Een cache met als thema de bouwstijl(en) van de vestingwerken in de linie van Den Helder.
Om de cache te vinden zijn wat navigatievaardigheden benodigd.
A cache addressing the building style(s) of the fortifications in the defence line of Den Helder. To find the cache, some navigational skills are required.
Linie van Den Helder
Na 10 jaar is de originele cache "Linie Den Helder" (GC1DZ6D) uit het archief gehaald en afgestoft. Omdat de oude cachelocatie niet meer toegankelijk is (ook niet meer voor de hangjeugd die de cache meermalen heeft vernield), is een nieuwe toepasselijke positie gevonden en de tekst navenant aangepast. Op 12 juli 2023 is de hint in de checker aangepast. Raadpleeg de checker voordat u op pad gaat!
Napoleon had destijds grootse plannen voor onder meer Den Helder, dat het laatste reduit in Holland zou moeten worden. In 1812 werd het "ontwerp tot bevestiging der Stelling Den Helder" vastgesteld. Hierbij moesten de forten Lasalle (nu: Erfprins), l'Écluse (nu: Dirksz Admiraal) en Dugommier (nu: West- en Oostoever) met elkaar worden verbonden door een verbindingswal met achtergelegen kanaal en zouden er twee lunetten tussen deze forten worden opgeworpen. Deze drie forten met de tussengelegen wal vormden als het ware twee fronten van een vesting, waarvan de forten konden worden beschouwd als de bastions en de linie zelf als de courtine.
Bij Fort Erfprins is het revettement goed te zien.
In Nederland werden vroeger de versterkingen aangebracht volgens het Italiaanse principe (Leonardo da Vinci). Dit was een verbetering op de middeleeuwse ommuring van een stad en was nodig, omdat men kwetsbaar werd voor nieuwe aanvalswapens, zoals kanons die met ijzeren kogels schoten, en mortieren die over de stadsmuur konden schieten. Er kwamen nu lage, dikke muren met uitspringende bouwsels (bastions) van waaruit de vijand kon worden beschoten en tegengehouden. Nederland (altijd voor een dubbeltje op de eerste rang….) gebruikte geen bakstenen muren, maar aarden wallen. Deze waren sneller op te werpen en ook minder kwetsbaar voor artillerievuur. Dit heette het Oud-Nederlandse vestingstelsel. In het Nieuw-Nederlandse stelsel werd gebruik gemaakt van ruimere bastions en ravelijnen en werd de gedekte weg versterkt door een enveloppe, een sterke beschermende wal die de vesting geheel omringde.
Voorbeelden van de delen van een vestingwerk.
In de getoonde prent is een (overigens niet-bestaande) vesting afgebeeld volgens het gebastionneerd systeem met de belangrijkste onderdelen en voorwerken. Naast het gebastionneerde systeem bestaat er ook een polygonaal stelsel. Hierbij zijn de bastions vervallen en hebben de versterkingen een gelijkmatig en veelhoekig grondplan. De grachten worden hier bestreken door geschut in de flankbatterijen op de hoekpunten. Er bestaat ook een tussenvorm, het bastaardstelsel.
Voorbeelden van mooie regelmatige vestingsteden zijn Coevorden, Muiden of Naarden.
In het Oud-Nederlandse stelsel kon de vijand door alle hindernissen goed op afstand worden gehouden. Het nadeel ervan was, dat het bezetten van alle bevestigingsdelen veel manschappen nodig maakte. Hoe verder weg de werken lagen, hoe kleiner de saillanten (hoeken) werden. Dit is goed te zien bij Dirksz Admiraal, waar dat in stappen van ca. 10° gebeurt.
Vanuit de lucht (bijvoorbeeld met Google Earth), maar zeker ook van dichtbij, is de bevestiging van Den Helder door de drie eerdergenoemde forten goed te herkennen en zijn de nodige verschillen in bouwstijl op te merken. Dit komt veelal doordat tijdens de bouw de inzichten over de verdedigingswerken regelmatig werden bijgesteld. Er is echter in de loop der jaren ook heel wat gesloopt en bijgebouwd.
Zo zijn bij Fort Erfprins nog heel scherp de bastions afgetekend en is het originele grondplan weinig aangetast. Dit komt ook door het revettement, waardoor de wal tegen slijtage is beschermd (zie eerdere afbeelding).
Fort Dirksz Admiraal is gebouwd op het zuidelijke hoekpunt van de linie, die hier een keelhoek van 120° heeft. Het fort is gebouwd met een kroon van 3 bastions. In de keel van het fort is een reduit opgetrokken. In de Tweede Wereldoorlog is daarop een geschutsopstelling geplaatst, waarvan de fundamenten nog prominent aanwezig zijn. Het fort heeft t.o.v. Erfprins meer te lijden gehad, maar is nog steeds goed herkenbaar als stellingwerk.
Die herkenbaarheid is aanzienlijk minder bij Fort Westoever. Er zijn ook daar nog wel bastions en een enveloppe te herkennen, maar door aanleg van het Nieuwe Werk en het Noord-Hollands Kanaal is er geweld gedaan aan het origineel bedoelde grondplan. Het Noord-Hollands Kanaal vormt in elk geval een duidelijke coupure van West- en Oostoever.
Ook is er door het op Deltahoogte brengen van de zeewering is ook veel van de bevestiging verloren gegaan.
Gelukkig is er de laatste decennia meer aandacht gekomen voor het behoud van het vestingwerk. In straatnamen of uitgaanscentra komt men ook verwijzingen tegen (Ravelijnweg, Bastiondreef, Linieweg, De Citadel, enz.) die de belangstelling voor de oude vestingwerken mogelijk levend houden. Het behoud van de werken resulteert ook in ontwikkeling en behoud van mooie stukjes natuur. Er zijn enkele multicaches die langs de forten lopen waarin de aandacht op de mooie plekjes wordt gevestigd, zoals “Stelling Den Helder - Fort Erfprins" [GC1BAM1], “Stelling Den Helder - Fort Dirksz Admiraal" [GC1BD5Z] en ook wel "TB - Hotel Fort Westoever" (GC7DR7D).
Om de cache "Linie van Den Helder" te vinden, is vooraf enige kennis nodig van de naamgeving van de onderdelen van een stellingwerk. Daarnaast wordt de vaardigheid getest van het maken van een goede kruispeiling met het u ter beschikking staande instrumentarium en kaartwerk. Hierna kan de onderneming worden afgesloten met het vinden van de cache.
Wilt u de forten van dichterbij bekijken, kunt u uw auto parkeren op de aangegeven locaties.
Na een eventuele visite aan de drie forten kunt u op zoek naar de cache. U kunt uw auto in de buurt parkeren, waarna u nog maar een relatief korte wandeling hoeft te maken naar de eindpositie.
Na veel regen kan het er wat drassig zijn, neem dus wel aangepast schoeisel mee.
De cache ligt:
• op een afstand van 1182 meter van de saillant van het zuidelijke bastion van Fort Westoever;
• in de peiling 072,4° van de zuidelijke saillant van de papenmuts van Fort Dirksz Admiraal;
• in de peiling 126° van de westelijke saillant van de zuidelijkste ravelijn van Fort Erfprins.
Succes!
Tip: Zet de gevonden waypoints om in RD-coördinaten, waarna met wat wiskundig inzicht de formules voor snijdende lijnen en de cirkel kunnen worden opgesteld waarmee de cachepositie kan worden berekend of zoek een app met het juiste tool dat dit werk doet.
Controleer je oplossing (radius 20m)
Ten slotte is er voor de liefhebbers die de cache hebben gelogd, met de volgende code een banner beschikbaar:
<a title="Linie van Den Helder - GCA28ZH" href="http://coord.info/GCA28ZH" target='_blank'><img src="https://img.geocaching.com/cache/6f62d581-e1b3-4059-89f3-e50b63007a57.jpg" border='0' width='240' height='75' /></a>
Defense line of Den Helder
After 10 years the original cache "Linie Den Helder" was retrieved from archive and refreshed. As the old cache location isn't accessible any more (not even by the problem youth that destroyed the cache several times), a new appropriate position was found and the text was adapted accordingly. On July 12, 2023 the hint in the checker has been changed. Read the checker before your fieldwork!
In his time Napoleon had great plans for Den Helder (amongst other places), which should become the last redoubt in Holland. In 1812 the design for fortification of the City of Den Helder was determined. In this design the fortresses Lasalle (now: Erfprins), l'Écluse (now: Dirksz Admiraal) and Dugommier (now: West- and Oostoever) had to be connected by a bulwark with a canal behind it and two lunetees would be erected between these fortresses. In fact, these three fortresses with the in-between wall form the two fronts of a stronghold, of which the fortresses could be regarded as the bastions and the line itself as the curtain.
