Wśród grzybów jadalnych objętych ochroną ścisłą można wymienić:
-- Boczniak mikołajkowy (Pleurotus eryngii)
Nazywany/a też: boczniak Alego, boczniak królewski, ostryga Alego, stepowy borowik
Boczniak mikołajkowy to wartościowy grzyb jadalny, wzięty niedawno do uprawy, ceniony za wyrazisty smak oraz łatwość przechowywania. Jego grzybnię można bez większego trudu kupić w Polsce. Pozyskiwanie owocników z wolnej przyrody jest nielegalne. W przeciwieństwie do reszty boczniaków, rozwijających się na martwym drewnie, boczniak mikołajkowy (stepowy) jest słabym pasożytem korzeniowym mikołajków Eryngium oraz pokrewnymi roślinami z rodziny selerowatych (baldaszkowatych) Apiaceae (zapaliczek, okrzynów).
Boczniak mikołajkowy zawiązuje w naturze owocniki od lata do grudnia. W uprawie może owocnikować cały rok, o ile postępuje się zgodnie z procedurami.
Bocznik mikołajkowy podawany jest z wielu regionów Eurazji od atlantyckich i śródziemnomorskich wybrzeży Europy, przez Europe Wschodnią, Azję Mniejszą i Centralną po Indie.
Owocniki boczniaka mikołajkowego zdecydowanie większe niż u pozostałych Pleurotus.
Boczniak stepowy ma blaszki miękkie w dotyku, ułożone w sieć ku trzonowi, rozmieszczone z dala od siebie, u form dzikich lekko zwężające się, u owocników hodowlanych mocno zwężające się. Kolor blaszek u b. mikołajkowego zmienia się z wiekiem: początkowo białe, z czasem stają się żółtawo szare.
Kapelusz okrągły bądź muszlokształtny, u owocników wolnożyjących 4-10 cm średnicy, u hodowlanych mniejszy – do 7 cm średnicy, gładki, mięsisty, początkowo wypukły ze zwiniętą krawędzią, po dojrzewaniu często lekko falisty i nieco zapadnięty w środku. Skórka kapelusza borowiska stepowego jest matowa, w dotyku skórzasta, u okazów dzikich barwy bardzo różnej – od różnych odcieni bieli i jasnego beżu, przez szarawą ochrę i czerwień po ciemne szarości i brązy, natomiast u form uprawnych niemal zawsze gładka i brązowawa.
Grzyb znany jako borowik stepowy ma trzon gładki, pełny w środku, u owocników z natury krótki i jędrny, 2-4 cm długi a 0,8-1,8 cm szeroki, czasami lekko rozgałęziony, u podstawy cienki, szerszy ku kapeluszowi, wyrastający z centrum lub z boku kapelusza. U okazów hodowlanych boczniaka mikołajkowego (królewskiego) trzon pogrubiony w centrum, ponadto wyraźnie dłuższy i grubszy, nierzadko do 15 cm długi, a do 3,5 cm szeroki.
Miąższ tak u owocników dziko rosnących jak i uprawnych biały, mięsisty, dość twardy, o przyjemnej woni grzybów jadalnych i słodkawym smaku. Ugotowany borowik stepowy smakuje umami, a teksturą przypomina ostrygi albo morskie ślimaki z rodzaju słuchotka Haliotis asinina. Brak danych o kolorze odczynu chemicznego miąższu.
Wysyp zarodników biały. Zarodniki nieamyloidowe, półprzezroczyste (szkliste), gładkie, o rozmiarach 10-14 x 5-6 mikronów.
Boczniaka królewskiego (mikołajkowego) łatwo pomylić z wieloma innymi przedstawicielami rodziny boczniakowatych, jak również z łycznikami Panellus z rodziny grzybówkowatych, twardówkami Lentinellus z rodziny szyszkogłówkowatych czy bokówką białą Pleurocybella porrigens z rodziny twardzioszkowatych.
Od niepamiętnych czasów boczniak mikołajkowy (stepowy) uważany jest za leczniczy, stąd co raz częściej sprzedawany w sklepach z suplementami oraz zdrową żywnością. Ponoć wzmacnia ogólną odporność organizmu, obniża ciśnienia w gałkach ocznych przy jaskrze i zaćmie, reguluje stężenia cukru i cholesterolu we krwi, jak również spowalnia rozwój nowotworów.
Ceniony za wysoką zawartość białek zasobnych w aminokwasy egzogenne dla człowieka (nieźle zastępuje mięso podczas ramadanu lub w diecie wegańskiej). Borowik stepowy składa się także z licznych witamin, w tym witamin B i D i innych wartościowych związków, takich jak np. cenne sole mineralne.
Boczniak mikołajkowy to smaczny grzyb jadalny, zalecany do jajecznic, dziczyzny, zapiekanek i sosów. Bywa też grillowany niczym szaszłyki. Borowik stepowy doskonale komponuje się z warzywami i różnego rodzaju ziołami. Cieszy się dużą popularnością m.in. w kuchni włoskiej – świetnie pasuje do makaronów i mięs. Uznaje się go za jeden z najbardziej wartościowych grzybów pod względem kulinarnym, co zawdzięcza zarówno wyjątkowemu smakowi i aromatowi, jak i właściwościom żywnościowym.
Boczniaka mikołajkowego można uprawiać. Hodowla boczniaka mikołajkowego (królewskiego) odbywa się nieco inaczej niż pozostałych grzybów uprawnych. Kostkę borowika stepowego z grzybnią należy po dostarczeniu trzymać 3-5 dni w temp. 10-18°C, następnie odciąć wierzch folii, ale resztę zostawić, żeby podłoże nie wyschło za prędko. Boczniak mikołajkowy plonuje najlepiej w pomieszczeniach o stałej, dużej wilgotności, ale wymaga dostępu światła i przepływu powietrza przez około 8 godzin na dobę. Najlepsza temperatura do uprawy wynosi 20-24°C. Boczniaki mikołajkowe stają się gotowe do zbioru, jak tylko nieco wyprostują się im kapelusze. Codziennie trzeba wycinać najdojrzalsze owocniki. Boczniaki mikołajkowe (królewskie) należy pozyskiwać łącznie z całym trzonem, by resztki trzonu nie gniły w podłożu. Po zakończeniu pierwszych „boczniakowych żniw” oczyszcza się go z resztek trzonów pozwala się substratowi odpocząć przez pól miesiąca. W tym celu okrywa się borowika stepowego workiem tak by ograniczyć (lecz nie odciąć zupełnie) dostęp powietrza.
Tym, co poza smakiem i wysoką zawartością białka wyróżnia go na tle innych gatunków, jest również fakt, że żywi się glebowymi bezkręgowcami.
W praktyce w każdej – w zależności od indywidualnych upodobań można je smażyć, gotować, dusić, piec, grillować, marynować, kisić czy nawet jeść na surowo.
Pleurotus eryngii (also known as king trumpet mushroom, French horn mushroom, eryngi, king oyster mushroom, king brown mushroom, boletus of the steppes, trumpet royale, aliʻi oyster) is an edible mushroom native to Mediterranean regions of Europe, the Middle East, and North Africa, but also grown in many parts of Asia.
Pleurotus eryngii is the largest species in the oyster mushroom genus, Pleurotus, which also contains the oyster mushroom Pleurotus ostreatus. It has a thick, meaty white stem and a small tan cap (in young specimens). Its natural range extends from the Atlantic Ocean through the Mediterranean Basin and Central Europe into Western Asia and India. Unlike other species of Pleurotus, which are primarily wood-decay fungi, the P. eryngii complex are also weak parasites on the roots of herbaceous plants, although they may also be cultured on organic wastes.
The mushroom has a good shelf life and is cultivated widely. It has little flavor or aroma when raw. When cooked, it develops rich umami flavor and a meaty texture. When cultivating Random amplified polymorphic DNA (RAPD) can be used in the mushroom industry for the classification and maintenance of high-quality mushroom spawns. P. eryngii, are commercially produced, edible mushrooms, with P. eryngii making up 30% of the Korean edible mushroom market since its introduction in 1995. It is commonly used as a meat substitute in many vegan recipes.
Pleurotus eryngii may contain chemicals that stimulate the immune system. Dietary intake of Pleurotus eryngii may function as cholesterol-lowering dietary agent.
Like some other Pleurotus species, P. eryngii attacks nematodes and may provide a control method for these parasites when they infect cats and dogs.
It's very frequently used in Apulian cuisine. An example of this is when it is put on top of Orecchiette.
Aby rozwiązać zagadkę należy skompletować układankę :
To solve the puzzle, you need to complete the puzzle:
Boczniak mikołajkowy (Pleurotus eryngii)3