Цоцев Камен е интересен геоморфолошки објект и извонреден археолошки локалитет. Дури и оддалеку можете да ја видите посебната карпа со големите пештери. Има должина од 136 метри и ширина од 66 метри. Највисоката точка на карпата е во нејзиниот северен дел и е 440 метри надморска височина. Својот посебен изглед го должи на вулканизмот од минатите времиња, ерозијата од вода и ветер и човековата активност.
Важно: Ви треба лупа за оваа Earthcache!
Формирањето на Цоцев Камен
Областа Цоцев Камен геолошки припаѓа на палеовулканска област. За време на терциерниот период, тука течеле значителни количини андезитна лава и пирокластичен материјал. Најблискиот вулкански центар бил Голо Брдо (796 м), на околу 3 км југозападно, вулкански рид со делумно зачувана полу-прстен структура во форма на калдера на врвот. Околу овој главен вулкански центар распространети се помалите вулкански ридови (Острвица, 690 m; рид Желебски, 621 m; Ражно Брдо, 584 m итн.).
Тридимензионална сателитска снимка на Цоцев Камен и неговата околина
Пред 150.000 години дел од карпата се наоѓал под површината на реката Врлеј. Двајцата големи
над површината на водата се наоѓале пештери свртени кон југоисток и многу други помали. Многу знаци, како што се пронајдени алатки и форми во карпите како скали и базени, укажуваат на тоа дека тие можеби биле населени привремено или подолго.
Карпата својата карактеристична форма ја должи на различните видови карпи од кои е направена. Тие се отпорни на атмосферски влијанија на различни начини. Цврстите карпести делови направени од андезитски пресеци на места се еродираа многу побавно отколку неотпорните туфови околу нив. Покрај ерозијата од ветерот, мразот и врнежите, карпата ја добила својата сегашна форма и од претходната флувијативна ерозија на реката од истекување.
Туф и игнимбрит - Карпите на Цоцев Камен
Геолошки, Цоцев Камен се состои од туфови и андезитски игнимбрити.
Туфот е магматска карпа која се состои од 75% пепел. Бојата на туфот варира од бела, сива, беж, кафеава до црвеникава во зависност од минералниот состав. Речиси сите видови туф се меки карпи.
Формирањето на туф е поврзано со вулканизмот. Магмата што стигнува до површината на земјата се лади за време на ерупцијата и се дроби во пепел со експлозивни процеси. Оваа пепел се депонира и во непосредна близина на вулканот и од ветерот далеку од местото на ерупција. Веќе за време на ерупцијата, постарите карпи кои, на пример, го блокирале вулканскиот отвор, биле депонирани на вулканските ѕидови или се наоѓаат на местото каде што се таложи пепелта, можат да бидат заробени на местото на седиментација на туфовите. Надворешните слоеви туф на крајот го зацврстуваат лабавиот материјал во карпа. Туфот може да се подели според големината на зрното и компонентите што ги содржи:
Класификација на големината на зрното
- Туф бреча се состои од една до три четвртини вулкански бомби и блокови
- Туфот од лапилите содржи главно лапили (фрагменти со големина од грашок до орев) и вулканска пепел и помалку од 25 проценти вулкански бомби и блокови.
- Туфот од пепел се состои од три четвртини вулкански пепел и може да се подели на крупен и фин пепел туф
Класификација според нивните компоненти:
- Литски туф (исто така и пепел туф) се состои главно од фрагменти од карпи,
- Витричниот туф се состои главно од пемза и стаклени фрагменти.
- Кристалниот туф главно се состои од кристали.
Игнибритите се исто така наслаги од карпести лавини кои се формираат за време на вулканска ерупција. Ваквите лавини се нарекуваат „пирокластични текови“. Тие се екстремно топли, брзи и се состојат од врели, полуцврсти фрагменти од карпи, фрагменти од лава, пепел и големи количества врели гасови. Карпестиот материјал се транспортира во блискоземниот дел на протокот, пирокластичното течение. Како резултат на тоа, содржаниот материјал буквално се „заварува“ додека се лади. Добиениот стопен туф или игнимбрит (од латински ignis = оган, Imber = дожд) обично се состои од еден многу компактен слој кој може да биде многу голем. Во исто време, облак од жар се крева нагоре, кој се состои од гасови и многу фин пепел.
