Kordy zaprowadzą Cię do Lapidarium, które od połowy 2012 roku jest częścią Muzeum Ziemi WNGiG Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Lapidarium (łac. lapidarus – kamienny) to ogród skalny znajdujący się na terenach zielonych przy Instytucie Geologii, kilkadziesiąt metrów od samego muzeum. Pod gołym niebem wystawiono w nim eksponaty obrazujące sposób wykorzystania kamieni w architekturze, rzeźbie oraz w budownictwie.
Lapidarium powstało w 1994 roku, w 75 rocznicę powstania Uniwersytetu Poznańskiego. Wystawione eksponaty zostały przekazane między innymi przez pana Henryka Walendowskiego, Wojewódzką Dyrekcję Dróg Miejskich w Poznaniu, a także mistrzów kamieniarskich z Poznania oraz okolic.
W kolekcji lapidarium znajdują się także dwa duże głazy narzutowe (100-tonowy oraz ponad 20-tonowy – będący pomnikiem przyrody nieożywionej). Na drugim z nich widoczny jest wygład lodowcowy oraz rysy i zadziory lodowcowe, powstałe podczas przesuwania się ponad głazem lądolodu skandynawskiego.
Prezentowane są również trzy fragmenty pni czarnych dębów znalezionych na głębokości 5-8m na terenie Poznania, w okolicach ul. Garbary. Ich wiek oszacowano na około 2700 lat.
Zdjęcie własne. Kłody czarnego dębu.
Czarny dąb to drewno debów, które przebywały w ziemi lub wodzie przez kilkaset lat. Zawarte w drewnie dębu garbniki wchodzą w reakcję z solami żelaza obecnymi w wodzie lub ziemi. Zmienia to barwę drewna na szaroczarną do granatowoczarnej. Istotna jest jakość oraz warunki w jakich drewno dotrwało do naszych czasów. Na szybszy rozkład oraz obniżenie właściwości mechanicznych drewna mają wpływ okresowe zmiany poziomu wód gruntowych. Dęby zatopione w zbiornikach wodnych, bagnach i torfowiskach, w warunkach stałej wilgotności, dotrwały do naszych czasów w bardzo dobrym stanie, pomimo (w większości przypadków) rozkładu kory i bielu.
Poza utlenianiem, należy również wymienić osadzanie się i krystalizację w ścianach komórkowych substancji mineralnych, co powoduje znaczne zwiększenie jego gęstości (w stanie powietrznosuchym 6–17% więcej od drewna współczesnego). Utrudnia to obróbkę mechaniczną poprzez szybsze tępienie narzędzi skrawających. Istotnym problemem czarnego dębu jest duża skłonność do pękania w trakcie suszenia. Wymaga dużo wolniejszego procesu w stosunku do drzew współczesnych (8-10 lat).
Choć czarny dąb znajdowany jest w całej niemal Europie, to największe jego skupiska usytuowane są w dorzeczach rzek Europy Środkowej i Południowej, a w Polsce w okolicach Dębicy i Szprotawy. Największy eksponowany okaz czarnego dębu ma dwa metry średnicy i znajduje się w Muzeum Agatów i Skamieniałych Drzew w Dąbrowie Tarnowskiej.
Drewno czarnego dębu wykorzystuje się do produkcji forniru oraz jako materiał rzeźbiarski. Znajduje zastosowanie przy produkcji mebli stylowych (w przeszłości wysoko cenionych mebli gdańskich), galanterii drzewnej (głównie pamiątkowej), rękojeści noży i fajek. Używany jest także w intarsjach i inkrustacjach.
W carskiej Rosji za posiadanie mebli z czarnego dębu groziła kara śmierci, były one bowiem zastrzeżone dla rodziny panującej. Zgodnie z Polskim prawem zatopione w rzekach oraz pod ziemią złoża czarnego dębu stanowią własność Skarbu Państwa.
Aby zalogować EC musisz odwiedzić miejsce i przesłać odpowiedzi na pytania:
- Co utrudnia obróbkę mechaniczną czarnego dębu?
- Na jakiej głebokości znaleziono te czarne dęby w Poznaniu?
- Zrób zdjęcie siebie, swojego nick'a na tle naszego bohatera lub zrzut kordów z urządzenia na dowód obecności w tym miejscu.
UWAGA! Do zalogowania tej skrytki EarthCache wymagane jest wysłanie odpowiedzi do zadań przez Message this owner. Logować można po wysłaniu rozwiązań, nie czekając na odpowiedź z mojej strony. Logi bez wysłanych odpowiedzi będą kasowane w ciągu 14 dni.
Literatura / References:
- Muzeum Ziemi WNGiG UAM
- wikipedia.pl