Zilt, zoet en zompig. De Zwaanhoek is een oud poldergebied met een zeer grillige slootstructuur en dito perceelsranden, die vaak de loop van en oud krekenstel volgen.
Beschrijving van het gebied
De Zwaanhoek wordt in het noorden begrensd door de spoorweg Gent-Oostende, in het oosten en het zuidoosten door het kanaal Nieuwpoort-Plassendale en in het zuidwesten en westen door de verbindingsweg met veel lintbebouwing, Oudenburg-Zandvoorde. Het gebied wordt doorsneden door een snelweg.
Door ondiepe ontveningen en kleiontginning in het verleden is er een gevarieerd gebied ontstaan met weilanden, sloten en moerassen. De Zwaanhoek vormt een typische laaggelegen komgrond. De afwatering van het gebied gebeurt redelijk geïsoleerd.
Binnen dit deelgebied zijn veel voormalige kleiontginningen aanwezig. De zoute invloed zit momenteel overal in de ondergrond, maar vaak net te diep om in vele huidige depressies duidelijk tot uiting te komen.
Dieren en planten
De Zwaanhoek is van groot belang voor allerlei weide- en moerasvogels. Duizenden ganzen overwinteren er. Grutto's en kieviten zijn vrij algemeen in de Zwaanhoek. De percelen waar ze broeden zijn die waar een zeer korte vegetatie en hoge vegetatie afwisselend voorkomen en dan liefst in de buurt van natte depressies. De korte vegetatie hebben ze nodig om hun nesten te maken, terwijl ze met hun lange snavel voedsel verzamelen in de drassige stukken weiland. Tureluur broedt jaarlijks in de buurt van de meest zilte putten. Verder broedt scholekster in het westelijke gedeelde van de Zwaanhoek op reliëfrijk grasland in de omgeving van akkerland. Kluut wordt zowat jaarlijks aangetroffen met steeds vaker ook één of enkele broedgevallen.
De concentratie aan broedende rietvogels is het grootst in de meest zuidelijke plassen, omdat zich daar een goed ontwikkelde rietvegetatie bevindt. Kleine karekiet en rietzanger broeden hier vrij talrijk. De kleine karekiet wordt zowel in kort als in lang riet waargenomen, omdat de vogel broedt in kort riet maar als zangpost is lang riet voor de vogel essentieel. Bosrietzanger broedt jaarlijks in verlande veenputten met struweel. Ook het zeldzame baardmannetje, de bruine kiekendief en de waterral broeden in het riet. Indien het niet vriest blijven ze overwinteren.
Op de laagst gelegen depressies zijn zeer waardevolle zilte vegetaties aanwezig, potenties naar zilt graslandherstel zijn overal aanwezig.
Toegankelijkheid
Het gebied niet vrij toegankelijk wegens de drassige ondergrond en om de broedende, pleisterende en overwinterende vogels niet te storen. De beide WP's zijn echter wel toegankelijk.
Over deze mystery
Op de boguscoördinaten vindt u het Rietnest. Geniet hier van het uitzicht. Hier kan u met een (afgedrukte) opgave en het identificatiepaneel de coördinaten van de stash berekenen. Geniet van het uitzicht, maar dat schreef ik al. Deze stap kan ook via de computer opgelost worden, maar dan mist u wel een deel van de totaalbeleving. Enkel "plaatselijk verkeer" is op de weg langs het kanaal toegelaten.
Over de stash
In natte periodes doet u deze best niet met uw mooiste schoenen. Hier kan u geraken door op het einde twee poortjes te passeren. Tussen de twee poortjes staan soms nieuwsgierige koeien te grazen. Zij laten u met rust als u hetzelfde met hen doet. Sluit de poortjes na elke passage. Alle (foto)observaties zijn welkom in de logs.
Dankjewel
Met dank aan Natuurpunt Middenkust en ANB voor de toestemming en deleukefietser en odiel1 voor de proefloop.
