[76jaarLDGS] Goed | Fout
Deze cache is onderdeel van de serie 76 jaar Vrijheid, Mobilisatie,Oorlog, Verzet en Bevrijding op de Utrechtse Heuvelrug, Gelderse Vallei, Eemland en Overbetuwe waarbij belangrijke locaties uit de geschiedenis van Utrechtse Heuvelrug en omgeving in de WOII aan bod komen.
De cache is gelegd ter gelegenheid van de herinnering aan 75 jaar bevrijding op 5 mei 2020.
Goed of fout. 76 jaar na dato zien we dat in zwart en wit, maar er zijn ook veel grijstinten. Hierbij twee van deze verhalen.
Je staat hier voor een herinneringsplaquette aan een sabotage actie op een seinhuisje. Na de aanslag op het seinhuisje opende de twee verzetsmannen het vuur op Duitse bewakers. Drie Duitsers komen om, als wraak worden 18 gevangenen uit kamp Amersfoort en twee voorbijgangers hier vermoord. De laatste regel was ‘ZIJ OFFERDEN ZICH VOOR DE VRIJHEID’, deze is veranderd in "WIJ HERDENKEN HEN DIE VIELEN VOOR DE VRIJHEID" omdat hier ook de gedeserteerde SS er Beukman werd doodgeschoten. Was hij goed? of was hij fout?
Hierbij het verhaal van Karl Fürgler. Hij werd op 4 oktober 1920 in Italië geboren. Hij diende bij de SS voor Duitsland, en vecht onder andere bij de Grebbeberg. Fürgler deserteert. In Amersfoort ging hij actief in het verzet. 11 februari 1944 pleegt de verzetsgroep een overval op het distributiekantoor Plantsoen West 2 in Amersfoort. Doel is het buitmaken van bonkaarten. Bonkaarten zijn kaarten waarmee levensmiddelen en andere spullen aangeschaft mogen worden. Hiermee konden onderduikers van eten worden voorzien. De aanslag mislukt. Fürgler dekt de aftocht, en beschiet de politie. Tijdens het gevecht zijn door de politie zo’n 200 kogels afgevuurd. De goede agenten schieten bewust mis, de NSB-ers zoals Van de Kwast en Van Breughem schieten gericht. Fürgler loopt drie schotwonden op, maar komt wel weg. De politie spoort hem op bij de Scherbierstraat 3. Politieofficier Hafkamp heeft de leiding en schiet de bewusteloze verzetsstrijder dood. Fürgler overlijdt 11 februari 1944. Hij ligt nu op Rusthof Plot: 12. rij: F. graf: 65. Als SS-er fout, als verzetsman goed?
Foto: Karl Fürgler
Teun van Es is voor de oorlog automonteur in Scheveningen. Waar Karl Fürgler aan de kant van de Duitsers vecht, vecht Teun van Es bij de Grebbeberg aan de Nederlandse kant. Na de capitulatie treedt hij toe tot het Geuzen verzet, en saboteert Wehrmacht auto’s. Op 16 december 1940 is het uit; hij wordt tijdens zijn vlucht in zijn been geraakt en gevangen genomen. Teun wordt niet ter dood veroordeeld, maar naar concentratiekamp Buchenwald afgevoerd. Daar valt hij op door zijn antisemitisch uitspraken. Teun krijgt de kans om als voorman naar Kamp Amersfoort te worden overgebracht. Teun moet dan wel bereid zijn de gevangenen te slaan. Teun slaat de gevangenen in Amersfoort met de hand, vuist, knuppel, stok, staaf of spade. Al snel krijgt hij de bijnaam Teun de Knuppelaar. Door de 'Duitse sfeer' en de groepsdruk groeit hij uit tot machtswellusteling, verklaart een medegevangene. “Teun van Es werkt samen met Joop Greeven en Jan Goedknecht aan de dood van Salomon de Miranda in kamp Amersfoort. Ze bekogelden hem met stenen en zand. Bloedend en bewusteloos werd hij in zijn uitwerpselen nog bij de appèl plaats in een kruiwagen gebracht. De 3 mannen namen hem mee naar de wasinrichting en spoten ijskoud water op hem. Daarna heet water op zijn hartstreek net zo lang tot hij dood was. Als verzetman goed, als kampbewaker fout?
De cache ligt op:
N 52° 9.(op de herinnering plaquette staat een jaar, het eerste getal van dat jaar) (de maand op de herinneringsplakkette) (aantal schotwonden die Fürgler oploopt)
E 5° 21.(stapeltel het jaartal op de herinnering plaquette naar 1 getal, dag en maand niet gebruiken) (laatste getal van het geboortejaar van Fürgler) (stapeltel het jaar waarin Teun van Es is opgepakt naar 1 cijfer)
Voor het realiseren van deze serie hebben diverse mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt hun medewerking verleend, bij deze willen wij hen allemaal bedanken voor de tijd en moeite die zij ons hebben gegeven. Daarnaast willen wij iedereen bedanken die de plaatsing van de caches mogelijk hebben gemaakt (de gemeenten Amersfoort, Utrechtse Heuvelrug, Leusden, Woudenberg, Zeist, Scherpenzeel, Renswoude, Provincie Utrecht, Landgoed Beukenrode, Landgoed Den treek- Henschoten, Landgoed Huis Doorn, Stichting De Boom, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Utrechts Landschap en het Waterschap Vallei&Veluwe) Diverse boeken/naslagwerken over de geschiedenis van de Utrechtse Heuvelrug en omgeving ten tijde van de tweede wereldoorlog.
Voor vragen en opmerkingen: gebruik de ‘Berichten in de Geocaching app’.
Voor deze serie is ook een banner beschikbaar en mag geplaatst worden als men alle geocaches en de bonus heeft gedaan .
Vergeet niet de gegevens voor de bonus te noteren indien aanwezig