De naam van de gemeente is Gilze en Rijen.
Met een en in het midden,
want Gilze en Rijen zijn twee afzonderlijke dorpen
met een vliegveld er tussen.
Gilze
Gilze is een van de oudste plaatsen in deze omgeving.
Hoewel de schenkingsakte uit 992
van Hilsondis, gravin van Strijen
aan de abdij van Thorn,
waarin Gilze voor het eerst vermeld wordt,
door historici als vals wordt beschouwd.
Is het zeer waarschijnlijk dat die schenking
wel in dat jaar heeft plaats gevonden.
Hoe dan ook werd in 1992 het duizendjarig bestaan groots gevierd.
De Abdis van Thorn regelde het bestuur en de rechtspraak in deze streken,
nog voordat de Baronie van Breda zich had gevormd.
In 1235 werd in Gilze het eerste stenen kerkje gebouwd.
Voor de de plaatsen in de verre omgeving zoals
Etten, Ginneken, Princenhage en zelfs Breda
was de kerk van Gilze de moederkerk.
Sint Petrus, de beschermheilige van Gilze,
waar de parochie naar vernoemd is,
staat op het gemeentewapen.
In de veertiende eeuw begint de Heer van Breda geleidelijk meer macht uit te oefenen,
ook ten opzichte van de goederen van Thorn.
1317 vermeldde de bisschop van Luik uitdrukkelijk
dat Mertersem (Princenhage), Etten, Ginneken en Bavel
als doopkerken met een eigen pastoor losgemaakt zijn van de moederkerk Gilze,
en daarmee zelfstandige parochies vormden.
Rond 1328 stelde de Heer van Breda in de dorpen in de Baronie,
dus ook voor Gilze, schepenbanken in voor de lokale overheidstaken.
Gilze kent vanaf dat moment dus twee schepenbaken.
Een van Thorn en een van Breda.
Rijen
De naam Rijen komt voor de eerste keer voor in een akte uit 1404,
waarvan de zusters Norbertinessen het origineel bewaren
in het archief van het klooster Sint Catharinadal in Oosterhout.
Rijen was een buurtschap van Gilze.
Hierin kwam verandering toen dit dorp in 1464 een kapel kreeg
en in 1524 verheven werd tot zelfstandige parochie.
De officiële ingebruikname van de spoorlijn Breda-Tilburg
op 1 oktober 1863 betekende vooral voor Rijen
een mogelijkheid tot verdere uitbreiding van de industrie.
De steenfabriek in Rijen was het eerste bedrijf van enige omvang,
dat zich hier na de aanleg van de spoorlijn vestigde.
Het is de grootste en meest moderne steenfabriek in Noord-Brabant geweest.
De spoorlijn garandeerde de aanvoer van grondstoffen.
Bovendien kwam het gebruik van machines
en de toepassing van snelwerkende extracten op gang,
die het looiproces aanzienlijk verkortten.
Dat alles maakte in de 20e eeuw de oprichting van de leerfabrieken mogelijk.
Naast de schoen- en leerfabrieken
vestigde zich in 1908 in Rijen ook de N.V. Electrische Weegwerktuigenfabriek
(nu een Zweedse telecom multinational)
Daardoor was Rijen de eerste plaats zonder universiteit,
die in Nederland werd aangesloten op het Internet.
Ook kunststofverwerkende industrieën hebben een groot aandeel in de bedrijvigheid.
Door industrie kende Rijen een snelle groei
en het was dan ook niet verwonderlijk dat de raad
al vóór de Tweede Wereldoorlog koos
voor een raadhuis aan de Rijensche Dijk op Nerhoven,
tussen de twee grote kernen in.
De dorpen Rijen en Gilze zouden dan naar elkaar toe kunnen groeien.
De aanleg van het vliegveld gooide roet in het eten.
Omdat Rijen zich sneller ontwikkelde dan Gilze,
gingen steeds meer stemmen op om het nieuwe gemeentehuis in Rijen neer te zetten.
Met slechts een stem verschil ging de raad hier op 10 augustus 1954 mee akkoord.
Op zaterdag 29 april 1961 werd het nieuwe gemeentehuis in Rijen officieel geopend.
Hulten en Molenschot
Naast Gilze en Rijen kent de gemeente nog twee kernen.
Hulten was aanvankelijk een van Gilze onafhankelijk gebied
dat door de Abdis van Thorn in leen was uitgegeven.
Aan het eind van de 14e eeuw werd Hulten bij Gilze gevoegd
en het eigen gerecht opgeheven.
Stenen werktuigen, gevonden bij de Rimpelaar,
maken duidelijk dat jagers-verzamelaars van de Tjongercultuur,
zo’n 10.000 jaar vóór Christus,
ook het gebied aandeden waar Molenschot nu ligt.
Molenschot bestaat als vestigingsplaats al sinds 1299.
Het driehoekig plein in de kern van het dorp
is waarschijnlijk ontstaan uit het grondplan van een vestiging in de Frankische tijd,
de vroege middeleeuwen.
De oudste vermelding van de Sint Annakapel is van 1549
als volgens het register van de rentmeester van de Prins van Oranje
de grond onder en rond de kapel wordt verkocht aan de ingezetenen van Molenschot.
De verbondenheid van de vier kernen wordt gesymboliseerd door "De Vier Margrieten",
een kunstwerk ontworpen door Paul Veroude ter gelegenheid van het nieuwe millennium,
dat langs het spoor bij de Generaal Maczektunnel geplaatst is.
In één van de reusachtige Margrieten heeft de kunstenaar een gedicht over een vroegere liefde verborgen.
De tekst van het gedicht is niet bekend.
De tekst zit in een verborgen ruimte in een van de vier constructies.
Hoe je die kunt vinden en in welke bloem?
Daar is alleen achter te komen via een geheime code.
Dus puzzel cachers doe je best!
De cache
In de volksmond wordt de "en" tussen Gilze en Rijen vaak weggelaten
en vervangen door een streepje.
Maar er zijn maar twee dingen die zo genoemd worden:
Het station en de vliegbasis.
Vroeger was er nog een motel met die naam,
maar de roofvogel familie vond het commercieel interessanter
om dat een hotel te noemen en de naam van het grootste dorp
te vervangen door die van de grootste stad hier in de buurt.
Deze cache start bij 't station.
Vanaf daar ga je naar 't Vliegveld.
Volg daarvoor het hieronder afgebeelde vliegplan.
Druk het af en neem het mee.
De schaal van deze kaart is 1:100.000.
Dat wil zeggen dat één centimeter op de kaart
overeen komt met één kilometer in werkelijkheid.
Let erop dat je de kaart ook op deze schaal afdrukt.
De resolutie van de afbeelding zou 90dpi moeten zijn.
Als je dat goed gedaan hebt
is de schaalverdeling linksonder exact vijftien centimeter lang.
Je kunt het vliegplan downloaden direct van
geocaching.com,
maar let op Groundspeak, Inc. DBA Geocaching zet de
orginele PNG
om naar naar JPEG waarbij ik niet weet welke informatie precies gewijzigd wordt.
De
orginele PNG
is van
GitHub af te halen.
Daar staat ook een gemakkelijk af te drukken
PDF-versie.
De vlucht
-
Start vanaf Rijen.
Vlieg via Oosterhout naar Dongen.
-
Benader daarna het vliegveld via checkpoints Alfa, Bravo en Charlie.
Houdt daarbij goed de afstand tot de landingsplaats in de gaten.
De afstand wordt gemeten in hectometers.
-
Trek de munitie niet met geweld uit het vliegtuig,
maar schuif die voorzichtig los.
Gebruik eerst de munitie aan stuurboord (rechts, noord).
Als die op is kun je de bakboord munitie gebruiken.
Laat het in je log weten als je dat doet,
dan kan ik munitie vervangen.
-
Hint: Bij moderne vliegtuigen zijn de mechanische instrumenten vervangen door beeldschermen.
Let op:
Je vliegt met een budget maatschappij en mag alleen handbagage meenemen.
Alleen zeer kleine munten en andere reiskevers kunnen mee aan boord gebracht worden.
Conducteurs knippen kaartjes.
Bij 't station kan het handig zijn om gereedschap bij je te hebben
om dat ook te kunnen doen.
Knippen in en om vliegtuigen is levensgevaarlijk.
Het is dan ook ten strengste verboden om
bij het vliegveld gebruik te maken van
knip-, snij- of steekgereedschappen!
Vergeet niet bij aankomst je paspoort af te stempelen
als je van over de
grens komt.
De douane faciliteiten bevinden zich bij de aankomst- en vertrekhal.
Daar is ook de bagageafhandeling aanwezig.
De stempel is onderdeel van de cache en dus geen ruilitem.
Wij kijken uit naar je
on-line review
van deze vlucht.
Vakantiefoto's zijn leuk, maar verpest niet de verrassingen voor de volgende reizigers.
Als je van de vlucht genoten hebt,
is er de mogelijkheid om lid te worden
van ons Frequent Flyer Program: "The Blue Heart".
Bronnen