
Το σπήλαιο των Λιμνών, Αρκαδία
Το σπήλαιο των Λιμνών βρίσκεται σε υψόμετρο 827 μ. και αποτελεί τμήμα του ορεινού όγκου του Χελμού και της υδρολογικής λεκάνης του Αροάνειου ποταμού. Η θερμοκρασία του σπηλαίου, αν και επηρεάζεται από την εξωτερική θερμοκρασία, παραμένει σε χαμηλά όρια και κυμαίνεται από 12 °C έως 17°C. Η υγρασία στο σπήλαιο είναι σε υψηλά επίπεδα και η απόλυτη τιμή της εξαρτάται από την εξωτερική θερμοκρασία και την εσωτερική κυκλοφορία του αέρα. Συνήθως κυμαίνεται από 71% έως 96%.
Στη φύση υπάρχουν πολλοί μηχανισμοί, οι οποίοι δημιουργούν τα σπήλαια. Ο πιο συνηθισμένος τρόπος είναι αυτός που συνδέεται με τη λεγόμενη καρστική διαδικασία, όπου νερό εμπλουτισμένο με διοξείδιο του άνθρακα διαβρώνει έναν συγκεκριμένο τύπο πετρώματος, τον ασβεστόλιθο. Ο ασβεστόλιθος αποτελείται από ανθρακικό ασβέστιο και δημιουργείται από την απόθεσή του στον πυθμένα θαλασσών και λιμνών. Όταν έρχεται σε επαφή με όξινο νερό, νερό στο οποίο έχει διαλυθεί διοξείδιο του άνθρακα, τότε διαβρώνεται και δημιουργούνται μικρά σπήλαια (χημική διάλυση). Επιπλέον, το νερό μεταφέρει διάφορα υλικά (πέτρες, άμμο) με αποτέλεσμα οι ασβεστόλιθοι να διαβρώνονται περισσότερο (μηχανική διάβρωση).
Μετά τη δημιουργία ενός σπηλαίου ξεκινάει η δεύτερη φάση του καρστικού φαινομένου αυτής του σχηματισμού του σταλαγμιτικού διακόσμου. Όταν πλέον έχει σχηματιστεί ο υπόγειος θόλος, το νερό, συνεχίζοντας τη ροή του, φτάνει στην οροφή του θόλου, απ’ όπου και πέφτει με μορφή σταγόνων ή κυλάει στα τοιχώματα και στο δάπεδο. Το νερό, καθώς περνάει από τις ρωγμές, βρίσκεται σε έναν χώρο με μικρότερη πίεση και μεγαλύτερη θερμοκρασία. Αυτές οι συνθήκες διαταράσσουν τη χημική του ισορροπία, το νερό χάνει το διοξείδιο του άνθρακα και αφήνει ίζημα ανθρακικού ασβεστίου. Το ανθρακικό ασβέστιο κρυσταλλώνεται σε μορφή ασβεστίτη συνήθως και πιο σπάνια αραγωνίτη. Εδώ αρχίζει η φάση της δημιουργίας των σπηλαιοθεμάτων ή του λιθωματικού διάκοσμου, που παρουσιάζουν εντυπωσιακή ποικιλία. Οι πιο γνωστές μορφές των σπηλαιοθεμάτων είναι αυτές των σταλαγμιτικών και σταλακτιτικών, των κοραλλιοειδών, των παραπετασμάτων, των φραγμάτων και των ελικτικών.
Η ηλικία του λιθωματικού διάκοσμου εξαρτάται από μια σειρά ευμετάβλητων παραγόντων, όπως η ταχύτητα ροής νερού στο συγκεκριμένο σημείο, η ποσότητα και η πυκνότητα του υλικού (ανθρακικού ασβεστίου), η θερμοκρασία και οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν έξω από το σπήλαιο.

