W utworach fliszowych Karpat zewnętrznych są znane liczne przewarstwienia syderytu i sferosyderytów w kilku formacjach łupkowych, wyróżniających się podwyższoną zawartością substancji organicznych, przede wszystkim w łupkach cieszyńskich, wierzowskich i istebniańskich górnych w granicach jednostki śląskiej. Były one eksploatowane w wielu miejscach i przetapiane w miejscowych hutach w XVIII i XIX w. (Narębski, 1966). Podejmowano ich poszukiwania w latach 50. XX w., a nawet próbę wznowienia eksploatacji w Stępinie koło Frysztaka. Warstwami rudonośnymi są łupki z cienkimi, nieciągłymi przeławiceniami syderytu lub koncentracją sferosyderytów. W łupkach cieszyńskich zwykle występuje od kilku do kilkunastu wkładek rudnych o miąższości od kilku do kilkunastu centymetrów, odległych od siebie w profilu od kilkunastu centymetrów do kilku metrów.
W łupkach Wierzbowskich warstwy syderytowe mają grubość do ok. 25 cm. W łupkach istebniańskich warstwy rudonośne mają małą miąższość od kilku do 20 cm (Ciszewska, 1960). Duże zainteresowanie od lat 80. XIX w. budziło występowanie syderytu (sferosyderytów) w łupkach cieszyńskich w rejonie Stępiny koło Frysztaku. Szczegółowo obszar ten badano w latach 1950–1954 (Osika, 1958). W latach 1956– 1958 podjęto eksploatację rud w doświadczalnej kopalni odkrywkowej „Krystyna” (Kita-Badak, 1957). Zasobność złoża była mała, przeciętnie 50–139 kg/m3. W wydobywanym urobku uzyskiwano średnio tylko 68–84 kg/m3, co spowodowało zaniechanie eksploatacji. Nie przedstawiają one współcześnie wartości gospodarczej, ze względu na małą zasobność i niską jakość rudy, mimo jej atrakcyjności dla hutnictwa z powodu łatwej topliwości.
Rudy ze Stępiny są z kredy dolnej ( mają od od 113 do 129 mln lat ) i występują w łupkach wierzbowskich.
Wystąpienia rud manganu w Karpatach fliszowych
W eoceńskich i górnokredowych łupkach pstrych w jednostkach skolskiej i śląskiej są znane wystąpienia oligonitu w formie cienkich przewarstwień i konkrecji z zawartością Mn do 27% i Fe do 20%. Mniej więcej do połowy XX w. uważano je za rudy manganu5, dlatego prowadzono ich poszukiwania. Obecnie za rudy manganu uważa się skały zawierające powyżej 35% Mn i mało Fe.
W okolicach Stępiny,pokład rudy żelaza-syderytu który były eksploatowane metoda odkrywkową od wczesnego średniowiecza oraz pokład piroluzytu - tlenku manganu. Mieszaniny tlenków manganu mogą tworzyć duże osady i mogą występować w osadach i glinach jezior lub bagien mają one najczęściej kolor ciemnobrązowy lub czarny. Osady tlenków żelaza są zazwyczaj rudawe.
Aby zalogować znalezienie tego EarthCache, musisz udać się pod wskazane współrzędne, odpowiedzieć na poniższe pytania i przesłać odpowiedzi za pomocą mojego profilu. Nie trzeba czekać na moją odpowiedź, można od razu logować. Jeśli coś będzie nie tak, zgłoszę się sam. Skrzynka typu EarthCache, nie posiada fizycznego pojemnika.
Pytania:
1. Jaki typ kopalni rudy żelaza tu występował?
2. Przyjrzyj się zboczom i korytu potoku, czy zauważyłeś tutaj jakieś osady? Jaki mają kolor? Czy świadczą one o występowaniu rudy żelaza lub rudy manganu?
3. Wykonaj fotografię terenu, wskazując na charakterystyczne osady w dolinie potoku.
Uwaga! tereny po prawej stronie ścieżki (idąc w kierunku Huty Gogołowskiej/góry Chełm) znajdują się na terenie Rezerwatu "Góra Chełm". Do uzyskania odpowiedzi nie potrzeba schodzić z drogi i wchodzić w głąb lasu.