Akcja Pensjonat – w nocy z 5 na 6 sierpnia 1943 roku.
Przeprowadzona ponad 78 lat temu Akcja Pensjonat była dla mieszkańców Jasła i regionu nadzieją na lepsze czasy. Informacja o uwolnieniu 66 więźniów politycznych rozeszła się lotem błyskawicy.
Dziś przypominamy historię tamtych dni i chcemy zaznaczyć, że pamięć o tym wydarzeniu na zawsze pozostanie w kartach jasielskiej historii. Nie zapominamy także o sześciu głównych postaciach tego wydarzenia. W przygotowaniu uczestniczyła rodzina inż. Madejewskiego związana z AK plus strażnicy więzienia: Józef Okwieka"Trójka,Wawszczaki Myśliwiec. Przeprowadziła ją grupa dowodzona przez por. Zenona Sobotę"Korczak"w składzie: Zbigniew Cerkowniak"Boruta"
,Zbigniew Zawiła "Żbik", Stanisław Dąbrowa-Kostka"Dąbrowa", Stanisław Magura"Łapa"i "Trójka"
Akcja"Pensjonat"została przeprowadzona przez Kedyw Podokręgu AK Rzeszów Obwód Jasło AK w nocy z 5 na 6 sierpnia 1943 roku. Jej celem było uwolnienie członków ruchu oporu z jasielskiego więzienia okupacyjnego, przez które przewinęło się 10-15 tys. więźniów. Przeciętnie przebywało tu ok. 300 więźniów.
Por. Zebon Sobota, dowodząc 5-osobowym zespołem dokonał udanego napadu na duże i silnie strzeżone więzienie w Jaśle. Do tego więzienia dostał się podstępem, dzięki współpracy strażnika więziennego. O godz. 22.50 sterroryzowano strażnika i unieszkodliwiono załogę. Do cel wszedł Sobota ze swoją grupą, a opuścił je
z uwolnionymi więźniami o godz. 0.30. Udało mu się uzbroić uchodzących i odciąć wszystkie połączenia telefoniczne, przy pomocy których można by zaalarmować Gestapo.
W wyniku akcji uwolniono 66 więźniów politycznych i umożliwiono ucieczkę 67 więźniom pospolitym. Faktycznie liczba ta była faktycznie mocno zaniżona a dodatkowo 10 osób w obawie o represje same wróciły do aresztu, niektóre źródła podają nawet 180 uwolnionych osób. W Żółkowie uciekinierzy podzielili się na dwie grupy; jedna udała się w kierunku Skołyszyna (w Bączalu Dolnym ukrywał ich ksiądz Florian Zając) i dalej do Gorlic, druga w okoliceBóbrki. Sprawą uwolnienia więźniów zainteresował się sam generalny gubernator Hans Frank, a
efektem tego była zmiana na stanowiskach szefa Gestapo i naczelnika więzienia w Jaśle.
ZADANIA OBOWIĄZKOWE:
Aby zalogować znalezienie: stań na podanych koordynatach, zrób zdjęcie sobie (swojego GPX-a, PWG lub innego przedmiotu, który pozwala cię zidentyfikować) w miejscach i w formie jak niżej podano:
1. Zrób zdjęcie na kordach początkowych kesza na tle obecnego Sądu Rejonowego w Jaśle.
2. Zrób zdjęcie z tablicą opisującą „Akcje Pensjonat” (na którym będzie też widoczny Twój NICK GC, GPS, osoba lub drewniak).
Pomnik znany i ....... nieznany
Obiekt ten znajduje się nieopodal parku miejskiego przy ul. Staszica w Jaśle, obok budynku sądu. Często mówi się też o nim pomnik „W hołdzie Żołnierzom Armii Krajowej”. Stanął on w tym miejscu żeby upamiętnić akcję żołnierzy Kedywu Podokręgu Armii Krajowej Rzeszów, którzy w nocy z 5 na 6 sierpnia 1943 roku uwolnili z niemieckiego więzienia około 180 więźniów (66 politycznych i blisko 120 innych).