Τα νερά που υπάρχουν σήμερα στο σπήλαιο οφείλονται στο ότι το σπήλαιο είναι διάτρητο στα υψηλότερα τοιχώματά του, καθώς εκεί υπάρχουν μικρές πηγές που λειτουργούν σε εποχές βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων. Τις υπόλοιπες εποχές το σπήλαιο διατηρεί μόνιμα νερά στις 13 μεγάλες κλιμακωτές λίμνες του, στις οποίες οφείλει και το σύγχρονο όνομά του. Το σπήλαιο, εκτός από την οροφή του, είναι διάτρητο και στον πυθμένα του, καθώς και σε αρκετά σημεία στα πλαϊνά του τοιχώματα.
Τον χειμώνα δέχεται νερό από ψηλά, ταυτόχρονα όμως χάνει και νερό. Επειδή όμως η ποσότητα και η ταχύτητα εισροής του νερού είναι μεγαλύτερη από εκείνη της εκροής, η στάθμη του νερού στις λιθωματικές λεκάνες και τις λίμνες ανεβαίνει. Όταν το σπήλαιο σταματάει να δέχεται νερό (κυρίως από την άνοιξη και μετά) ξεκινάει η αποστράγγιση των λεκανών. Ο,τιδήποτε περιέχεται στο νερό (κυρίως ανθρακικό ασβέστιο) είτε εναποτίθεται στον πυθμένα είτε σπρώχνεται στα πλαϊνά μέσω των απαλών κυματισμών του νερού και με αυτόν τον τρόπο “χτίζονται” προς τα πάνω τα συγκεκριμένα τοιχώματα, τα οποία οριοθετούν τις λεκάνες και τις λίμνες.
Ακολουθώντας την επισκέψιμη διαδρομή διαπιστώνουμε πως τα κυρίαρχα χρώματα στο λιθωματικό διάκοσμο είναι το λευκό, το μπεζ και το κρεμ, καθώς το κύριο υλικό είναι το ανθρακικό ασβέστιο. Επιπλέον, παρατηρούμε σε κάποια σημεία πράσινους, κίτρινους και κόκκινους σχηματισμούς. Το πράσινο χρώμα οφείλεται σε μικρές ποσότητες χαλκού, το κίτρινο σε μικρές ποσότητες θείου και το κόκκινο σε οξείδια σιδήρου, που περιέχουν τα συγκεκριμένα πετρώματα.
Πηγή: www.kastriacave.gr
Εργασίες
1) Εξηγήστε πώς δημιουργήθηκε το σπήλαιο των Λιμνών.
2) Κατά μήκος της τεχνητής σήραγγας εισόδου στο σπήλαιο υπάρχουν διαδοχικές πόρτες, οι οποίες ανοίγουν και κλείνουν κατά περίσταση. Γιατί πιστεύετε ότι γίνεται αυτό;
3) Ποια η διαφορά ανάμεσα στις λίμνες και τις λιθωματικές λεκάνες που συναντάμε στο σπήλαιο των Λιμνών;
4) Περιγράψτε τον "Κόκκινο καταρράκτη" μέσα στο σπήλαιο (ύψος, πλάτος, τραχύτητα) και εξηγήστε την αιτία του χρωματισμού του.
5) Αν θέλετε, προσθέστε μια εικόνα σας από το σπήλαιο των Λιμνών.
Θα πρέπει να στείλετε τις απαντήσεις σας με μήνυμα. Όσες καταγραφές εντοπίζονται χωρίς απαντήσεις, θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

Cave of Lakes
The cave of Lakes is located at an altitude of 827 meters and is part of the mountainous area of Helmos and hydrological basin of the Aroaneio river. The temperature of the cave varies from 12 °C to 17 °C. The humidity in the cave is high and depends on the external temperature and internal air circulation. It usually ranges from 71% to 96%.
In nature there are many mechanisms that create caves. The most common way is that associated with the karstic process, where water enriched with carbon dioxide erodes a specific type of rock, limestone. Limestone is composed of calcium carbonate and is created by its deposition on the bottom of seas and lakes. When it comes into contact with acidic water, water with carbon dioxide, it corrodes and creates small caves (chemical dissolution). Carbon dioxide exists in the atmosphere as well as on the ground because of plant roots. In addition, the water carries various materials (stones, sand) and the limestones are eroded more (mechanical corrosion).
After the creation of a cave, the formation of the stalagmite decoration begins. The water, continuing its flow, reaches the roof of the dome, from where it falls in the form of drops or rolls on the walls and floor. The water, as it passes through the cracks, is in a space with lower pressure and higher temperature. These conditions disrupt its chemical balance, the water loses carbon dioxide and leaves a calcium carbonate precipitate. Calcium carbonate crystallizes in the form of calcite usually and more rarely aragonite. Here begins the phase of the creation of the cave themes or the lithic decoration, which present an impressive variety. The most well-known forms of caves are those of stalagmites and stalactites, coralloids, curtains, dams and helices.
The age of the lithic decoration depends on a number of variable factors, such as the speed of water flow at the specific point, the amount and density of the material (calcium carbonate), the temperature and weather conditions outside the cave.

The water that exists in the cave today is due to the fact that the cave is perforated in its higher walls, as there are small springs that work in rainy and snowy seasons. During the rest of the seasons, the cave maintains permanent water in its 13 large stepped lakes, to which it also owes its modern name. The cave, in addition to its roof, is also perforated in its bottom, as well as in several places on its side walls.
In winter the quantity and speed of inflowing water is larger than the outflow, the water level in the gours and lakes rises. The final drainage of the basins starts when water supply to the Cave stops. This happens mainly from spring onwards. Precipitates in the water (mainly calcium carbonate) are either deposited at the bottom or pushed to the sides by the gentle water waves. Through this process, the walls delimiting the gours and lakes increase upwards.
During the tour we find that the dominant colors in the stone decoration are white, beige and cream, as the main material is calcium carbonate. You may have also noticed some points with green, yellow and red formations. The green color is due to small amounts of copper, the yellow to small amounts of sulphur and the red to iron oxides contained in these rocks.
Source: www.kastriacave.gr
Tasks
1) Explain how the Cave of the Lakes was created.
2) Along the artificial entrance tunnel to the cave there are doors, which open and close on occasion. Why do you think this is happening?
3) What is the difference between the lakes and the gours in the Cave of the Lakes?
4) Describe the "Red Waterfall" inside the cave (height, width, roughness) and explain the cause of its coloring.
5) If you want, add a picture of you from the Cave of the Lakes.
Send the answers via my account. You can log the cache as a found immediately. If there is anything to clarify, i will contact you. Logs without sending the answers will be deleted without any comment.