
Dolina Stępinki jest największą boczną doliną Wisłoka i ma charakter doliny meandrowej. Jest doliną wyciętą w utworach małoodpornych - warstwy krośnieńskie. Zbocza dolin bocznych są zazwyczaj asymetryczne. Zbocze prawe jest łagodniejsze, modelowane przez osuwanie i spełzywanie, lewe zbocze tej doliny wykazuje większe nachylenie, jest bardzo często podcinane przez rzekę.
MEANDER zwany inaczej zakolem – fragment koryta rzeki, zwykle na terenach nizinnych o małym spadku i słabym nurcie, przybierający kształt przypominający pętlę, spowodowany erozją boczną nurtu rzeki. W rzece występuje nurt czyli część wody w korycie o najwyższej prędkości i tym samym – sile erozyjnej. Przeskakuje on od jednego do drugiego brzegu rzeki, erodując je naprzemiennie. W tym samym czasie po drugiej stronie erodowanego brzegu wolniej płynąca woda akumuluje osady, zabudowując ten fragment koryta. W ten sposób jeden brzeg jest niszczony (brzeg jest w tym miejscu stromy, a koryto głębsze), a przeciwległy – narasta (nachylenie brzegu jest łagodny, a koryto płytkie). Prowadzi to do powstawania zakoli rzecznych – meandrów. Wpływ na przebieg procesu ma także siła Coriolisa, która prowadzi do silniejszego podmywania brzegów prawych na półkuli północnej i lewych na półkuli południowej. Meandry poszerzają dolinę rzeki i z czasem przesuwają się ku jej ujściu. Koryto meandra odciętego od głównego biegu rzeki nosi nazwę starorzecza. Nazwa meander pochodzi od rzeki Menderes w zachodniej Turcji, która tworzy liczne zakola.
Brzegi koryta w obrębie meandru są odmiennie wykształcone:
- wklęsły (zewnętrzny) – jest stromy wskutek podcinania przez nurt rzeki (erozja boczna); również rzeka u stóp tego brzegu jest najgłębsza;
- wypukły (wewnętrzny) – łagodny; zachodzi na nim odkładanie osadu w postaci łachy meandrowej (łacha; odsyp).
Aby zalogować ten Earthcache odpowiedz na poniższe pytania:
- Opisz oba brzegi. Podaj, przy którym brzegu zachodzi akumulacja a przy którym erozja. Czy da się zauważyć różnicę w głębokości rzeki przy obydwu brzegach? Z czego to wynika?
- Jak zapewnie zauważyłeś, brzeg przy drodze został zabezpieczony. Jak myślisz czy do zabezpieczenia brzegu rzeki użyto skały miększej czy twardszej niż występująca w dolinie rzeki.
- Wykonaj fotografię meandru wklęsłego.
Po przesłaniu odpowiedzi możesz od razu logować Earth’a, jeśli coś będzie nie tak, skontaktuję się z Tobą.