Alken (Limburgs: Alleke) is een dorp en gemeente in de Belgische provincie Limburg. Alken behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Borgloon en het kiesdistrict Tongeren. Geografisch en landschappelijk behoort de gemeente tot de Haspengouwse fruitstreek, en zij ligt net ten zuiden van de Limburgse provinciehoofdstad Hasselt. Alken telt ongeveer 11.500 inwoners, die Alkenaars[2] worden genoemd.
Vanaf deze periode was Alken steeds een Luikse enclave in het graafschap Loon. Met uitzondering van de eerste helft van de 13e eeuw, toen de graven van Loon tijdelijk de voogdij over Alken bezaten.
Binnen het gebied bevonden zich meerdere Loonse, Luikse en allodiale cijns- en laathoven; onder meer het cijnshof Blekkenberg (afhankelijk van de abdij van Averbode), het cijnshof Gustingen (waarschijnlijk afhankelijk van de graaf van Loon) en de centrale hoeve op het Laagdorp waar de prins-bisschoppen een zomerverblijf hadden.
Alken had in 1467 te lijden van de plunderingen door soldaten van Karel de Stoute. In 1580 werd het dorp geplunderd door het Spaanse garnizoen van Zoutleeuw en twee jaar later door de soldaten van de graaf van Mansfeld.
In 1631 was Alken het slagveld van een Staats-Spaans treffen.
In 1789 was Alken een van de belangrijkste centra van de Luikse Revolutie. De Franse bezetting, vijf jaar later, luidde echter het einde van het prinsbisdom Luik in. Zo werd Alken in 1795 samen met het graafschap Loon een deel van het het Franse departement Nedermaas.
Na de nederlaag van Napoleon in 1814 werd Alken een deel van de toenmalige provincie Limburg in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en vanaf de Belgische Revolutie in 1830 tot de Belgische provincie Limburg.
De gemeente werd rond 13 mei 1940 bezet door het Duitse leger en bevrijd op 6 september 1944. Minstens drie weerstanders werden naar het Auffanglager van Breendonk getransporteerd.[3][4]
In maart en april 2020 werd de gemeente erg zwaar getroffen door de eerste golf van de Coronapandemie. Alken was tijdens deze golf de Belgische gemeente met het grootste aantal positieve testen per inwoneraantal.[5] Meer dan 40 oudere bewoners van de gemeente lieten bij deze uitbraak van COVID-19 het leven.