[PL]
Kamieniołom Libana
Widok na Kamieniołom Libana / View of the Liban’s quarry
W centrum Krzemionek Podgórskich, tuż pod Kopcem Krakusa (255 m n.p.m.) znajduje się najbardziej rozległe w Krakowie wyrobisko odkrywkowe – o powierzchni około 18 ha. Eksploatację prowadzono tu od XIV w.
W roku 1873 krakowski przedsiębiorca pochodzenia żydowskiego Bernard Liban założył firmę zajmującą się produkcją wapna budowlanego i nawozowego, kamienia łamanego fundamentowego i brukowego. Firma „Kamieniołomy i wapienniki Libana i Ehrenpreisa” była w końcu XIX w. najważniejszym przedsiębiorstwem w branży materiałów budowlanych w Krakowie, ale już wtedy dzieliła rynek zbytu z „Kamieniołomami i Wapiennikami Miejskimi” w Podgórzu. Wydobycia i produkcji nie zaniechano nawet w czasie I wojny światowej. Od roku 1928 do października 1941 roku zakłady działały pod nazwą „Krakowskie Wapienniki i Kamieniołomy SA w Krakowie”.
Po II wojnie światowej zakład działał nadal w ramach różnych struktur przemysłu wapienniczego i cementowego. Wydobycie i produkcję zakończono ostatecznie w roku 1986. Do dziś w kamieniołomie stoją pozostałości dawnej infrastruktury: stalowe młyny wapienne i piece do wypalania.
Liban ma również i swoją mroczna stronę.
W latach 1942–1944 okupanci hitlerowscy przejęli kierownictwo firmy i utworzyli Obóz Karny Służby Budowlanej (Baudienst).
Obóz istniał od 15 kwietnia 1942 roku do 22 lipca 1944 roku. Przeciętnie przebywało w nim 400 więźniów (przez cały okres istnienia przeszło 2 tys.) – Polaków i Ukraińców, którzy pracowali w bardzo ciężkich warunkach w kamieniołomach i wapiennikach.
Podczas likwidacji obozu z ogólnej liczby 170 więźniów, 146 zdołało uciec; pozostałych Niemcy rozstrzelali na miejscu. Pochowani zostali na miejscu egzekucji. W 1948 roku postawiono obok niewielki pomnik.
Ciekawostka:
W 1993 r. na obszarze obozu wykonywano zdjęcia do scen obozowych filmu „Lista Schindlera” Stevena Spielberga. Wybudowano w tym celu scenografię, której liczne fragmenty pozostały do dziś.
W 2022 r. teren kamieniołomu został uznany przez Radę Miasta Krakowa za użytek ekologiczny, którego głównym celem jest "ochrona mozaiki ekosystemów samorzutnie wykształconych w dawnym kamieniołomie wapieni, ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk przyrodniczych ze stanowiskami rzadkich lub chronionych gatunków zwierząt związanych ze środowiskiem wodnym oraz murawami kserotermicznymi, ich ostoi oraz miejsc rozmnażania, sezonowego przebywania"
Z opracowania : Jerzy GÓRECKI, Edyta SERMET Kamieniołomy Krakowa – dziedzictwo niedocenione
O Keszu:
To mój pierwszy kesz – na uczczenie 1000 znalezionych skrzynek.
Na miejsce dotrzesz najłatwiej od ulicy „Za Torem”, leśną ścieżką (Waypoint "Początek szlaku").
Szukasz pojemnika 500ml umieszczonego w pobliżu pozostałości dawnego pieca wapiennego. Nie ma potrzeby wspinania się, ani wchodzenia na stalową konstrukcję.
W weekendy zalecana konspiracja, gdyż kamieniołom staje się coraz bardziej uczęszczany przez szukających wrażeń fanów Urbexu.
Po podjęciu kesza warto jeszcze zejść na niższy poziom kamieniołomu dla obserwacji kruszarek do wapienia i pozostałości scenografii filmowej.
[EN]
Liban’s quarry
In the center of Krzemionki Podgórskie, right below the Krakus Mound (255 m above sea level) there is the most extensive open-pit mine in Krakow - with an area of approximately 18 ha. Exploitation has been carried out here since the 14th century. In 1873 a Krakow entrepreneur of Jewish origin, Bernard Liban, founded a company producing construction and fertilizer lime, crushed foundation and paving stone. The company "Kamieniołomy i wapienniki Libana i Ehrenpreisa" was the most important company in the construction materials industry in Krakow at the end of the 19th century. Mining and production were not abandoned even during World War I. From 1928 to October 1941, the plants operated under the name "Krakowskie Wapienniki i Kamieniołomy SA in Kraków".
Liban’s quarry also has its dark side.
In the years 1942–1944, the Nazi occupiers took over the management of the company and established the Construction Service Penal Camp (Baudienst). The camp existed from April 15, 1942 to July 22, 1944. On average, there were 400 prisoners there (over 2,000 during the entire period of its existence) - Poles and Ukrainians who worked in very difficult conditions in quarries and lime kilns. During the liquidation of the camp, out of a total of 170 prisoners, 146 managed to escape; the rest were shot by the Germans on the spot. They were buried at the execution site. In 1948, a small monument was erected nearby.
After World War II, the plant continued to operate within various structures of the lime and cement industry. Extraction and production were finally ended in 1986. The remains of the old infrastructure still stand in the quarry: steel lime mills and kilns.
Curiosity:
In 1993, photos were taken in the camp area for the camp scenes of the film "Schindler's List" by Steven Spielberg. A set was built for this purpose, many fragments of which remain to this day.
In 2022, the quarry area was recognized by the Krakow City Council as an ecological use, the main goal of which is "to protect the mosaic of ecosystems spontaneously developed in the former limestone quarry, with particular emphasis on natural habitats with sites of rare or protected animal species associated with the aquatic environment and xerothermic grasslands , their refuges and places of reproduction and seasonal residence"
From the study by: Jerzy GÓRECKI, Edyta SERMET „Quarries of Krakow - an underestimated heritage”
About Cache:
This is my first cache - to celebrate 1000 caches found. The easiest way to get to the place is from "Za Torem" street, along a forest path (Waypoint 1). You are looking for a 250ml container placed near the remains of an old lime kiln. There is no need to climb or enter the steel structure. Conspiracy is recommended on weekends, as the quarry is becoming more and more frequented by thrill-seeking Urbex fans. After picking up the cache, it is worth going down to the lower level to observe the limestone crushers and the remains of the film set.