Pomnik AK znajduje się w miejscu zniszczonego w 1944 roku przez okupanta niemieckiego obiektu więzienia i sądu, w rejonie ówczesnej bramy więziennej. Uroczyście odsłonięto go w dniu 9 grudnia 2001 roku. Data ta nie była przypadkowa bowiem w tym dniu minęła szósta rocznica złożenia na jasielskim Starym Cmentarzu prochów zmarłego w USA dowódcy Obwodu ZWZ – AK podpułkownika Józefa Modrzejewskiego ps. „Lis”. Wśród osób uczestniczących w poświęceniu i odsłonięciu pomnika byli m.in.: Pani Maria Sobota – Wiśniewicz – córka dowódcy akcji ppor. Zenona Soboty ps. „Korczak” oraz Pani Anna Cerkowniak – Wojciechowska – córka jednego z uczestników akcji – ppor. Zbigniewa Cerkowniaka ps. „Boruta”.
3. Zrób zdjęcie z pomnikiem „W Hołdzie Żołnierzom Armii Krajowej” (na którym będzie też widoczny Twój NICK GC, GPS, osoba lub drewniak).
W trakcie II wojny światowej w pałacu mieściła się żandarmeria polowa, co prawdopodobnie ocaliło go od zniszczenia.
4. Zrób zdjęcie z „ Pałacem Sroczyńskich” w tle (na którym będzie też widoczny Twój NICK GC, GPS, osoba lub drewniak).
5. Zrób zdjęcie Drzwi z datami "Jasielskiej Katowni" (na którym będzie też widoczny Twój NICK GC, GPS, osoba lub drewniak).
zdjęcie: Dawna "Bursa" - Dzisiejszy Szpital Psychiatryczny.
Jasielski odpowiednik warszawskiej katowni na „Szucha”
W latach drugiej wojny światowej, w trakcie okupacji niemieckiej w budynku bursy mieściła się placówka gestapo. W części sutereny znajdowały się cele, w których gestapowcy umieszczali aresztowanych przewożonych z jasielskiego więzienia. Przesłuchiwano ich w bardzo brutalny sposób. Perfidnymi i wyrafinowanymi metodami dręczono ich fizycznie i psychicznie. Tortury te często kończyły się śmiercią więźniów. Wielu skatowanych, sporo spośród nich na noszach, powracało do więzienia, a stamtąd byli wywożeni na miejsca masowych egzekucji, m.in. do lasu warzyckiego i na teren jasielskiego kirkutu, do więzień w Tarnowie i Krakowie oraz do obozów koncentracyjnych, głównie do Oświęcimia. Szacuje się, że przez cały okres okupacji przez mury budzącej wówczas wśród mieszkańców Podkarpacia przerażenie "Bursy" przeszło co najmniej dziesięć tysięcy osób.
Wymuszanie zeznań torturami.
Zapraszam do obejrzenia filmu "Akcja Pensjonat" zrealizowanego przez jedną z telewizji, we współpracy z wówczas żyjącym Stanisławem Dąbrową Kostką oraz do przeczytania szczegółowej informacji opisującej tę brawurową akcję autorstwa Wiesława Hap.
Dla osoby, która zdobędzie kęsza jako pierwsza niespodzianka.
Szczegóły filmu:
Rok produkcji: 2016
Reżyser: Bogdan A. Miszczak, Jakub Kowalczyk
Producent: Bogdan A. Miszczak
Czas trwania: 37 min
Film Akcja Pensjonat - klikasz i oglądasz
źródło: wikipedia, zdjęcia opracowanie własne.
Wirtualne Nagrody 3.0 - 2022/2023
Ta wirtualna pamięć podręczna jest częścią ograniczonej wersji maszyn wirtualnych utworzonych między 1 marca 2022 r. a 1 marca 2023 r. Tylko 4000 właścicieli pamięci podręcznej otrzymało możliwość ukrycia wirtualnej pamięci podręcznej. Dowiedz się więcej o Virtual Rewards 3.0 nablogu Geocaching.