweefvliegtuigen bij Eindhoven in het kader van operatie Market Garden. Hun doel is om in Brabant enkele bruggen te veroveren en de enige weg richting het noorden open te houden, zodat het geallieerde leger richting Arnhem kan oprukken. Enkele dagen later komen de eerste geallieerde eenheden in de Betuwe aan. Er worden diverse pogingen gedaan om de Britten bij Oosterbeek te ondersteunen. Echter zonder succes, de brug bij Arnhem blijkt een verloren zaak. De overgebleven Britten in Oosterbeek worden terug de Rijn overgehaald. Vanaf dat moment nemen de geallieerden in de Betuwe hun verdedigende positie in.
Op 27 november 1944 wordt de 101e Airborne Divisie afgelost door andere geallieerde eenheden. net op tijd, want op 2 december 1944 blazen de Duitsers de dijk bij Elden op. Hierdoor komt de Betuwe onder water te staan. De meeste bewoners zijn dan al geëvacueerd. De Betuwe zal frontgebied blijven tot april 1945; een periode van 198 dagen.De 101e Airborne Divisie heeft zware verliezen geleden in de Betuwe. Honderden soldaten raken gewond en zijn voor de rest van hun leven beschadigd, fysiek en mentaal. Daarnaast hebben ongeveer 300 mannen van deze eenheid het hoogste offer gegeven: zij stierven in dit gebied voor onze vrijheid. Dit monument is in 1982 opgericht ter nagedachtenis aan de soldaten die hier hebben gevochten voor onze vrijheid.
Soldaten in de Betuwe; de foto is genomen bij de Rijndijk, ergens tussen Opheusden en Randwijk. © BOIC
Het monument is geplaatst op de dijk van de Neder-Rijn. Dit is één van de locaties waar de Amnerikaanse soldaten zware gevechten hebben gevoerd. Dit monument herinnert ons aan de offers die de 'Screaming Eagles' hier hebben geleden. Dat we ze nooit zullen vergeten.
Op de foto, hoeveel kilometer is het naar Opheusden? Antwoord = F
Waypoint 7 - Monument Omgekomen Vliegtuigbemanningen
In september 1944 zijn er rond Heteren in slechts vier dagen tijd een aantal vliegtuigen neergestort. Hierbij kwamen in totaal 31 bemanningsleden om het leven. Heteren lag namelijk tijdens de Slag om Arnhem onder de aanvliegroute van de bevoorradingsvluchten. Dit monument staat vlakbij één van de plekken waar een vliegtuig is neergestort, namelijk de Dakota KG340. Een aantal van deze mannen liggen nu op de begraafplaats van waypoint 1.
Hoeveel vliegtuigen zijn er in en rondom Heteren neergestort? Antwoord = G
De cache kunt u vinden op het volgende waypoint
N51°57. (D-E) (B+G) (F-D)
E005°45. (B+C) (A+B+E) (F-A)
Voor het realiseren van de 75th & 76th Liberation Day Geocaching Serie hebben diverse mensen hun medewerking verleend, bij deze willen wij hen allemaal bedanken voor de tijd en moeite die zij ons hebben gegeven. Daarnaast willen wij iedereen bedanken die de plaatsing van de caches mogelijk hebben gemaakt o.a. de gemeentelijke instanties. Diverse boeken/naslagwerken over de geschiedenis van de Utrechtse Heuvelrug en de ruime omgeving ten tijde van de tweede wereldoorlog zijn een bron van informatie geweest. Ook Het Betuws Oorlogsmuseum ‘The Island’ in Heteren heeft ons met raad en daad bijgestaan.
Voor vragen en opmerkingen: tedonus@gmail.com
Voor deze serie is ook een banner beschikbaar en mag geplaatst worden als men alle geocaches en de bonus heeft gedaan.
Vergeet niet de gegevens voor de bonus te noteren indien aanwezig.