Исто како снежна лавина, пирокластичен тек пука надолу со голема брзина. За време на ова спуштање, се повеќе и повеќе од сè уште блескавите топли блокови од карпи се распаѓаат. Како резултат на тоа, пирокластичниот тек останува подвижен и може да покрие растојанија од многу километри. Пирокластичен тек го прилагодува својот пат на обликот на теренот. Следи вдлабнатина како течност и целосно или делумно ги исполнува долините во околината.
Количините на транспортирани карпи се прилично значителни.
Погледнете ја внимателно карпата, карпата од која е направена и карпите во околината, а потоа ве молиме одговорете на следните прашања пред да се најавите.
1. Погледнете го туфот во околината и обидете се да го класифицирате според неговата компонента! Користете добра лупа за да го направите ова.
2. На која класификација по големина на зрно одговара карпата кај Цоцев Камен?
3. Какви траги од човечки живот можете да најдете на карпата?
4. Фотографирајте се себеси или некој личен предмет во една од пештерите и прикачете го на вашиот трупец!
Испратете ми е-пошта со вашите одговори! Откако ќе ги испратите вашите одговори, можете веднаш да започнете со најавување. Ако нешто не е во ред, ќе ве контактирам. Не треба да чекате да се објави дневникот! Забавувајте се на ова геолошко патување на откритија!
Cocev Kamen is an interesting geomorphological object and also a remarkable archaeological site. Even from a distance you can see the special rock with its large caves. It has a length of 136 metres and a width of 66 metres. The highest point of the rock is in its northern part and is 440 metres above sea level. It owes its special appearance to the volcanism of past times, erosion by water and wind and human activity.
Important: You need a magnifying glass for this EC!
The formation of the Cocev Kamen
The Cocev Kamen area belongs geologically to a palaeovolcanic area. During the Tertiary, considerable amounts of andesitic lava and pyroclastic material flowed here. The nearest volcanic centre was Golo Brdo (796 m), about 3 km to the southwest, a volcanic hill with a partially preserved half-ring structure in the form of a caldera at the top. Distributed around this main volcanic centre are smaller volcanic hills (Ostrvica, 690 m; Želebski Hill, 621 m; Ražno Brdo, 584 m, etc.).
Three-dimensional satellite image of Cocev Kamen and its surroundings
150,000 years ago, part of the rock was under the surface of the Vrlej River. The two large
caves facing southeast and many other smaller ones were above the water surface. Many signs, such as tools found and shapes in the rocks like stairs and basins, indicate that they might have been inhabited temporarily or longer.
The rock owes its characteristic shape to the different types of rock it is made of. They are resistant to weathering in different ways. Solid rock parts made of andesitic sections were eroded much more slowly in places than the non-resistant tuffs around them. In addition to erosion by wind, frost and precipitation, the rock also received its present shape from earlier fluviatile erosion of the river by washouts.
Tuff and ignimbrite- The rocks of the Cocev Kamen
Geologically, Cocev Kamen consists of tuffs and andesitic ignimbrites.
Tuff is an igneous rock consisting of 75% ash. The colour of tuff varies from white, grey, beige, brownish to reddish depending on the mineral composition. Almost all types of tuff are soft rocks.
The formation of tuff is related to volcanism. Magma that reaches the earth's surface is cooled during eruption and crushed into ash by explosive processes. This ash is deposited both in the immediate vicinity of the volcano and wind-borne far away from the eruption site. Already during the eruption, older rocks that, for example, blocked the volcanic vent, were deposited on the volcanic walls or are located at the place where the ash is deposited, can be trapped at the sedimentation site of the tuffs. Overlying layers of tuff eventually solidify the loose material into rock. Tuff can be subdivided according to grain size and the components it contains:
Grain size classification
- Tuff breccia consists of one to three quarters volcanic bombs and blocks
- Lapilli tuff contains mainly lapilli (pea- to nut-sized fragments) and volcanic ash and less than 25 per cent volcanic bombs and blocks.
- Ash tuff consists of three-quarters volcanic ash and can be divided into coarse and fine ash tuff
Classification according to their components:
- Lithic tuff (also cinder tuff) consists mainly of rock fragments,
- Vitric tuff consists mainly of pumice and glass fragments.
- Crystal tuff consists mainly of crystals.
Ignimbrites are also deposits of rock avalanches that form during a volcanic eruption. Such avalanches are called "pyroclastic flows". They are extremely hot, fast and consist of hot, semi-solid rock fragments, lava fragments, ash and large quantities of hot gases. The rock material is transported in the near-ground part of the flow, the pyroclastic flow. As a result, the contained material is literally "welded together" as it cools. The resulting molten tuff or ignimbrite (from Latin ignis = fire, imber = rain) usually consists of a single very compact layer that can be very large. At the same time, a cloud of embers rises upwards, consisting of gases and very fine ash.
