12 Co ty tutaj robisz nasz biedny świerku? Traditional Cache

Ścieżka z Karłowa do labiryntu skalnego Błędne Skały prowadzi malowniczym szlakiem w Parku Narodowym Gór Stołowych, który łączy dwie najważniejsze pod względem turystycznym atrakcje: Błędne Skały oraz Karłów ze Szczelińcem Wielkim. Przejście z Karłowa do Błędnych Skał zajmuje około 1,5h, a suma podejść to około 150 metrów. Zapraszamy na przyjemny spacer w towarzystwie niesamowitych skrzynek!

Zdj. Las świerkowy.

Świerk pospolity (Picea abies (L.) H. Karst.)

Jednak dlaczego korniki obrały za cel nasze piękne świerki? Około 200 lat temu lasy Gór Stołowych wyglądały zupełnie inaczej. Tutejsze góry porastały bory bukowo jodłowe. Niestety ze względu na rabunkową działalność człowieka doszło do niemal całkowitego wycięcia naturalnych lasów, a powstały w ich miejsce monokultury (las tylko i wyłącznie z jednym gatunkiem drzewa) świerkowe.

Czasem bywa tak, że natura uzbraja zwierzęta i rośliny w organy przystosowane do panujących warunków. Dlatego np. w klimacie znacznie cieplejszym spotkamy słonia, który ma ogromne uszy, a zbliżając się coraz bliżej bieguna, zwierzęta będą posiadały uszy znacznie mniejszych rozmiarów. Podobnie jest z ludźmi, którzy posiadają bardziej gęste włosy w różnych szerokościach geograficznych lub ciemniejszą karnację. Pomimo wrażenia, że drzewo to tylko drzewo, a sosna urośnie zarówno na działce sąsiada jak i na wybrzeżu Morza Śródziemnego, to jednak drzewa również w zależności od klimatu również wykształcają swój genotyp.

Tutejsze świerki i ich wcześniejsze pokolenie pochodzą z niemal całej Europy. Sadzonki i nasiona świerków były sprowadzane z Norwegii, Szwecji, Bawarii, Rumunii i wielu innych państw. Często „rodzice” naszych świerków nie poczuli na sobie nawet delikatnego powiewu górskiego wiatru, a ich „dzieciom” przyszło żyć w takim klimacie.

W celu pogłębienia w Was uczucia empatii do naszych drzew warto zwrócić uwagę na to, że świerk ma system korzeniowy talerzowy. Podczas spaceru pewnie znajdziecie obalone świerki. Korzenie świerka nie mają, jak pozostałe gatunki, pala wchodzącego w glebę zapewniającego większe możliwości pobierania wody i składników odżywczych oraz stabilność. Wszystko co spłynie po górskim stoku i nie zostanie wchłonięte przepada dla naszych świerków bezpowrotnie.

Brak wody stanowi pierwszą poważną przeszkodę dla naszych świerków. Powoduje stres, który może powodować zmniejszenie ilości igliwia, zaburzenie funkcjonowania drzewa lub też zaprzestanie wytwarzania żywicy, co w przypadku ataku korników odgrywa bardzo dużą rolę.

Zdj. Talerzowy system korzeniowy świerka.

O keszu:

Kesz podejmujesz z bezpiecznej pozycji! Nie schodź do przepustu pod drogą!

Usiądź na skraju drogi i delikarnie pociągasz za linkę, którą zauważysz przy ścianie przepustu. Skrzyneczka znajduje się na końcu liny. Po zdobyciu kesza drugą linką odstaw go na swoje miejsce. 

The path from Karłów to the rock labyrinth "Błędne Skały" leads along a picturesque trail in the Stołowe Mountains National Park, which connects the two most important tourist attractions: Błędne Skały and Karłów with Szczeliniec Wielki. The walk from Karłów to Błędne Skały takes about 1.5 hours, and the total ascent is about 150 meters. We invite you for a pleasant walk in the company of amazing caches!

Norway spruce (Picea abies (L.) H. Karst.)

But why did bark beetles target our beautiful spruces? About 200 years ago, the forests of the Stołowe Mountains looked completely different. The local mountains were covered with beech and fir forests. Unfortunately, due to the predatory activity of man, natural forests were almost completely cut down, and spruce monocultures (a forest with only one tree species) were created in their place.

