lAs u rhie in ed oeghto bnet ntku u oomi ktieunjik vreo the oedu ipdheinulcS
omKt u heri ni ed twnemraenniad en re si waortuearbb sij ilgt ihre vlka bij gno nee oimeo unuart jnbasai wara u ook favna hire nee ogde utihtzci rvoe ehtef
Om de eht ljeoogbke et nnekun ejbschvnier ltzu u elfz uds de goohet in tnemeo , ed oobm in ikmlenm is enti nidgo etm ed jsteui tool is de echca op oghteo iekeaabrbr
eD hceac is te invend op drono fvji een fvji ctah nee zvnee tcha osto eirv ene neeng eewt irev een, evel lrezepi in teh delv
en veegetr laoovr enti et inngetee nav eth ittihzuc
Schipluiden :
In de Harnaschpolder in Schipluiden is in de zomer van 2003 de oudst bekende permanente nederzetting van Nederland opgegraven. In de periode van 3600 v.Chr. tot 3300 v.Chr. (Jongere Steentijd) woonden hier mensen op een duin van 150 bij 50 meter, dat één tot twee meter hoog was. Het dorp was omheind om loslopend vee buiten te houden, en de bewoners verbouwden gerst en emmer.
De historische kern van Schipluiden is grotendeels gebouwd op twee oeverwallen die langs een restgeul van de Gantel laag liggen. Deze oeverwallen werden in de Romeinse tijd intensief bewoond. Na de Romeinse tijd lijkt de directe omgeving pas na het begin van de 11e eeuw te zijn bewoond. Het gebied werd verkaveld. De strokenverkaveling stond haaks op de Delftse Schie met boerderijen op de kavels, die een lintvormige bebouwing haaks op de verkavelingsrichting vormden. Oorspronkelijk was het gebied van Schipluiden een hofland dat bij een grafelijke hof hoorde. Het werd als snel geschonken aan geestelijke instellingen. Sint Maartensregt werd aan het Domkapittel geschonken, en aangrenzend land aan de abdij van Egmond.
Eind dertiende eeuw was Sint Maartensregt verpacht aan heer Arnout van Dorp. In 1411 stierf de laatste nazaat Philips van Dorp kinderloos. Philips de Blote kocht daarna de rechten. Hij was een vertrouweling van de graaf, meermaals schout te Delft en baljuw en dijkgraaf van Delfland en Schieland.
De dorpskern is ontstaan rond de valbrug over de Gaag. In 1561 stonden er ongeveer veertig huizen. De meeste Schipluidenaren leefden van de landbouw. Verder waren er timmerlieden, een molenmaker, metselaars, smeden, bakkers en chirurgijns.
Ten Z.O. van de dorpskern heeft tot 1798 een kasteel gestaan. De burcht van Kasteel Keenenburg met een gracht werd in de 15de eeuw gebouwd door Philips de Blote. In de 17de eeuw werd de woonburcht uitgebreid en later kwamen er nog twee torentjes op. Aan de Gaag kwam ook een toegangspoort. Het smeedijzeren hek hiervan is na de afbraak van het kasteel verkocht en staat nu ergens in Wassenaar.
De kerk die op de noordelijke oever van de Gaag werd gebouwd, tegenover de Keenenburg, stamt uit de 13e eeuw. De bewoners van de Keenenburg hadden later een eigen grafkelder in de kerk. Sinds 1614 bezaten ze ook het patronaatsrecht van deze kerk.
De eerste windwatermolen van Zuid-Holland stond in Schipluiden. Philips de Blote gaf in 1413 opdracht tot het ombouwen van zijn korenmolen in de Kerkpolder tot poldermolen.[2]