In the Netherlands in the past the fortifications were built according to the Italian principle (Leonardo da Vinci). This was an improvement to the medieval walling of a town and was necessary, as one became vulnerable for the new attack weapons, like guns shooting iron balls, and mortars capable of shooting over the city wall. Low, thick walls with protruding structures (bastions) were used thence, from which one could open fire on the enemy and could stop him. The Netherlands (always looking for a bargain…) did not use brick walls, but earth walls. These were faster to be erected and were less vulnerable for gun fire. This was called the Old-Netherlands fortification system. In the New-Netherlands system larger bastions and ravelins were built and the covered road was strengthened by a cover wall, a strong protecting wall entirely around the fortification.
Table of a virtual fortification.
The displayed drawing is showing a (non existing) fortification according to the bastionized system and its most important sections and outworks.
Apart from the bastionized system also a polygonal system is known. In this system the bastions were dropped and the fortifications were given an evenly and polygonal floor plan. Here the moats were covered by artillery in the flank batteries at the corners. Also an in-between principle exists, the bastard system.
Coevorden, Muiden and Naarden are examples of fine regularly fortified cities.
In the Old-Netherlands system by all these obstacles the enemy could well be held at a distance. As a disadvantage one had to man all these fortification sections, which required many troops. The further the sections were located from the bastions, the smaller the salients (angles) become. You can monitor this quite well at Dirksz Admiraal, where steps of approximately 10° were used.
From above (e.g. using Google Earth), but definitely also from close distance, the fortification of Den Helder by the formerly mentioned three fortresses can be very well recognized and so are the differences in architectural styles. These were caused by a regularly changing vision during the building. In the course of events many parts were demolished and also new constructions have been placed.
At Fort Erfprins one can still see the sharply drawn bastions. The original floor plan was hardly affected. This is also owed to the brick walling, which preserved the earth walling (see picture above).
Fort Dirksz Admiraal has been built on the southerly corner of the line, which has a gules angle of 120°. The fortress is constructed with a crown of 3 bastions. In the fortress’s gules a redoubt has been built. Here, during World War II, the Germans placed a battery, of which the foundations are still clearly present. With regard to Fort Erfprins, the fortress Dirksz Admiraal suffered more from time, but can still well be identified as a fortification.
That recognition is much less looking at Fort Westoever. Even there still some bastions exist and you can find a cover wall, but by building the Nieuwe Werk and the Noord-Hollands Kanaal, the original floor plan was largely destroyed. The Noord-Hollands Kanaal in any case causes a clearly to see breach of the fortresses West- and Oostoever.
Also by raising the sea dyke to Delta-level, many other parts of the fortification of Den Helder were lost.
Fortunately last decades people got more eye for preserving the fortifications. Street names and entertainment centres still refer to terminology of the older fortifications (Ravelijnweg, Bastiondreef, Linieweg, De Citadel, etc.) and may keep alive the deserved attention. The preservation of the works result in the development and keeping of fine parts of environment. There are some multicaches which lead you along the fortresses and bring the really nice spots to your attention like “Stelling Den Helder - Fort Erfprins" [GC1BAM1], “Stelling Den Helder - Fort Dirksz Admiraal" [GC1BD5Z] and also "TB - Hotel Fort Westoever" (GC7DR7D).
To find the cache “Linie Den Helder”, on beforehand some knowledge is required of the names and terminology used for the sections of a fortification. Further, your skills are being tested in making a correct cross bearing with the navigational instruments and charts that you have available. Then the undertaking can be completed by searching and finding the cache.
If you like to have a closer view of the fortresses, your vehicle can be parked in the recommended locations.
Completing a tentative visit to the three fortresses, you should be able to find a suitable parking space to make a performable stroll to the cache position.
After a period of rain the soil can be slightly swampy, so make a good choice of your footwear.
The cache is situated:
• at a distance of 1182 metres from the salient of the southern bastion of Fort Westoever;
• in the bearing 072,4° from the southern salient of the priests cap of Fort Dirksz Admiraal;
• in the bearing 126° from the western salient of most southern ravelin of Fort Erfprins.
Success!
Advice: Convert the obtained waypoints into NL-grid coordinates, after which -with some mathematical insight- formulas can be determined for the two crossing lines and circle and be used to calculate the cache position or find an app with an apprropriate tool that does the work for you.
Click to verify coordinates (radius 20m)
Finally, the following code is available for the banner collectors who have logged this cache:
<a title="Linie Den Helder - GCA28ZH" href="http://coord.info/GCA28ZH" target='_blank'><img src="https://img.geocaching.com/cache/6f62d581-e1b3-4059-89f3-e50b63007a57.jpg" border='0' width='240' height='75' /></a>