Dit is een voormalige schutsluis die toegang geeft tot de Doorslag. Het is een zeer oude vaartverbinding tussen de Vaartse Rijn, gegraven in 1148, en de Hollandse Ijssel. Toen de Ijssel in 1285 werd afgedamd van de Lek, werd jaren later een verbinding gegraven van de Vaartse Rijn naar de Hollandse IJssel. De stad Utrecht kreeg zo een belangrijke vaarroute met Holland. De open verbinding zorgde voor overlast bij bijzonder hoge of lage waterstanden. Na veel klagen van de stad Utrecht besloten de Staten van Utrecht in 1671 tot de bouw van een schutsluis in de Doorslag.
Renovatie met respect voor cultuurhistorische locatie
De Doorslagsluis is een gemeentelijk monument maar was al jaren niet meer in gebruik als schutsluis. De sluis kampte met achterstallig onderhoud en vormde een knelpunt in de wateraanvoer naar het westen.
Om de doorvoercapaciteit bij de sluis te vergroten en recht te doen aan de cultuurhistorische betekenis van de sluis, is een uitgebreid gebiedsproces doorlopen. De besturen van de gemeente Nieuwegein en het waterschap hebben uiteindelijk gekozen voor de oplossing met de zwevende balkons, in combinatie met een renovatie waarbij de locatie haar cultuurhistorische uitstraling behoudt.
Op de plek waar voorheen de sluisdeuren zaten, is een uitsparing opgenomen. Twee balken verwijzen nu naar de plek van de voormalige sluisdeuren. De oude deuren gaan niet verloren. Onderdelen van twee deuren gaat het waterschap hergebruiken bij de renovatie van de Romeijnsdeuren in Oudewater. De twee andere sluisdeuren zijn aan gemeente Nieuwegein geschonken. De gemeente zoekt hier nog een mooie bestemming voor.
Project KWA+
De renovatie van de Doorslagsluis was onderdeel van het project KWA+.
“Tijdens extreem droge periodes en lage afvoeren van de grote rivieren is er in West-Nederland niet overal voldoende zoetwater beschikbaar. Dit is het gevolg van verzilting van de Hollandsche IJssel. Voldoende zoet water is dus niet vanzelfsprekend. In geval van tekort kan het water te zout worden. Via de Klimaatbestendige Wateraanvoer (KWA) wordt dan door het gebied van De Stichtse Rijnlanden extra zoetwater aangevoerd.”
Door de klimaatverandering is er vaker en meer behoefte aan zoetwater. Reden om de capaciteit van de KWA te vergroten en op verschillende locaties in het gebied van De Stichtse Rijnlanden maatregelen uit te voeren om meer water aan te voeren. Een van de maatregelen is het verwijderen van versmallingen uit de aanvoerroutes. De Doorslagsluis was zo’n versmalling. Door de nieuwe sluis onder water niet terug te bouwen en te vervangen door ‘zwevende balkons’, ontstaat er ruimte voor de aanvoer van extra water.
‘De renovatie van deze lokale sluis in Nieuwegein is van landelijke betekenis. In de nieuwe situatie kunnen we 10.000 liter water per seconde door de sluis aanvoeren om in West-Nederland de verzilting tegen te gaan. En dat is ook deze zomer weer hard nodig!’
Het project KWA+ is een gezamenlijk project van het hoogheemraadschap van Rijnland en De Stichtse Rijnlanden en onderdeel van het Deltaprogramma Zoetwater.
Op 7 juli 2023 zijn de werkzaamheden van deze Doorslagsluis feestelijk afgerond. Er stroomt nu zeker 4.000 liter water per seconde meer dan voorheen door deze sluis. Ook aan de flora en fauna is gedacht tijdens de werkzaamheden het meeste daarvan is boven water niet zichtbaar. Wel zichtbaar zijn de de fauna- uittreedplekken die aan weerszijde van de sluis zijn aangelegd. Dit zijn kleine trapjes die een eend of een meerkoet kan gebruiken om op de kant te komen.
De sluis ziet er nu tip top uit en is het zeker waard om even te bekijken als je er een keer langs komt. Dat is de rede waarom wij deze locatie een geocache waard vinden. De toestemming is afgegeven door Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. [hdsr.nl]
Deze multicache bestaat uit een korte 1 staps multi.
Vanuit het gegeven coördinaat en de nabije omgeving kunnen alle onderstaande vragen beantwoord worden. Door getallen in de formule in te vullen kan de cache gevonden worden.
Succes.
De Cache ligt op N 52° A.BCD' E 5° E.FGH'
A = Op het plateau ligt een rooster parallel aan de Doorslag daarop is een getal te vinden dat zich meerdere keren herhaalt. Neem het eerste cijfer van dit getal.
B = Het aantal spaken van het witte draaiwiel + twee.
C = Stapeltel de cijfers die gegeven zijn in een vierkant bord met rode rand.
D = Tel het totaal aantal sluis lichten aan de noord- en zuid-zijde van de sluis.
E = Neem het 2e cijfer na de C van het rooster op het plateau (dat parallel ligt aan De Doorslag).
F = Het getal dat op het rooster meerdere keren aanwezig is. Tel daarvan eenmaal het aantal cijfers van het getal dat achter 'EN' weergegeven is.
G = Hoeveel sluisdeuren zijn er?
H = Om bij het witte draaiwiel te komen kan je een grijs kleurige trap betreden, hoeveel treden heeft deze?