Domem, który najczęściej spotkać można było wśród zabudowy olęderskiej, był niewątpliwie ten zwany przez O. Kloeppela langhoffem (ale też np. przez Wł. Łęgę po prostu “domem niemieckim”), jednak spotykamy też inne typy zabudowy. Mowa tu o zagrodach fryzyjskich i polskich. Tę pierwszą stanowił dom zawierający pod wspólnym dachem wszystkie budynki stykające się ze sobą pod różnymi kątami. Z przodu znajdowała się przybudówka (czasem piętrowa, służąca za mieszkanie seniorom rodu), za nią właściwy budynek mieszkalny, dalej obora i stajnia, a za nimi stodoła. Zabudowanie to było charakterystyczne dla pierwszych osadników. Zagroda polska była zaś charakterystyczną dla kolonistów pochodzenia polskiego osadzanych na prawie holenderskim od XVIII w. Tutaj wszystkie budynki sytuowane były oddzielnie, w rozproszeniu, najczęściej na planie czworoboku. Ten typ zagrody jeszcze do niedawna można było zobaczyć we wsi Sady.
EN
The most common type of Olender construction in Mazovia is a homestead of the German type
(Langhof, or lined), and the most significant number of its examples survived to the present day. However, we also meet other types of buildings. We are talking about Frisian and Polish farmsteads. The first type of homestead was called either a corner or a Frisian house (Winkelhof and Kreuzhof). The Frisian homestead consisted of a house that included all buildings under one roof, connected to each other at various angles. In the front section of the homestead, a small residential annex was added, used as accommodation for the family elders. The proper residential building was situated behind the annex; this was followed by a cowshed and stable, and finally, a barn. This type of building was characteristic for the earliest period of colonisation. The Polish homestead was characteristic of colonists of Polish origin settled under Dutch law from the 18th century. Here, all the buildings were located separately, dispersed, most often on a quadrilateral plan. Until recently, this type could be seen in Sady vilage.
-----
Zadanie publiczne pn. "Geo-szlak Doliny Środkowej Wisły" dofinansowane ze środków budżetu Województwa Mazowieckiego