Sometimes it happens that nature equips animals and plants with organs adapted to the prevailing conditions. Therefore, for example, in a much warmer climate we will meet an elephant that has huge ears, and as we get closer and closer to the pole, the animals will have ears of much smaller size. The same is true for people who have thicker hair in different latitudes or darker complexions. Despite the impression that a tree is just a tree, and a pine will grow both on the neighbor's plot and on the Mediterranean coast, trees also develop their genotype depending on the climate.

The local spruces and their previous generation come from almost all over Europe. Spruce seedlings and seeds were imported from Norway, Sweden, Bavaria, Romania and many other countries. Often the "parents" of our spruces did not feel even a gentle breeze of the mountain wind, and their "children" had to live in such a climate.

In order to deepen your feeling of empathy for our trees, it is worth noting that spruce has a disc root system. During the walk you will probably find fallen spruces. Spruce roots do not have, like other species, a stake going into the soil, ensuring greater water and nutrient uptake and stability. Everything that flows down the mountain slope and is not absorbed is lost to our spruces forever.

Lack of water is the first serious obstacle for our spruces. It causes stress, which can cause a reduction in the number of needles, a disturbance in the functioning of the tree or the cessation of resin production, which in the case of bark beetles attacks plays a very important role.

 About the cache:

You take the cache from a safe position! Don't go down to the culvert under the road!

Sit on the edge of the road and gently pull the rope that you will notice near the wall of the culvert. The box is at the end of the rope. After getting the cache with the second rope, put it back in its place.

Cesta z Karłówa do skalního labyrintu „Błędne Skały“ vede po malebné stezce v Národním parku Stolové hory, která spojuje dvě nejvýznamnější turistické atrakce: Błędne Skały a Karłów s Szczeliniec Wielki. Procházka z Karłówa do Błędne Skały trvá asi 1,5 hodiny a celkové stoupání je asi 150 metrů. Zveme vás na příjemnou procházku ve společnosti úžasných caches!

Smrk ztepilý (Picea abies (L.) H. Karst.)

Proč se ale kůrovec zaměřil na naše krásné smrčky? Asi před 200 lety vypadaly lesy Stolových hor úplně jinak. Zdejší hory byly pokryty bukovými a jedlovými lesy. Bohužel vlivem dravé činnosti člověka byly přirozené lesy téměř úplně vykáceny a na jejich místě vznikly smrkové monokultury (les pouze s jednou dřevinou).

Někdy se stává, že příroda vybavuje zvířata a rostliny orgány přizpůsobenými panujícím podmínkám. Proto se například v mnohem teplejším klimatu setkáme se slonem, který má obrovské uši, a jak se budeme přibližovat k pólu, zvířata budou mít uši mnohem menší velikosti. Totéž platí pro lidi, kteří mají hustší vlasy v různých zeměpisných šířkách nebo tmavší pleť. Navzdory dojmu, že strom je jen strom a borovice poroste jak na pozemku souseda, tak na pobřeží Středozemního moře, stromy také vyvíjejí svůj genotyp v závislosti na klimatu.

Zdejší smrky a jejich předchozí generace pocházejí téměř z celé Evropy. Sazenice a semena smrku byly dovezeny z Norska, Švédska, Bavorska, Rumunska a mnoha dalších zemí. Často „rodiče“ našich smrků nepocítili ani mírný závan horského větru a jejich „děti“ musely žít v takovém klimatu.

Abychom prohloubili váš pocit empatie k našim stromům, stojí za zmínku, že smrk má diskový kořenový systém. Při procházce pravděpodobně najdete spadané smrky. Kořeny smrku nemají, jako jiné druhy, kůl zasahující do půdy, zajišťující větší příjem vody a živin a stabilitu. Vše, co stéká po horském svahu a nevstřebá se, je pro naše smrky navždy ztraceno.

Nedostatek vody je pro naše smrky první vážnou překážkou. Způsobuje stres, který může způsobit snížení počtu jehličí, poruchu fungování stromu nebo zastavení produkce pryskyřice, která v případě napadení kůrovcem hraje velmi důležitou roli.

 O keši:

Kešku berete z bezpečné pozice! Nechoďte dolů do propustku pod silnicí!

Sedněte si na kraj cesty a jemně zatáhněte za lano, kterého si všimnete u stěny propustku. Krabice je na konci lana. Po získání keše s druhým lanem ji vraťte na své místo.