Just like a snow avalanche, a pyroclastic flow shoots downhill at high speed. During this descent, more and more of the still glowing hot blocks of rock break up. The hot gases released in the process create additional turbulence and thus lift. As a result, the pyroclastic flow remains mobile and can cover distances of many kilometres. A pyroclastic flow adapts its path to the shape of the terrain. It follows a depression like a liquid and completely or partially fills valleys in the surrounding area.
The quantities of rock transported are quite considerable.
Look carefully at the rock, the rock it is made of and the rocks in the surroundings and then please answer the following questions before logging.
1. Look at the tuff in the surroundings and try to classify it according to its component! Use a good magnifying glass to do this.
2. Which grain size classification does the rock at Cocev Kamen correspond to?
3. What traces of human life can you find on the rock?
4. Take a photo of yourself or a personal object in one of the caves and attach it to your log!
Send me an email with your answers! After sending your answers, you can start logging right away. If something is wrong, I will contact you. You don't have to wait for the log to be released! Have fun on this geological journey of discovery!
Cocev Kamen ist ein interessantes geomorphologisches Objekt und auch eine bemerkenswerte archäologische Stätte. Schon aus der Ferne erkennt man den besonderen Felsen mit seinen großen Höhlen. Er hat eine Länge von 136 Metern und eine Breite von 66 Metern. Der höchste Punkt des Felsens ist in seinem nördlichen Teil und liegt 440 Meter über dem Meeresspiegel. Sein besonderes Aussehen verdankt er dem Vulkanismus vergangener Zeiten, der Erosion durch Wasser und Wind und der menschlichen Aktivität.
Wichtig: Ihr benötigt für diesen EC eine Lupe!
Die Entstehung des Cocev-Kamen
Das Gebiet des Cocev Kamen gehört geologisch zu einem Paläovulkangebiet. Während des Tertiärs strömten hier erhebliche Mengen andesitischer Lava und Pyroklasten-Material her. Das nächste vulkanische Zentrum war Golo Brdo (796 m), etwa 3 km südwestlich, ein vulkanischer Hügel mit einer teilweise erhaltenen Halbringstruktur in Form einer Caldera an der Spitze. Um dieses Hauptvulkanzentrum herum verteilt sind kleinere vulkanische Hügel (Ostrvica, 690 m; Želebski Hügel, 621 m; Ražno Brdo, 584 m usw.).
Dreidimensionales Satellitenbild von Cocev Kamen und seiner Umgebung
Vor 150.000 Jahren lag ein Teil des Felsens unter der Wasseroberfläche des Flusses Vrlej. Die beiden großen Höhlen mit südöstlicher Richtung und viele andere kleinere waren oberhalb der Wasseroberfläche. Viele Zeichen wie gefundene Werkzeuge und Formen in den Felsen wie Treppen und Becken, deuten darauf hin, dass sie vorübergehend oder länger bewohnt gewesen sein könnten.
Die charakteristische Form verdankt der Felsen den verschiedenen Gesteinsarten, aus denen er aufgebaut ist. Sie sind der Witterung gegenüber unterschiedlich widerstandsfähig. Solide Felsenteile aus andesitischen Partien wurden punktuell deutlich langsamer erodiert als die nicht resistenten Tuffe um sie herum. Neben der Erosion durch Wind, Frost und Niederschläge erhielt der Felsen auch durch die frühere fluviatile Erosion des Flusses durch Auswaschungen seine heutige Form.
Tuff und Ignimbrit- Die Gesteine des Cocev Kamen
Geologisch gesehen besteht Cocev Kamen aus Tuffen und andesitischen Ignimbriten.
Tuff ist ein magmatisches Gestein, das zu 75 % aus Asche besteht. Die Farbe von Tuff variiert je nach der mineralischen Zusammensetzung zwischen weiß, grau, beige, bräunlich bis rötlich. Bei nahezu allen Tuffarten handelt es sich um Weichgesteine.
Die Entstehung von Tuff steht im Zusammenhang mit Vulkanismus. An die Erdoberfläche dringendes Magma wird bei der Eruption abgekühlt und durch explosive Vorgänge zu Asche zerkleinert. Diese lagert sich sowohl in der direkten Umgebung zum Vulkan als auch windgetragen fernab der Ausbruchstelle ab. Bereits während der Eruption können ältere Gesteine, die beispielsweise den Vulkanschlot verstopft haben, an den Vulkanwänden abgelagert wurden oder am Ablagerungsort der Asche befindlich sind, am Sedimentationsort der Tuffe eingeschlossen werden. Durch überlagernde Tuffschichten wird das Lockermaterial schließlich zu Gestein verfestigt. Tuff lässt sich nach Korngrößen und enthaltenen Komponenten unterteilen:
Korngrößeneinteilung
- Tuff-Brekzie besteht zu einem bis drei Vierteln aus vulkanischen Bomben und Blöcken
- Lapilli-Tuff enthält hauptsächlich Lapilli (erbsen- bis nussgroße Fragmente) und vulkanische Asche und weniger als 25 Prozent vulkanische Bomben und Blöcke
- Aschen-Tuff besteht zu drei Vierteln aus vulkanischer Asche und lässt sich in Groben und Feinen Aschentuff unterteilen
Einteilung nach ihren Komponenten:
- Lithischer Tuff (auch Schlackentuff) besteht überwiegend aus Gesteinsfragmenten,
- vitrischer Tuff besteht überwiegend aus Bims sowie Glasfragmenten
- Kristalltuff besteht überwiegend aus Kristallen.
Ignimbrite sind ebenfalls Ablagerungen von Gesteinslawinen, die bei einem Vulkanausbruch entstehen. Solche Lawinen werden als "pyroklastische Ströme" bezeichnet. Sie sind extrem heiß, schnell und bestehen aus heißen, halbfesten Gesteinsbruchstücken, Lavafetzen, Asche und großen Mengen heißer Gase. Im bodennahen Teil des Stroms, der Glutlawine, wird das Gesteinsmaterial transportiert. Dadurch wird das enthaltene Material bei der Abkühlung regelrecht „zusammengeschweißt“. Der so entstandene Schmelztuff oder auch Ignimbrit (von lat. ignis = Feuer, imber = Regen) besteht meist aus einer einzigen sehr kompakten Schicht, die sehr groß sein kann. Gleichzeitig steigt nach oben eine Glutwolke auf, die aus Gasen und feinster Asche besteht.
Ebenso wie eine Schneelawine schießt ein pyroklastischer Strom mit hoher Geschwindigkeit hangabwärts. Während dieses Abgangs zerbrechen immer mehr der noch glühend heißen Gesteinsblöcke. Die dabei frei werdenden, heißen Gase erzeugen zusätzliche Turbulenzen und damit Auftrieb. Dadurch bleibt die Glutlawine beweglich und kann Entfernungen von vielen Kilometern überwinden. Ein pyroklastische Strom passt dabei seinen Weg der Geländeform an. Er folgt einer Senke wie eine Flüssigkeit und füllt Täler in der Umgebung ganz oder teilweise auf.
Die transportierten Gesteinsmengen sind durchaus beträchtlich.
Schaut euch den Felsen, das Gestein aus dem er besteht und die Steine in der Umgebung genau an und beantwortet dann bitte vor dem Loggen folgende Fragen:
1. Schaut euch den Tuff in der Umgebung an und versucht ihn entsprechend seiner Komponente einzuordnen! Benutzt dazu eine gute Lupe.
2. Welcher Korngrößeneinteilung entspricht das Gestein am Cocev Kamen?
3. Welche Spuren menschlichen Lebens könnt ihr am Felsen entdecken?
4. Macht ein Foto von euch oder einem persönlichen Gegenstand in einer der Höhlen und hängt ihn an euren Log!
Schickt eine Mail mit euren Antworten an mich! Nach dem Absenden der Antworten könnt ihr gleich loggen. Falls etwas nicht in Ordnung ist, melde ich mich. Ihr braucht nicht die Logfreigabe abwarten! Ich wünsche euch viel Spaß bei dieser geologischen Entdeckungsreise!
Quellen: ГЕОМОРФОЛОШКИ И ГЕОАРХЕОЛОШКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ЦОЦЕВ КАМЕН Ивица МИЛЕВСКИ, Василка ДИМИТРОВСКА*
Институт за географија, ПМФ, Гази Баба бб, Скопје, *Институт за историја и археологија, УГД, Крсте Мисирков бб, Штип,
wikipedia, steine-und-minerale.de, kristallin.de