Koźlarz babka (Leccinum scabrum)
Koźlarz babka (Leccinum scabrum (Bull.) Gray) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)
Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1960 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był także pod innymi nazwami: huba podbrzeźniak, babka, czeszczewik, grzyb chropawy, kozak, koźlarek, podbrzeźniak, grzyb koźlarz, grzyb szorstkotrzonowy, kozak właściwy i koźlarz różowiejący
Kapelusz
Średnica dochodzi do 20 cm, u młodych egzemplarzy półkolisty do poduszkowatego, u starszych – gładki. Przy wilgotnej pogodzie powierzchnia kapelusza jest śliska, lekko śluzowata. Barwa od jasnobrązowej do ciemnobrązowej.
Trzon
Grubość do 3,5 cm, wysokość do 17 cm. Pełny, cylindryczny, smukły, zwężający się w kierunku kapelusza. Biały, pokryty licznymi ciemnobrązowymi do czarnych kosmkami[4].
Rurki
Do 25 mm długości, głęboko wcięte przy trzonie. Barwa od białawej u młodych, do szarobrązowej u starszych egzemplarzy. Pory niemal okrągłe i drobne. Rurki uszkodzone nie zmieniają barwy.
Miąższ
Biały do białokremowego, u podstawy może być białozielonkawy. Włóknisty, u młodych egzemplarzy jędrny, do miękkiego, wodnisty u starych. Uszkodzony nie zmienia barwy. Smak i zapach przyjemny, słaby.
Brązowy do oliwkowobrązowego. Zarodniki gładkie, wrzecionowate o rozmiarach 14-20 × 4,5-6,5 μm.
Występuje na całej półkuli północnej. Na Półwyspie Skandynawskim sięga po 66o szerokości geograficznej. Na półkuli południowej podano jego występowanie tylko w Australii i Nowej Zelandii. W Europie Środkowej jest pospolity. Również w Polsce występuje pospolicie od lata do jesieni.
Rośnie na ziemi, w lasach liściastych oraz mieszanych, często także poza lasem. Rośnie wyłącznie pod brzozami, tworzy bowiem z nimi mikoryzę.
Grzyb mikoryzowy. Dobry grzyb jadalny. Nadaje się do bezpośredniego spożycia, przerobu a także suszenia. Dobre i smaczne są młode okazy, starsze grzyby mają bardzo gąbczasty i wodnisty kapelusz oraz zdrewniały trzon.
Dość często bywa mylony z podobnie wyglądającym goryczakiem żółciowym (Tylopilus felleus), który ma gorzki smak i jest niejadalny. Podobny jest też koźlarz grabowy (Leccinum pseudoscabrum), ale rośnie on tylko pod grabami i jego miąższ po uszkodzeniu barwi się na kolor od brudnoróżowego do czarniawego. Również pod brzozami, ale na bardziej wilgotnych miejscach rośnie podobny koźlarz różnobarwny (Leccinum variicolor). Na wrzosowiskach występuje podobny, ale mający bardzo jasne, niemal białe ubarwienie koźlarz białawy (Leccinum holopus)
Leccinum scabrum, commonly known as the rough-stemmed bolete, scaber stalk, and birch bolete, is an edible mushroom in the family Boletaceae, and was formerly classified as Boletus scaber. The birch bolete is widespread in Europe, in the Himalayas in Asia, and elsewhere in the Northern Hemisphere, occurring only in mycorrhizal association with birch trees. It fruits from June to October.This mushroom is also becoming increasingly common in Australia and New Zealand where it is likely introduced.
Description
The cap is 5–15 cm (2–6 in) wide. At first, it is hemispherical, and later becomes flatter. The skin of the cap is tan or brownish, usually with a lighter edge; it is smooth, bald, and dry to viscid.
The pores are whitish at a young age, later gray. In older specimens, the pores on the pileus can bulge out, while around the stipe they dent in strongly. The pore covering is easy to remove from the skin of the pileus.
The stipe is 5–15 cm (2–6 in) long and 1–3.5 cm (3⁄8–1+3⁄8 in) wide, slim, with white and dark to black flakes, and tapers upward. The basic mycelium is white.
The flesh is whitish, sometimes darkening following exposure. In young specimens, the meat is relatively firm, but it very soon becomes spongy and holds water, especially in rainy weather. When cooked, the meat of the birch bolete turns black.
Leccinum scabrum has been found in association with ornamental birch trees planted outside of its native range, such as in California.
Leccinum scabrum is a European species that has been introduced to various areas of the world, mostly appearing in urban areas. In New Zealand, it associates solely with Betula pendula.
The birch bolete is edible but considered not to be worthwhile by some guides. It can be pickled in brine or vinegar. It is used also in mixed mushroom dishes, fried or steamed. It is commonly harvested for food in Finland and Russia.
A few reports in North America (New England and the Rocky Mountains) after 2009 suggest that Leccinums (birch boletes) should only be consumed with much caution.
Several different species of Leccinum mushrooms are found in mycorrhiza with birches, and can be confused by amateurs and mycologists alike. L. variicolor has a bluish stipe. L. oxydabile has firmer, pinkish flesh and a different pileus skin structure. L. melaneum is darker in color and has yellowish hues under the skin of the pileus and stipe. L. holopus is paler and whitish in all parts.
Aby rozwiązać zagadkę należy skompletować układankę :
To solve the puzzle, you need to complete the puzzle: