Koźlarz czerwony (Leccinum aurantiacum)
Nazywany/a też: borowik czerwony, brzeziczek, czerwieniak, czerwoniak grzyb, czerwony grzyb, czerwony łebiec, czerwony koźlarz, czerwony świniak, czerwonogłówka, dubiel, dźwikrąg, kozak czerwony, kraśniak, krawiec, osak, osiczak, osiniak, osowiak, panek, podosiniak, podosinnik, podosowik, trzepietak kraśniak, koźlarz krawiec, czerwony grzyb jadalny
Koźlarz czerwony, to gatunek należący do popularnej i powszechnie występującej rodziny borowikowatych. Kozak czy też krawiec może być uprawiany w przydomowym ogrodzie. Zakupiona grzybnia w większości przypadków owocuje nawet w ciągu pierwszego roku od umieszczenia jej w glebie. Według producentów tego gatunku warto wysiać, ją w pobliżu drzew iglastych. Koźlarz czerwony, czyli krawiec bądź kozak, jest pospolicie występującym w Polsce grzybem jadalnym. Wśród zbieraczy brzozaki cenione są nie tylko ze względu na walory smakowe, ale również wartości odżywcze, gdyż stanowią one dobre źródło węglowodanów i białka.
Każdy grzybiarz powinien wiedzieć, że kozak jest gatunkiem wdzięcznym. Dlaczego? Ponieważ nie trzeba czekać na jesienne miesiące, aby się on pojawił. Koźlarz czerwony rośnie od lipca do października. Należy jednak pamiętać, że pierwsze osobniki krawca mogą być wybarwione, czyli jaśniejsze.
Kozak czerwony podczas gotowania czarnieje. Żeby temu zapobiec należy dodać odrobinę octu do gotowanej wody.
Koźlarz krawiec znajduje się na czerwonych listach gatunków grzybów zagrożonych w Niemczech i Holandii.
Polską nazwę koźlarz czerwony podał botanik Feliks Berdau w 1876 roku.
Występowanie
Koźlarze czerwone rosną głównie pod osikami, dlatego ich zwyczajową nazwą jest również osaki grzyby. Brzozaki, bo tak także określany bywa ten gatunek, można znaleźć w lasach, ale również przy przydrożnych pojedynczych drzewach, z którymi współżyje (mikoryzuje z topolą i osiką). Czerwone kozaki to grzyby, które występują w Europie Środkowej, ale rozmieszczone są nierównomiernie. W niektórych regionach są bardzo pospolity, w innych prawie w ogóle nie są spotykane.
Ten charakterystyczny leśny gatunek ceniony jest przez grzybiarzy ze względu na niewielkie prawdopodobieństwo zarobaczenia jego kapelusza, czy trzonu. Ponadto tego kozaka bardzo trudno pomylić z trującym osobnikiem. Warto wiedzieć, że krawiec lubi rosnąć w pobliżu topoli bądź osiki, więc producenci jego grzybni polecają sadzić czerwoniaka głównie w ogrodach, w których one występują.
Owocnik koźlarza krawca osiąga średnice od 5 do 25 cm. U młodych osobników ma on kształt kulisty, który z czasem staje się półkulisty i wypukły. U starszych okazów owocniki stają się rozpostarte i poduchowate. Taki czerwoniak grzyb ma ceglastoczerwoną barwę, czasem z odcieniem pomarańczowym, rudobrązowym lub jaskrawoczerwonym. Starsze czerwone grzyby nieco bledną. Mają aksamitną, zamszową i matową powierzchnie, z lekko podwiniętą skórką, wystającą poza rurki.
Rurki koźlarza krawca osiągają długość od 7 do 25 mm. Są gęste i wolne, przy trzonie zatokowo wykrojone. Mają biały kolor z odcieniami żółtego, oliwkowego i brązowego. Natomiast, gdy kozak czerwony się starzeje, jego rurki zaczynają szarzeć. Pod wpływem uszkodzenia przybierają barwę bązowofioletową. Grzyby krawce mają drobne, okrągłe pory.
Trzon tego kozaka osiąga wysokość od 5 do 18 cm i grubość do 5 cm. U młodych osobników jest biały z gęsto ułożonymi białymi kosmkami, które z wiekiem ciemnieją i przybierają odcień pomarańczowy, orzechowy, rudy lub brunatny. U samego szczytu zawsze pozostaje biały. Grzyb czerwoniak ma cylindryczny, maczugowaty kształt. Jest zgrubiały u podstawy, czasem powyginany. Ponadto koźlarz krawiec pokryty jest białymi łuskami.
Miąższ czerwoniaka jest koloru białego. Po przekrojeniu różowieje, a następnie ciemniej aż przybierze barwę czarną. W kapeluszu grzyb krawiec jest zwarty i mięsisty, a w trzonie włóknisty i zdrewniały. Co więcej, kozak czerwony ma przyjemny zapach i łagodny smak. Natomiast u starszych osobników osaka miąższ z okolic trzonu jest łykowaty. Z kolei z innych jego części opisywany jest jako wodnisty.
Warto wiedzieć, że brzozaka łatwo pomylić z koźlarzem pomarańczowożółtym, który jednak jest jaśniejszy i ma trzon pokryty czarnymi łuseczkami oraz rośnie pod brzozą.
Koźlarz krawiec jest smacznym grzybem jadalnym. Polecany jest do dań typu zapiekanki oraz takich, gdzie pojawia się duża ilość kapusty. Dodatkowo osaka można używać w kuchni azjatyckiej. Charakteryzuje się wyjątkowo dużą zawartością węglowodanów, białka i błonnika. Nie należy zbierać koźlarzy przy ruchliwych drogach, gdyż grzyby te mają zdolność do kumulowania rtęci.
Młode kozaki czerwone, czyli grzyby brzozaki nadają się do marynowania i duszenia, starsze są idealne do suszenia. Można je także gotować. Stanowią doskonały dodatek do wielu dań mięsnych, sosów i zup. Należy mieć świadomość, że wśród smakoszy osak, ceniony jest za bogactwo zarówno witaminy B2, jak i D. Natomiast wysoka zawartość żelaza sprawia, że powinien się on znaleźć w jadłospisie osób, które cierpią z powodu anemii. Dodatkowo stwierdzono u krawca obecność miedzi, fosforu oraz cynku.
Leccinum aurantiacum is a species of fungus in the genus Leccinum found in forests of Eurasia and North America. It has a large, characteristically red-capped fruiting body. In North America, it is sometimes referred to by the common name red-capped scaber stalk. Some uncertainties exist regarding the taxonomic classification of this species in Europe and North America. It is considered edible.
The cap is orange-red and measures 5–15 centimetres (2–6 inches) across. Its flesh is white, bruising at first burgundy, then grayish or purple-black. The underside of the cap has very small, whitish pores that bruise olive-brown. The stem measures 8–16 cm (3–6+1⁄2 in) tall and 2–3 cm (3⁄4–1+1⁄4 in) thick[1] and can bruise blue-green. It is whitish, with short, rigid projections or scabers that turn to brown to black with age.
L. aurantiacum can be found fruiting during summer and autumn in forests throughout Europe and North America. The association between fungus and host tree is mycorrhizal. In Europe, it has traditionally been associated with poplar trees. Some debate exists about the classification of L. aurantiacum and L. quercinum as separate species. According to authors who do not recognise the distinction, L. aurantiacum is also found among oak trees. Additionally, L. aurantiacum has been recorded with various other deciduous trees, including beech, birch, chestnut, willow, and trees of the genus Tilia. L. aurantiacum is not known to associate with conifers in Europe.
North American populations have been recorded in coniferous and deciduous forests, though whether collections from coniferous forests are not L. vulpinum, instead, remains uncertain. In addition, L. aurantiacum may be absent altogether from North America, with collections from deciduous forests being attributed to other North American species L. insigne, and L. brunneum.
This is a favorite species for eating and can be prepared as other edible boletes. Its flesh turns very dark on cooking. Like most members of the Boletaceae, these mushrooms are targeted by maggots. Due to a number of poisonings and the difficulty identifying species, Leccinum species are considered by some as possibly not safe to eat. This species also needs to be cooked well (not parboiled) or else it may cause vomiting or other negative effects. Some report gastrointestinal upset after eating this species.
Aby rozwiązać zagadkę należy skompletować układankę :
To solve the puzzle, you need to complete the puzzle:
kozlarz-czerwony