Türkçe - Deutsch (unten) - English (below)
Pamukkale'de Traverten --- Travertin bei Pamukkale --- Travertine at Pamukkale
Pamukkale'de zaten genel olarak sinter teraslarıyla ilgilenen Earthcache GC111XM var. Earthcache yazımızda Pamukkale traverteninin oluşumuna, görünümüne ve özelliklerine daha yakından bakmak istiyoruz.
In Pamukkale gibt es bereits den Earthcache GC111XM, der sich ganz allgemein mit den Sinterterrassen beschäftigt. In unserem Earthcache möchten wir Entstehung, Aussehen und Eigenschaften des Travertins von Pamukkale genauer betrachten.
The Earthcache GC111XM exists in Pamukkale already a long time. It deals with the sinter terraces in general. In our Earthcache, we would like to take a closer look at the formation, appearance and properties of the Pamukkale travertine.
Earthcache lokasyonu olarak sinter teraslarına ve Hierapolis'e giriş alanının kenarındaki küçük tepeyi seçiyoruz. Ücretli (20 Türk Lirası, yaklaşık 1 €) büyük bir otopark bulunmaktadır.
Sinter teraslarını ve Hierapolis antik kentini ziyaret etmeniz şiddetle tavsiye edilir, ancak bu toprak deposu için gerekli değildir. Yakınlarda gizlenmiş olan Geleneksel GC10BH0'dır. Tepenin diğer tarafında bazı antik mezarlar (Güney Nekropolü) bulunmaktadır.
Als Earthcache-Lokation wählen wir den kleinen Hügel am Rande des Eingangsbereiches zu den Sinterterrassen und zu Hierapolis. Es gibt einen großen Parkplatz, der kostenpflichtig ist (20 Türkische Lira, ca. 1 €).
Ein kostenpflichtiger Besuch der Sinterterrassen und der antiken Stadt Hierapolis ist sehr empfehlenswert, aber für diesen Earthcache nicht erforderlich.
Ganz in der Nähe ist der Traditional GC10BH0 versteckt. Auf der anderen Seite des Hügels befinden sich einige alte Gräber (Southern Necropolis).
We choose the small hill at the edge of the entrance area to the sinter terraces and to Hierapolis as Earthcache location. There is a large parking lot which is chargeable (20 Turkish Lira, about 1 €).
A paid visit of the sinter terraces and the ancient city of Hierapolis is highly recommended, but not required for this earthcache. The traditional cache GC10BH0 is hidden nearby. On the other side of the hill are some ancient tombs (Southern Necropolis).
Türkçe - Pamukkale'de Traverten
Traverten oluşumu
Traverten kireçtaşı grubuna ait bir tortul kayaçtır. Çoğu kireçtaşı kayanın aksine denizde değil karada oluşur.
Bazı yerlerde, derinlerdeki kireçtaşlarından akan topraktan sıcak veya soğuk tatlı su çıkar. Kireç esas olarak kalsiyum karbonattan oluşur.
Su (H2O) ve karbondioksit (CO2) kalsiyum karbonat (CaCO3) ile temas ettiğinde aşağıdaki kimyasal reaksiyon meydana gelir:
CaCO3 + CO2 + H2O ⇌ Ca2+ (aq) + 2HCO3- (aq) ---------- (aq suda çözünmüş demektir).
Derinde, yani karbonatlı su kireçtaşına nüfuz ettiğinde, reaksiyon soldan sağa doğru ilerler. Kalsiyum iyonları (Ca2+) ve hidrojen karbonat iyonları (HCO3-) su ile birlikte yukarıya taşınır.
Termal su yüzeye çıktığında kimyasal reaksiyon sağdan sola doğru ilerler. Karbon dioksit kaçar ve kalsiyum karbonat yeniden çökelir.
Not: Denklemin sağ tarafındaki kalsiyum iyonları ve bikarbonat iyonları kalsiyum hydrogen karbonat oluşturur. Diğer adı kalsiyum bikarbonattır. Kalsiyum hidrojen karbonat normal koşullar altında kararlı değildir. Yukarıda sunulan reaksiyon denkleminin dengesi çok kırılgandır (bakınız [3]).
Traverten yatakları genellikle kaskadlar veya teraslar oluşturur. Daha uzun bir süre boyunca, traverten sıkışır. Kompakt bir kaya oluşur. Üstteki malzeme alttaki kayayı sıkıştırır. Gözenekler ve boşluklar küçülür.
Traverten nispeten genç bir tortul kayadır. Burada Pamukkale'de termal su yaklaşık 14.000 yıldır akıyor. Yaklaşık 400.000 yıl önceki şiddetli depremler bunun koşullarını oluşturdu.
Fotoğraf, ne kadar eski, koyu travertenin taze beyaz sinterle kaplandığını ayrıntılı olarak göstermektedir.
Travertenin görünümü ve özellikleri
gözenekler ve boşluklar
Birçok gözenek ve boşluk travertenin karakteristiğidir. Bunun nedeni traverten oluşumunda yatmaktadır. Bitkiler, özellikle yosunlar, yüzey alanını arttırdıkları ve suyun buharlaşmasını kolaylaştırdıkları için kalsitin kristalleşmesine çok yardımcı olurlar. Daha sonra arkalarında boşluklar bırakarak ölürler. Bu boşluklar, malzeme üstteki katmanlar tarafından sıkıştırıldıkça küçülür. İkincil kalsit çökeltileri de boşlukları azaltabilir.
Renk
Traverten farklı renklere sahip olabilir. Olası renkler örneğin beyaz, gri, sarı, bej, kahverengi veya kırmızımsı kahverengidir. Kirecin içerdiği minerallere veya organik maddelere bağlıdır. Kil mineralleri kaya grisini renklendirir, demir bileşikleri ise bej, kahverengimsi veya kırmızımsı tonlar üretir. Kuvars taşı daha hafif yapar.
Pamukkale'nin bembeyaz teraslarını korumak için su kanalize edilmiş. Çok fazla su alg oluşumuna ve dolayısıyla sarı renk bozulmasına neden olur. Çok az su varsa yeni kalsit tabakaları oluşamaz ve yüzey gri ve çirkin bir hal alır.
Katmanlar
Travertenlerde sıklıkla tabakalar veya bantlar gözlenebilir. Sinter kirecin çökelmesi, farklı sıcaklık ve su miktarlarından dolayı eşit olarak gerçekleşmez. Mineral katkıların konsantrasyonu da farklıdır.
Sitedeki durum
Pamukkale, kar beyazı traverten teraslarıyla ünlüdür. Beyaz ihtişamını korumak için koruma ve bakım gereklidir. Travertenin birçok yüzü vardır ve çoğu beyaz değildir. Bu yüzden sitede sizi "normal" bir traverten beklerse şaşırmayın.
İncelemelerimiz için birkaç basamak çıkmadan önce patikanın solundaki küçük kayayı seçiyoruz. Kayanın tepedeki diğer kayalardan pek bir farkı yok.
Soruların tamamı doğru cevapları yoldan belirleyebileceğiniz şekilde tasarlanmıştır.
Görevler/sorular
1. Travertenin bazı karakteristik fotoğraflarını sunuyoruz. Sadece bir tanesi önünde durduğun kayadan. Hangisi: A, B, C, D veya E?
İpucu: Yolda durun ve kayanın alt kısımlarına bakın!
Kayanın üzerinde bulunan yapının biraz daha büyük bir bölümünü fotoğraflayın!
2. Kaya üzerinde hangi traverten renk(ler)ini gözlemleyebiliyorsunuz? Sizce bundan hangi mineraller sorumlu?
3. Kayanın üzerinde traverten katmanları görebiliyor musunuz? Eğer öyleyse, altta mı yoksa üstte mi daha belirginler?
Lütfen cevaplarınızı ve kayanın traverten yapısının fotoğrafını mesaj merkezinden gönderiniz. Her zaman olduğu gibi, yanıtlarınızı gönderdikten hemen sonra oturum açabilirsiniz.
Bu Earthcache ile size bol eğlence ve başarı diliyoruz!
Deutsch: Travertin bei Pamukkale
Entstehung von Travertin
Travertin ist ein Sedimentgestein, das zur Gruppe der Kalkgesteine gehört. Im Gegensatz zu den meisten Kalkgesteinen entsteht es nicht im Meer, sondern auf dem Festland.
An einigen Stellen tritt heißes oder kaltes Süßwasser aus der Erde, welches in der Tiefe durch Kalkgestein geflossen ist. Kalk besteht im Wesentlichen aus Calciumcarbonat.
Beim Kontakt von Wasser (H2O) und Kohlendioxid (CO2) mit dem Calciumcarbonat (CaCO3) kommt es zu der folgenden chemischen Reaktion:
CaCO3 + CO2 + H2O ⇌ Ca2+ (aq) + 2HCO3- (aq) ---------- (aq steht für in Wasser gelöst).
In der Tiefe, wenn kohlensaures Wasser den Kalkstein durchdringt, läuft die Reaktion von links nach rechts. Die Calcium-Ionen ( Ca2+) und die Hydrogencarbonat-Ionen (HCO3- ) werden mit dem Wasser nach oben transportiert.
Wenn das Thermalwassers die Erdoberfläche erreicht, dann läuft die chemische Reaktion von rechts nach links ab. Das Kohlendioxid entweicht, und das Calciumkarbonat wird wieder ausgefällt.
Anmerkung: Calcium-Ionen und Hydrogencarbonat-Ionen auf der rechten Seite der Gleichung bilden Calciumhydrogencarbonat. Ein anderer Name ist Calciumbicarbonat. Calciumhydrogencarbonat ist unter Normalbedingungen nicht stabil. Das Gleichgewicht der oben dargestellten Reaktionsgleichung ist sehr fragil (siehe [3]).
Die Lagerstätten von Travertin bilden oft Kaskaden oder Terrassen. Im Laufe einer längeren Zeit wird das Travertin verdichtet. Es bildet sich ein kompaktes Gestein. Das oben aufliegende Material drückt das darunter liegende Gestein zusammen. Poren und Hohlräume werden verkleinert.
Travertin ist ein relativ junges Sedimentgestein mit einem Alter von weniger als zwei Millionen Jahren. Hier in Pamukkale fließt das Thermalwasser seit ungefähr 14.000 Jahren. Starke Erdbeben vor etwa 400.000 Jahren schufen die Voraussetzungen dafür.
Das Foto zeigt im Detail, wie älteres, dunkles Travertin von frischem weißen Sinter überdeckt wird.
Aussehen und Eigenschaften von Travertin
Poren und Hohlräume
Charakteristisch für Travertin sind die vielen Poren und Hohlräume. Die Ursache dafür liegt in der Entstehung des Travertins. Bei der Auskristallisation des Calcits sind Pflanzen, insbesondere Moose, sehr hilfreich, denn sie vergrößern die Oberfläche und erleichtern die Verdunstung des Wassers. Später sterben sie ab, und es bleiben Hohlräume zurück. Diese Hohlräume werden um so geringer, je stärker das Material durch darüber liegende Schichten zusammengepresst wird. Auch sekundäre Calcitausscheidungen können Hohlräume verkleinern.
Farbe
Travertin kann unterschiedliche Einfärbungen aufweisen. Mögliche Farben sind zum Beispiel weiß, grau, gelb, beige, braun oder rotbraun. Das hängt von den im Kalk enthaltenen Mineralien oder organischen Substanzen ab. Tonminerale färben das Gestein grau, Eisenverbindungen erzeugen beige, bräunliche oder rötliche Farbtöne. Quarze machen das Gestein heller.
Um die schneeweißen Terrassen von Pamukkale zu erhalten, wird das Wasser kanalisiert. Zu viel Wasser führt zur Bildung von Algen und damit zu gelben Verfärbungen. Bei zu wenig Wasser können keine neuen Calcit-Schichten gebildet werden, die Oberfläche wird grau und unansehnlich.
Schichtungen
Häufig können in Travertin Schichtungen oder Bänderungen beobachtet werden. Das Ausfällen des Sinterkalkes erfolgt aufgrund unterschiedlicher Temperaturen und Wassermengen nicht gleichmäßig. Auch die Konzentration der mineralischen Beimengungen ist unterschiedlich.
Situation vor Ort
Pamukkale ist berühmt und bekannt durch die schneeweißen Sinterterrassen, die aus Travertin bestehen. Für die Erhaltung der weißen Pracht ist Schutz und Pflege erforderlich. Travertin hat viele Gesichter, und die meisten sind nicht weiß. Also wundere dich nicht, wenn dich vor Ort ganz „normales“ Travertingestein erwartet.
Für unsere Untersuchungen wählen wir den kleinen Felsen links des Weges, bevor es ein paar Stufen hinauf geht. Der Felsblock unterscheidet sich nicht wesentlich von anderen Felsen auf dem Hügel.
Die Fragen sind alle so beschaffen, dass du die richtigen Antworten vom Weg aus ermitteln kannst.
Aufgaben/Fragen
1. Wir haben ein paar charakteristische Fotos von Travertin im Angebot. Nur eines stammt von dem Felsen, vor dem du stehst. Welches: A, B, C, D oder E?
Hinweis: Stell dich auf den Weg und schau dir die unteren Bereiche des Felsens an!
Fotografiere einen etwas größeren Ausschnitt der gefundenen Struktur am Felsen!
2. Welche Farbe(n) des Travertins kannst du am Felsen beobachten? Welche Mineralien sind deiner Meinung nach dafür verantwortlich?
3. Kannst du Schichtungen des Travertins am Felsen erkennen? Falls ja, sind sie unten oder oben stärker ausgeprägt?
Bitte sende deine Antworten und das Foto mit der Travertin-Struktur vom Felsen über das NachrichtenCenter. Wie immer darfst du nach Absenden deiner Antworten sofort loggen.
Wir wünschen dir viel Spaß und Erfolg mit diesem Earthcache!
Literatur
[1] https://de.wikipedia.org/wiki/Travertin
[2] https://www.steine-und-minerale.de/atlas.php?f=3&l=T&name=Travertin
[3] https://de.wikipedia.org/wiki/Calciumhydrogencarbonat
Alle Fotos wurden von den Ownern erstellt.
English: Travertine at Pamukkale
Formation of travertine
Travertine is a sedimentary rock that belongs to the limestone group. Unlike most limestone rocks, it is not formed in the sea but on land.
In some places hot or cold fresh water emerges from the earth, which has flowed through limestone at depth. Lime consists essentially of calcium carbonate.
When water (H2O) and carbon dioxide (CO2) come into contact with the calcium carbonate (CaCO3), the following chemical reaction occurs:
CaCO3 + CO2 + H2O ⇌ Ca2+ (aq) + 2HCO3- (aq) ---------- (aq stands for dissolved in water).
At depth, when carbonated water penetrates the limestone, the reaction runs from left to right. The calcium ions ( Ca2+) and the hydrogen carbonate ions (HCO3- ) are transported upwards with the water.
When the thermal water rises to the surface, the chemical reaction proceeds from right to left. The carbon dioxide escapes and the calcium carbonate is re-precipitated.
Note: Calcium ions and bicarbonate ions on the right side of the equation form calcium hydrogen carbonate. Another name is calcium bicarbonate. Calcium hydrogen carbonate is not stable under normal conditions. The equilibrium of the reaction equation presented above is very fragile (see [3]).
The deposits of travertine often form cascades or terraces. Over a longer period of time, the travertine becomes compacted. A compact rock is formed. The material on top compresses the underlying rock. Pores and cavities are reduced.
Travertine is a relatively young sedimentary rock. Here in Pamukkale, thermal water has been flowing for about 14,000 years. Strong earthquakes about 400,000 years ago created the conditions for this.
The photo shows in detail how older, dark travertine is covered by fresh white sinter.
Appearance and properties of travertine
Pores and cavities
The many pores and cavities are characteristic of travertine. The reason for this lies in the formation of the travertine. Plants, especially mosses, are very helpful for the crystallization of the calcite, because they increase the surface area and facilitate the evaporation of the water. Later they die off, leaving cavities behind. These cavities become smaller the more the material is compressed by overlying layers. Secondary calcite precipitations can also reduce cavities.
Color
Travertine can have different colors. Possible colors are, for example, white, grey, yellow, beige, brown or reddish brown. It depends on the minerals or organic substances contained in the lime. Clay minerals color the rock grey, iron compounds produce beige, brownish or reddish tones. Quartz makes the rock lighter.
In order to preserve the snow-white terraces of Pamukkale, the water is channeled. Too much water leads to the formation of algae and thus to yellow discolouration. If there is too little water, new calcite layers can't be formed, and the surface becomes gray and unsightly.
Layers
Layers or bands can often be observed in travertine. The precipitation of the sinter lime does not take place evenly due to different temperatures and water quantities. The concentration of the mineral admixtures is also different.
Situation on site
Pamukkale is famous and known for the snow-white travertine terraces. Protection and care are required to preserve the white splendour. Travertine has many faces, and most are not white. So don't be surprised if "normal" travertine awaits you on site.
For our investigations we choose the small rock on the left of the path before going up a few steps. The boulder is not much different from other rocks on the hill.
The questions are all designed in such a way that you can determine the correct answers from the path.
Tasks/questions
1. We offer some characteristic photos of travertine. Only one is from the rock you are standing in front of. Which: A, B, C, D or E?
Hint: Stand on the path and look at the lower parts of the rock!
Photograph a slightly larger section of the found structure on the rock!
2. What color(s) of travertine can you observe on the rock? Which minerals do you think are responsible for this?
3. Can you see layers of travertine on the rock? If so, are they more pronounced at the bottom or at the top?
Please send your answers and the photo of the travertine structure of the rock through the message center. As always, you can log immediately after submitting your answers.
We wish you a lot of fun and success with this Earthcache!