Pomnik jest zbudowany z 12 ułożonych na sobie prostokątnych betonowych bloków. W środku umieszczono czarną tablicę marmurową, na której wyryto fragment wiersza Władysława Broniewskiego i listę nazwisk mieszkańców Prokocimia, którzy polegli lub zostali zamordowani podczas II wojny światowej (1939-1945). Listę ofiar uzgodniła komisja weryfikacyjna, w oparciu o dowody Muzeum Marynarki Wojennej oraz dokumenty przedstawione przez rodziny poległych.
,,TO ONI WOLĄ NIEUGIĘTĄ UCZYLI NAS
JAK ŻYĆ, JAK BIĆ SIĘ,
JAK GARDZIĆ ŻYCIEM, JAK KOCHAĆ ŻYCIE,
AŻEBY SYN I WNUK PAMIĘTAŁ’’
Już pierwszy dzień II wojny światowej przyniósł ofiary, wśród których byli mieszkańcy Prokocimia. Niemieckie samoloty miały zrzucić bomby na fabrykę kabli i na tory kolejowe, ani jedna nie trafiła w planowany cel. Wszystkie spadły na domy w Prokocimiu, Płaszowie i Woli Duchackiej. 6.09.1939r. oskrzydlony od północy i południa Kraków został bez walki oddany w ręce Niemców, ale od pierwszych dni okupacji stał się centrum ruchu oporu. Na terenie Prokocimia i Woli Duchackiej na bazie przedwojennych drużyn harcerskich powstała na przełomie 1939 i 1940 roku Tajna Organizacja Wojskowa Grunwald, a następnie w 1941r. Konfederacja Narodu, składająca się z żołnierzy Grunwaldu i Szarych Szeregów. Żołnierze prowadzili kolportaż podziemnej prasy, wywiad wojskowy i sabotaż w fabryce kabli oraz na kolei, rozbrajali Niemców i wykonywali wyroki na konfidentach.
W szeregach lotnictwa walczyło 18 lotników z Prokocimia. Zestrzelili oni 19 samolotów nieprzyjaciela. Walczyli na wszystkich frontach wojny i brali udział w zdobywaniu Berlina.
Gdy wybuchła wojna wielu kolejarzy z Prokocimia, w tym 52 maszynistów nie zgłosiła się do pracy. Wobec groźby gestapo podjęli pracę i uprawiali sabotaż na kolei.
W Prokocimiu mieszkało 6 rodzin żydowskich, wszyscy ich członkowie prawdopodobnie zginęli w obozach zagłady. W 1940r. przy ul. Cmentarnej (obecnie Podmiłów) Niemcy utworzyli obóz Julag II, który stał się filią obozu płaszowskiego.
Podczas okupacji niemieckiej aresztowano z różnych przyczyn 113 mieszkańców Prokocimia, w tym również księży augustianów, ponad 80 z nich zginęło. Dla uczczenia ich pamięci został odsłonięty ten właśnie Pomnik.
O skrytce
Współrzędne początkowe wskazują Pomnik, aby znaleźć współrzędne finałowe przyjrzyj się mu dokładnie z obu stron, wyszukaj odpowiednie dane, a następnie podstaw je do wzoru poniżej.
A - Liczba ułożonych na sobie prostokątnych betonowych bloków, z których zbudowany jest Pomnik,
B - Na Pomniku, z tyłu znajduje się krzyż będący symbolem ZBoWiDu - cyfra jedności we wcześniejszej dacie na tym symbolu,
C - Liczba miejsc, w których polegli lub zostali pomordowani mieszkańcy Prokocimia upamiętnieni Pomnikiem,
D - Cyfra jedności roku, w którym powstał Pomnik.
N 50° 01. (A/6) (B) (C/4)
E 019° 59. (C/2) (D+1) (B)
