W niedużej odległości od mostu w Wyszogrodzie znajduje się pomnik poświęcony żołnierzom polskim poległym w bitwie nad Bzurą we wrześniu 1939 roku. Usytuowany na wysokiej na ponad 30 metrów skarpie pomnik ma postać metalowego krzyża, wokół którego ustawiono granitowe kamienie z nazwami armii, dywizji i samodzielnych jednostek, które brały udział w Bitwie nad Bzurą. Jest to również miejsce pamięci poświęcone mieszkańcom mazowieckich wsi, którzy oddali życie za Ojczyznę. W sąsiedztwie pomnika znajduje się duża plansza z mapą pokazującą zarys działań bojowych w czasie bitwy.
Ze skarpy wyszogrodzkiej Niemcy prowadzili ostrzał artyleryjski polskich oddziałów próbujących przeprawić się przez Bzurę koło Kamiona. 18 września w czasie kierowania przeprawą przez rzekę, został ciężko ranny odłamkiem pocisku artyleryjskiego gen. bryg. Franciszek Seweryn Wład dowódca 14. Dywizji Piechoty. Zmarł on tego samego dnia w gajówce Januszew k. Kamionu.
Bitwa nad Bzurą trwała od 9 do 22 września 1939 r. Uczestniczyły w niej dwie polskie armie: „Poznań” i „Pomorze” (w sumie ponad 150 tys. żołnierzy) pod dowództwem gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby. Te armie, wycofujące się z Wielkopolski i Pomorza w kierunku Warszawy, napotkały jednostki niemieckiej 8 Armii gen. Johannesa Blaskowitza, a także oddziały 10 Armii gen. Waltera Reichenau. Niemcy parli niepowstrzymanie w głąb kraju po rozbiciu i zepchnięciu z linii Warty armii „Łódź” gen. Juliusza Rómmla.
Chcąc opóźnić niemieckie natarcie, a także zapewnić swobodę manewru w kierunku Warszawy, dowódca armii „Poznań” gen. dyw. Tadeusz Kutrzeba zwrócił się do Naczelnego Wodza z propozycją wykonania zwrotu zaczepnego – na skrzydło 8 Armii niemieckiej. 8 września Naczelne Dowództwo wyraziło zgodę na jego przeprowadzenie siłami obu armii. Zapoczątkowało to wielką i trwającą blisko dwa tygodnie bitwę wzdłuż rzeki Bzury – od Łęczycy aż po jej ujście do Wisły, a także po północne przedpola stolicy. Po stronie niemieckiej w tej bitwie wzięły udział: 8 i 10 Armia z grupy armii „Południe”, jednostki z grupy armii „Północ” oraz lotnictwo 1 i 4 Floty Powietrznej. W szczytowym momencie walk blisko 1/3 wszystkich sił niemieckich skupiła się nad Bzurą.
Zadanie:
Znajdź kamień z tablicą poświęconą ‘Żołnierzom polskim, synom mazowieckiej wsi, poległym za ojczyznę’. Odczytaj liczbę - dzień miesiąca, w którym odsłonięto tablicę. Liczba ta to X.
Szukaj skrytki pod współrzędnymi: N 52° 23.(4*X+6)' E 020° 10.(34*X+16)'.
EN
Not far from the bridge in Wyszogród, there is a monument dedicated to Polish soldiers who died in the Battle of Bzura in September 1939. Situated on a 30-metre high river bank, the monument has the form of a metal cross, with granite stones with the names of the army, divisions and independent units that took part in the Battle of Bzura placed around it. It is also a memorial site dedicated to the inhabitants of Masovian villages who gave their lives for their Homeland. Next to the monument there is a large board with a map showing the outline of combat operations during the battle.
From the riverbank near Wyszogród, German artillery shelled Polish units trying to cross the Bzura River in the area of Kamion. On September 18, brigadier general Franciszek Seweryn Wład, the commander of the 14th Infantry Division, was seriously wounded by shrapnel while commanding troops crossing the river. He died on the same day in the Januszew forester's lodge near Kamion.
The Battle of Bzura lasted from 9 to 22 September 1939. Two Polish armies participated in it: "Poznań'' and "Pomorze'' (over 150,000 soldiers in total) under the command of Major General Tadeusz Kutrzeba. These armies, retreating from Greater Poland and Pomerania towards Warsaw, encountered units of the German 8th Army of General Johannes Blaskowitz, as well as units of the 10th Army of General Walter Reichenau. The unstoppable Germans forced their way into the country after defeating General Juliusz Rómml's "Łódź'' Army and pushing it away from the Warta River line. Wanting to delay the German attack, and to ensure the possibility of movement towards Warsaw, general Kutrzeba, the commander of the "Poznań" army, turned to the Commander-in-Chief with a proposal of making a counter attack at the wing of the German 8th Army. On September 8, the Supreme Command agreed to carry it out by the forces of both armies. This started a great battle that lasted almost two weeks along the Bzura River - from Łęczyca to its estuary into the Vistula River, and also to the northern outskirts of the capital. On the German side, in this battle took part: 8th and 10th Army from the army group "South", units from the army group "North" and aviation from the 1st and 4th Air Fleet. At the peak of the fighting, nearly 1/3 of all German forces focused on Bzura.
Task:
Find a stone with a plaque with an inscription: ‘Żołnierzom polskim, synom mazowieckiej wsi, poległym za ojczyznę’ (‘to Polish soldiers, sons of the Mazovian countryside, who died for their homeland'). Find a number - the day of the month on which the plaque was unveiled. This number is your X.
The cache is hidden at N 52° 23.(4*X+6)' E 020° 10.(34*X+16)'.
-----
Zadanie publiczne pn. "Geo-szlak Doliny Środkowej Wisły" dofinansowane ze środków budżetu Województwa Mazowieckiego