GC9ZXRY ▼
Size: (micro)
Mleczaj rydz (Lactarius deliciosus)
Mleczaj rydz to prawdziwy celebryta wśród grzybów. Pisano o nim wiersze, pojawiał się również w piosenkach. W rodzimej frazeologii uważa się go za symbol zdrowia. Słynący z rudego kapelusza Lactarius deliciosus jest jednym z najszlachetniejszych i najsmaczniejszych darów lasu. Ci, których sprawne oko dostrzegło go wśród leśnej kniei, mogą się nim zajadać w wersji marynowanej, smażonej lub duszonej. Samo zdrowie!
Mleczaj rydz (Lactarius deliciosus), częściej zwany po prostu rydzem, to wyjątkowo smaczny gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych. Polską nazwę nadał mu w 1889 roku botanik Franciszek Błoński. Grzybiarze potocznie zwykli nazywać ten gatunek ryckiem, rydzykiem tudzież ryżykiem. Jest to jedno z najbardziej pożądanych leśnych trofeów, które świetnie smakuje zarówno w wersji smażonej, jak i marynowanej. Poza naszym krajem jest bardzo popularny w Hiszpanii – szczególnie uwielbiają go mieszkańcy Katalonii. Mleczaj rydz to kapelusze w kolorze jesieni
Charakterystyczne rudo-czerwone lub lekko pomarańczowe kapelusze rydzów mają z reguły ok. 10 cm średnicy. Na ich kleistej powierzchni znajdują się delikatne kręgi o nieco ciemniejszym zabarwieniu. Ukryte pod kapeluszem blaszki mają kolor pomarańczowy i są dość gęsto rozmieszczone. Pod wpływem ucisku lub uszkodzenia zmieniają kolor na zielony. Owocniki młodych rydzów są nieznacznie wypukłe, zaś z wiekiem stają się szerokie, a ich środek jest lekko wgnieciony, czasami wręcz lejkowaty. Trzon rydza ma z reguły ok. 5 cm wysokości i ok. 2 cm grubości. Jego kształt przypomina walec, który jest zwężony u podstawy. Ma taką samą barwę jak owocnik, zaś na jego powierzchni można dostrzec niewielkie wyżłobienia. Jest on niezwykle delikatny i łamliwy, dlatego łatwo jest go uszkodzić podczas zbiorów. Miąższ mleczaja rydza, czyli źródło smaku Kryjący się w owocnikach i ogonkach rydzów łagodny w smaku miąższ o grzybowym zapachu ma kolor biały. Jedynie płytko pod skórką trzonu jest pomarańczowy. Przekrojony nożem puszcza mleczny sok o rudawym zabarwieniu. Pod wpływem powietrza zmienia barwę na zieloną. Mleczaj rydz jest stały bywalcem czystych lasów
Rydzyki to grzyby powszechnie występujące na terenie naszego kraju. Są jednak dość wybredne i pojawiają się tylko w czystych warunkach środowiskowych. Zazwyczaj można je spotkać w świerkowych lasach i liściastych gajach, najczęściej w sąsiedztwie sosen. Najlepiej rozwijają się na podłożach piaszczystych, które znajdują się na skraju lasów i obszarów trawiastych o dość dobrej ekspozycji na słońce. Sezon na rydze trwa od lata do jesieni.
Uwaga na sobowtóry mleczaja rydza
Wybierając się na poszukiwania rydza, należy wystrzegać się jego silnie toksycznych sobowtórów. Kilka gatunków mleczaja jest łudząco podobna do rydza i zazwyczaj rośnie w sąsiedztwie sosen i jodeł. Ich miąższ jest wypełniony czerwonym sokiem. Szczególne zagrożenie dla zdrowia stanowi mleczaj wełnianka (Lactarius torminosus). Jego miąższ jest bardziej różowy niż rudoczerwony miąższ rydzyka. Co ważne, wypływający z niego sok nie zmienia koloru, zaś sam smak jest mocno nieprzyjemny, wręcz palący. Należy unikać również toksycznej olszówki, zwanej krowiakiem podwiniętym (Paxillus involutus). Grzyb ten po uszkodzeniu nie wydziela rudawego mleczka, które z czasem przybiera zieloną barwę. Zamiast tego przebarwia się na kolor czerwonobrązowy. Mniej wprawieni grzybiarze, w razie jakichkolwiek wątpliwości, powinni skorzystać z pomocy najbliższej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Pracownicy tej instytucji mają obowiązek udzielić pomocy w zakresie określenia przynależności gatunkowej zebranych grzybów.
