Een historische wandeling over en om het Doldersummerveld.
Zo kun je deze wandeling wel noemen!
We dagen je uit om goed op te letten, het betreft hier een fotocache met 13 waypoints die verschillende plekken uit de geschiedenis laten zien. Daarnaast is dit een prachtig natuurgebied, in elk jaargetijde. De foto’s zijn gemaakt in het voorjaar 2023 en zijn goed herkenbaar door het jaar heen.
Historie esdorp Doldersum
In 1297 werd de plaats vermeld als Dolre, in 1420 Doldersem en in 1438 als Dolderzum. Deze naam zou woonplaats in een kuil of kom gelegen betekenen. Doldersum is een klein esdorp en mogelijk een van de oudste dorpen in de omgeving, nu behorend tot de gemeente Westerveld.
Historie romeinse tijd en middeleeuwen: Sporen in het zand
Amateurhistoricus Jan Douma uit Zorgvlied ontdekte eind 2011 op internet dat er op het Doldersummerveld bepaalde patronen in het landschap voorkwamen, die niet op een natuurlijke manier konden zijn ontstaan. De parallelle hoogteverschillen liepen over de heide van Elsloo naar Wateren. Na contact met een archeoloog van de gemeente Westerveld werd er een hoogleraar Landschapsgeschiedenis van de Rijksuniversiteit Groningen bijgehaald.
Dit gezelschap bezocht in juli 2012 het gebied en onderschreef de theorie dat hier sprake was van een belangrijke eeuwenoude route (de A28 van toen), die ontstaan is doordat vroeger de door ossen en paarden getrokken karren in de natte heidegebieden altijd de hoge, droge plekken bleven volgen van de ene doorwaadbare plaats (voorde) naar de volgende. De route liep van Wolvega, Oldeberkoop, Elsloo, via het Doldersummerveld naar Wateren en Diever. De sporen zijn mogelijk al voor de romeinse tijd ontstaan en moeten daarna ook in de middeleeuwen nog intensief gebruikt zijn.
Onderweg is deze oude route gemarkeerd met wagenwielen en een informatiepaneel.
Tijdens deze wandeling kom je bij WP6 langs deze wagenwielen.
Historie oprichting reclasseringsvereniging Landarbeid
Door oudere bewoners in de omgeving wordt een stukje bosgrond aan de westkant van de Huenderweg en net onder de Keukenlaan wel Landarbeid of Kolonie Landarbeid genoemd. In de periode van de Eerste Wereldoorlog heerste er veel werkloosheid en criminaliteit onder jongeren. In verschillende grote steden worden door reclasseringsinstellingen verenigingen opgericht die onder andere in Drenthe en Friesland kolonies bouwen.
Zo neemt in 1917 de afdeling Pro Juventute in Rotterdam het initiatief om voorwaardelijk veroordeelde, criminele stadsjongeren ontginningswerk te laten doen. De gedachte is dat zij in een minder risicovolle omgeving moeten werken en daarbij in hun eigen levensonderhoud voorzien om uiteindelijk te kunnen terugkeren in de maatschappij. In 1918 wordt de reclasseringsvereniging Landarbeid opgericht voor jongens van 16 tot 21 jaar. Door aanloopproblemen arriveren de eerste jongens pas in 1920.
Het huis De Tolboom is in 1917 gebouwd en was de directiewoning, De Schuur was de keuken. Een vijftal barakken bood onderdak aan ongeveer 80 jongens. Deze barakken zijn inmiddels verdwenen. Een kleine heideperceel was het voetbalveld. Op de plaats waar nu de boerderij De eerste Steen staat, stond voorheen De Eikenhof, daar woonden de pachter en twee reclasseringsopzichters. Dit verblijf diende tevens als een kleine gevangenis.
Historie overname landgoed door Dr. A.A.H. Besier Stichting
Door de crisis in de jaren 30 van de vorige eeuw werd in het jaar 1933 de overheidssteun voor grote projecten ingetrokken. Dit gold ook voor de reclassering en betekende het einde van het heropvoedingskamp Landarbeid. Het landgoed werd in 1934 als belegging tijdens een openbare veiling gekocht door Dr. Besier. Het landgoed was toen circa 200 hectare groot. Na zijn overlijden werden delen van het landgoed verkocht en de opbrengsten daarvan geschonken aan diverse organisaties. Van het originele bezit bleef de huidige 32 hectare over dat door een stichting wordt beheerd. Het landgoed in de huidige vorm omvat de huizen ‘De Tolboom’ en ‘De Schuur’, de boerderij ‘De Eerste Steen’ en 32 hectare bosgebied en cultuurgronden. De Dr. A.A.H. Besier Stichting heeft als doel het in stand houden van het landgoed en de historische huizen. Vrijwilligers voeren het merendeel van de onderhoudswerkzaamheden aan de huizen en de bosgronden uit.
Historie beheer Doldersummerveld
Aangrenzend aan het landgoed ligt het Doldersummerveld. Dit is één van de weinige grote heidevelden in Nederland. Grote delen zoals het Doldersummerveld, Aekingerzand en Wapserveld werden eeuwenlang door de boeren uit de omliggende dorpen gebruikt voor het begrazen door schapen. Door deze begrazing en het afsteken van plaggen voor de potstallen, werden mineralen afgevoerd en verschraalden grote delen van de zure zandgrond. Op die plaatsen ontstonden heidevelden en soms stuifzand.
Stichting Het Drentse Landschap beheert dit veld sinds 1967 en legde in de loop van de jaren wandelroutes over het veld aan.
Flora en fauna onderweg
Het Doldersummerveld is een uitgestrekt vochtig heidereservaat, gelegen op de flank van het beekdal van de Vledder- en Wapserveensche Aa, ten noorden van Doldersum. Het veld maakt deel uit van het Nationaal Park Drents-Friese Wold. Het natte heideveld gaat aan de noordzijde over in een hobbelig, voormalig stuifzandgebied, waardoor er veel variatie is in bodemsamenstelling, waterhuishouding en hoogteligging. Dit blijkt ook uit de rijke afwisseling van flora en fauna.
Tijdens het maken van deze route in het voorjaar zagen wij o.a. Brem, Liggende vleugeltjesbloem, Mannetjesereprijs, Oranje havikskruid, Pinksterbloemen, Boterbloemen, Salomonszegel, Dalkruid, Look-zonder-look, Liggend walstro en nog veel meer.
Het zeldzame plantje Beenbreek hebben wij nog niet gespot, het bloeit geel in juli.
In het voorjaar vliegen er Bonte zandoogjes, Oranjetipjes, Hooibeestjes, Kleine vuurvlinders, en de Zuringspanner.
Grotere dieren die je onderweg tegen kunt komen zijn: Schotse hooglanders en schapen.
Houd voldoende afstand en fotografeer deze dieren vanaf de paden.
Vogelrijk
Voor vogels blijkt het belang van een groot heideterrein als het Doldersummerveld uit het feit dat hier meer dan 100 soorten broedvogels voorkomen. Hiervan staan er 20 bekend als ernstig bedreigd. Tot deze laatste groep horen soorten als de Kwartel, Patrijs, Gele kwikstaart, Roodborsttapuit en Paapje. Ook Kraanvogels tonen de laatste jaren opmerkelijke belangstelling voor dit veld.
Honden niet toegestaan
In dit vogelrijke broedgebied met grazende schapen en runderen zijn honden niet toegestaan.
Toegankelijkheid paden
De paden zijn merendeels onverhard, soms met mul zand, soms deels verhard. Tijdens natte perioden kunnen de paden drassig zijn. We adviseren goede wandelschoenen en alleen wandelend deze geocache te volbrengen.
Lengte route
Deze fotocache is ongeveer 6,5 km lang.
Horeca
In Doldersum zit een restaurant, in de omliggende dorpen Vledder, Diever en Zorgvlied vind je meer mogelijkheden voor een hapje en een drankje.
Toestemming
Voor het kunnen maken van deze geocache bedanken wij Het Drentse Landschap, zij verleenden ons de vergunning om dit mooie gebied in deze moderne tijd nu met een gps en/of smartphone te ontginnen!
https://www.drentslandschap.nl/natuurgebied/doldersummerveld
De uitdaging
Tussen de 16 foto’s vind je 13 foto’s die corresponderen met een waypoint. Binnen een straal van enkele meters zie je wat er op de foto staat. De overige foto’s kun je onderweg ook zien.
De cijfers, die op de foto's staan die je herkent, gebruik je om de volgende coördinaten te berekenen.
Deze waardes heb je eveneens nodig voor het eindcoördinaat.
Succes en geniet van de wandeling!
Wij zijn benieuwd wat je tegenkomt en waarderen foto’s bij de log.