Σπήλαιο Σφενδόνη_Ζωνιανά, Κρήτη
Το σπήλαιο Σφενδόνη βρίσκεται στην είσοδο των Ζωνιανών, στις νότιες πλευρές του λόφου Χαλέπα, σε υψόµετρο 630 µ. Το Σπήλαιο αποτελεί ένα από τα αξιοθέατα του Μυλοποτάµου και ανήκει στο Φυσικό Πάρκο του Ψηλορείτη, το οποίο είναι ενταγµένο στα Γεωπάρκα της UNESCO. ∆ιαθέτει πλούσιο διάκοσµο µε σταλαχτίτες, σταλαγµίτες και λεκάνες νερού.
Το σπήλαιο έχει µέγιστο µήκος 145 µέτρα και έκταση περίπου 3.000 τ.µ., αλλά οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να δουν περίπου τα 2/3 της συνολικής έκτασής του, περπατώντας σε διάδροµο 270 µέτρων. Υπάρχουν ογκώδεις κολώνες που δηµιουργούν δαιδαλώδη διαµερίσµατα µέσα στο σπήλαιο. Πολλοί σταλακτίτες και σταλαγµίτες µε διαφορετικά χρώµατα και σχήµα διακοσµούν τις 14 αίθουσες του σπηλαίου. Σε αρκετά σηµεία υπάρχουν λιθωµατικές λεκάνες νερού. Επίσης µπορείτε να δείτε και τα λεγόµενα «µαργαριτάρια των σπηλαίων», ασβεστιτικά συγκρίµατα συγκεντρικής ανάπτυξης που αναπτύσσονται σε ρηχές σπηλαιολίµνες. Τέλος, ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η λάµψη από τους µικροσκοπικούς κρυστάλλους από ανθρακικό ασβέστιο.
Ακολουθώντας την επισκέψιμη διαδρομή διαπιστώνουμε πως τα κυρίαρχα χρώματα στο λιθωματικό διάκοσμο είναι το λευκό, το μπεζ και το κρεμ, καθώς το κύριο υλικό είναι το ανθρακικό ασβέστιο. Επιπλέον, παρατηρούμε σε κάποια σημεία πράσινους, κίτρινους και κόκκινους σχηματισμούς. Το πράσινο χρώμα οφείλεται σε μικρές ποσότητες χαλκού, το κίτρινο σε μικρές ποσότητες θείου και το κόκκινο σε οξείδια σιδήρου, που περιέχουν τα συγκεκριμένα πετρώματα.
Μέσα στο σπήλαιο ζουν 4 είδη νυχτερίδων και δεκάδες είδη ασπονδύλων (µαλάκια, αράχνες, ψευδοσκορπιοί, ισόποδα, διπλόποδα, κολέµβολα, ορθόπτερα, κ.ά.) µερικά από τα οποία είναι άχρωµα ή τυφλά. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές έδειξαν ότι το σπήλαιο χρησιµοποιούνταν από βοσκούς περιστασιακά µεν, αλλά για χιλιάδες χρόνια. Η χρονολόγηση της κεραµικής έδειξε ότι υπήρξε µια διαρκής αλλά όχι έντονη χρήση του από τη νεολιθική εποχή µέχρι και σήµερα.
Δημιουργία σπηλαίων
Στη φύση υπάρχουν πολλοί μηχανισμοί, οι οποίοι δημιουργούν τα σπήλαια. Ο πιο συνηθισμένος τρόπος είναι αυτός που συνδέεται με τη λεγόμενη καρστική διαδικασία, όπου νερό εμπλουτισμένο με διοξείδιο του άνθρακα διαβρώνει έναν συγκεκριμένο τύπο πετρώματος, τον ασβεστόλιθο. Ο ασβεστόλιθος αποτελείται από ανθρακικό ασβέστιο και δημιουργείται από την απόθεσή του στον πυθμένα θαλασσών και λιμνών. Όταν έρχεται σε επαφή με όξινο νερό, νερό στο οποίο έχει διαλυθεί διοξείδιο του άνθρακα, τότε διαβρώνεται και δημιουργούνται μικρά σπήλαια (χημική διάλυση). Επιπλέον, το νερό μεταφέρει διάφορα υλικά (πέτρες, άμμο) με αποτέλεσμα οι ασβεστόλιθοι να διαβρώνονται περισσότερο (μηχανική διάβρωση).
Μετά τη δημιουργία ενός σπηλαίου ξεκινάει η δεύτερη φάση του καρστικού φαινομένου αυτής του σχηματισμού του σταλαγμιτικού διακόσμου. Όταν πλέον έχει σχηματιστεί ο υπόγειος θόλος, το νερό, συνεχίζοντας τη ροή του, φτάνει στην οροφή του θόλου, απ’ όπου και πέφτει με μορφή σταγόνων ή κυλάει στα τοιχώματα και στο δάπεδο. Το νερό, καθώς περνάει από τις ρωγμές, βρίσκεται σε έναν χώρο με μικρότερη πίεση και μεγαλύτερη θερμοκρασία. Αυτές οι συνθήκες διαταράσσουν τη χημική του ισορροπία, το νερό χάνει το διοξείδιο του άνθρακα και αφήνει ίζημα ανθρακικού ασβεστίου. Το ανθρακικό ασβέστιο κρυσταλλώνεται σε μορφή ασβεστίτη συνήθως και πιο σπάνια αραγωνίτη. Εδώ αρχίζει η φάση της δημιουργίας των σπηλαιοθεμάτων ή του λιθωματικού διάκοσμου, που παρουσιάζουν εντυπωσιακή ποικιλία. Οι πιο γνωστές μορφές των σπηλαιοθεμάτων είναι αυτές των σταλαγμιτικών και σταλακτιτικών, των κοραλλιοειδών, των παραπετασμάτων, των φραγμάτων και των ελικτικών.
Ασβεστόλιθος
Ο ασβεστόλιθος είναι ιζηματογενές πέτρωμα, του οποίου το βασικό συστατικό είναι ο ασβεστίτης (CaCO3). Συχνά περιέχει απολιθώματα, από τα οποία μπορεί να εκτιμηθεί η ηλικία και η προέλευσή του. Η μεταμόρφωση του ασβεστόλιθου δίνει στο πέτρωμα εντονότερο κρυσταλλικό χαρακτήρα, σχηματίζοντας το μάρμαρο. Σε μεγάλες, αρχικά, συμπαγείς μάζες ασβεστολίθου παρατηρούνται κοιλώματα, σπήλαια, ποικίλα φλεβοειδή ανοίγματα, σχηματισμοί χύτρας κτλ. που οφείλονται στη διάβρωση.
Πηγή: www.wikipedia.org and www.travel.gr
Εργασίες
1. Πώς πίστευετε ότι δημιουργήθηκε το σπήλαιο της Σφενδόνης;
2. Ποια η διαφορά ενός σταλαγμίτη και ενός σταλακτίτη;
3. Περιγράψτε τα χρώματα των σταλαγμιτών και των σταλακτιτών. Πώς εξηγείτε τον χρωματισμό τους;
4. Αν θέλετε, προσθέστε μια φωτογραφία σας από τον χώρο του σπηλαίου. (προαιρετικό στάδιο)
Θα πρέπει να στείλετε τις απαντήσεις σας με μήνυμα. Όσες καταγραφές εντοπίζονται χωρίς απαντήσεις, θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Sfendoni Cave_Zoniana,Crete
On the southern sides of Halepa hill, lies the Sfendoni Cave (also known as Zoniana Cave), a highlight of the Mylopotamos prefecture. One of Greece’s most beautiful visitable caves, the Sfendoni Cave is part of the Psiloritis Natural Park, included in the UNESCO Global Geoparks. At an altitude of 630m, the cave features rich decoration with stalactites and stalagmites, as well as water basins, and visitors can take guided tours. Steel walkways with ropes have been placed in the cave for more security and to increase access for people with disabilities.
The cave has a maximum length of 145m and an area of about 3000sqm, but visitors can only see about 2/3 of its total area, walking along a 270-meter corridor. There are massive columns that create labyrinthine compartments inside the cave, while many stalactites and stalagmites with different colors and shapes decorate the 14 rooms of the cave. In several places, there are stony water basins. You can see the so-called “cave pearls”; calcareous compactions of concentric growth that develop in shallow cave ponds. The glowing tiny crystals of calcium carbonate are also particularly impressive.
During the tour we find that the dominant colors in the stone decoration are white, beige and cream, as the main material is calcium carbonate. You may have also noticed some points with green, yellow and red formations. The green color is due to small amounts of copper, the yellow to small amounts of sulphur and the red to iron oxides contained in these rocks.
The cave is the habitat to four species of bats and dozens of species of invertebrates including molluscs, spiders, pseudoscorpions, isopods, bipeds, collembolans, and orthoptera, some of which are colorless and blind, while at least two species have been found to be unique in this cave. Archaeologically speaking, excavations have shown that the cave has been used by shepherds for thousands of years. The dating of pottery findings show that there has been a continuous but not intensive use of the cave from the Neolithic era to date.
Caves creation
In nature there are many mechanisms that create caves. The most common way is that associated with the karstic process, where water enriched with carbon dioxide erodes a specific type of rock, limestone. Limestone is composed of calcium carbonate and is created by its deposition on the bottom of seas and lakes. When it comes into contact with acidic water, water with carbon dioxide, it corrodes and creates small caves (chemical dissolution). Carbon dioxide exists in the atmosphere as well as on the ground because of plant roots. In addition, the water carries various materials (stones, sand) and the limestones are eroded more (mechanical corrosion).
After the creation of a cave, the formation of the stalagmite decoration begins. The water, continuing its flow, reaches the roof of the dome, from where it falls in the form of drops or rolls on the walls and floor. The water, as it passes through the cracks, is in a space with lower pressure and higher temperature. These conditions disrupt its chemical balance, the water loses carbon dioxide and leaves a calcium carbonate precipitate. Calcium carbonate crystallizes in the form of calcite usually and more rarely aragonite. Here begins the phase of the creation of the cave themes or the lithic decoration, which present an impressive variety. The most well-known forms of caves are those of stalagmites and stalactites, coralloids, curtains and columns form.
The age of the lithic decoration depends on a number of variable factors, such as the speed of water flow at the specific point, the amount and density of the material (calcium carbonate), the temperature and weather conditions outside the cave.
Limestone
Limestone (calcium carbonate CaCO3) is a type of carbonate sedimentary rock which is the main source of the material lime. It is composed mostly of the minerals calcite and aragonite, which are different crystal forms of CaCO3. Limestone forms when these minerals precipitate out of water containing dissolved calcium. This can take place through both biological and nonbiological processes, though biological processes, such as the accumulation of corals and shells in the sea, have likely been more important for the last 540 million years. Limestone often contains fossils which provide scientists with information on ancient environments and on the evolution of life.
Source: www.wikipedia.org and www.travel.gr
Tasks
1. How do you think that the cave was created?
2. What is the difference between a stalagmite and a stalactite?
3. Describe the colors of stalagmites and stalactites. Can you explain their coloring?
4. If you want, add a photo of you from the cave area. (optional stage)
Send the answers via my account. You can log the cache as a found immediately. If there is anything to clarify, i will contact you. Logs without sending the answers will be deleted without any comment.