Mleczaj rydz - witaminy i wartości odżywcze Nie bez powodu mówi się „zdrów jak rydz”. Grzyby te, poza sporą zawartością wody, kryją w swoich kapeluszach wysoką podaż witamin - witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3, B6 i B12), witamina C, D i E oraz sole mineralne - cynk, fluor, fosfor, jod, magnez, mangan, miedź, potas, siarka, wapń i żelazo. Znajdziemy w nich również cenne białko, a także tłuszcze i węglowodany.
Mimo sporej zawartości wartości odżywczych, grzyby te dostarczają niewielu kalorii. 100 gramowa porcja to niespełna 40 kcal. Dzięki temu, że rydz stanowi źródło białka składającego się z aminokwasów egzogennych, jest doskonałą propozycją na posiłek dla wegetarian. Grzyb ten dostarcza również sporo błonnika, jednak występuje on w formie chityny, która wymaga od naszego organizmu dużego wysiłku w procesie trawienia. Warto nadmienić, że względu na zawartość witaminy D, grzyby te są ważnym uzupełnieniem diety w okresie jesienno-zimowym.
Rydze od wieków są niezwykle popularne w kuchni polskiej. Smakują wyśmienicie zarówno w wersji smażonej, jak i marynowanej w słodko-kwaśnej zalewie na bazie octu. Najsmaczniejsze są rydze smażone na maśle. Należy jednak pamiętać, że grzyby te nie nadają się do suszenia. Jako że zawierają sporo białka, należy je skonsumować lub przetworzyć jak najszybciej po zebraniu.
Lactarius deliciosus, commonly known as the saffron milk cap and red pine mushroom, is one of the best known members of the large milk-cap genus Lactarius in the order Russulales. It is found in Europe and has been accidentally introduced to other countries under conifers.
Lactarius deliciosus has a carrot-orange cap that is convex to vase shaped, inrolled when young, 4 to 14 centimetres (1+1⁄2 to 5+1⁄2 inches) across, often with darker orange lines in the form of concentric circles. The cap is sticky and viscid when wet, but is often dry. It has crowded decurrent gills and a squat orange stipe that is often hollow, 3 to 8 cm (1 to 3 in) long and 1 to 2 cm (1⁄2 to 1 in) thick. The flesh stains a deep green color when handled. When fresh, it exudes an orange-red latex that does not change color.
The mushroom is similar to L. rubrilacteus, which stains blue, exudes a red latex, and is also edible.[11] It also resembles L. olympianus, which has white latex and tastes unpleasant.
When grown in liquid culture, the mycelium of Lactarius deliciosus produces a mixture of fatty acids and various compounds such as chroman-4-one, anofinic acid, 3-hydroxyacetylindole, ergosterol, and cyclic dipeptides.
L. deliciosus grows under conifers on acidic soils and forms a mycorrhizal relationship with its host tree. It is native to the southern Pyrenees where it grows under Mediterranean pines, as well as throughout the Mediterranean basin in Portugal, Bulgaria, Spain, Greece, Italy, Cyprus, France and elsewhere. Both this fungus and L. deterrimus are collected and sold in the İzmir Province of southwestern Turkey, and the Antalya Province of the south coast. In the island of Cyprus, large numbers of L. deliciosus are found in the high altitude Pinus nigra and P. brutia forests of the Troodos mountain range, where locals hunt them with vigour, as this fungus is highly esteemed among the local delicacies.
After analysing DNA from collections around the world, mycologists Jorinde Nuytinck, Annemieke Verbeken, and Steve Miller have concluded that L. deliciosus is a distinct European species that differs genetically, morphologically, and ecologically from populations in North America or Central America.It has been reportedly introduced to Chile, Australia and New Zealand, where it grows in Pinus radiata plantations. In Australia, popular places for collecting this mushroom, especially among the Polish community, are around Macedon in Victoria, Mount Crawford in the Adelaide Hills and in the Oberon area in New South Wales, Australia, where they can grow to the size of a dinner plate, and in the pine forests of the Australian Capital Territory. Many people of Italian, Polish, Ukrainian and other eastern European ancestry in the states of Victoria and New South Wales, Australia travel to collect these mushrooms after autumn rainfall around Easter time.
Pine plantations and Siberian pine forests are favourable habitats for this species.
L. deliciosus is an edible mushroom, but may taste mild or bitter; its misleading epithet, deliciosus ('delicious'), may have been caused by Linnaeus mistaking it for another species. The mushrooms are collected in August to early October, where they are traditionally fried, salted or pickled. High consumption of the species may cause urine to discolor to orange or red. Some field guides hold L. sanguifluus in higher esteem.
Aby rozwiązać zagadkę należy skompletować układankę
To solve the puzzle, you need to complete the puzzle:
Additional Hints (Decrypt)
Decryption Key
A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M ------------------------- N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z
(letter above equals below, and vice versa)
What are Attributes?
Advertising with Us
You'll collect a digital Treasure from one of these collections when you find and log this geocache:
