In Natuurpark Lelystad leeft een grote groep edelherten. Het gebied waarin de edelherten leven wordt ‘De Kamp’ genoemd. In dit gebied is een ruim voedselaanbod en hebben de dieren de ruimte om hun natuurlijke gedrag te vertonen. Edelherten zijn de hele dag door actief, maar in gebieden met veel menselijke activiteit laten ze zich vooral vroeg in de ochtend en laat in de avond zien. Ondanks het vrij schuwe karakter is er een grote kans dat ze toch te zien zijn in Natuurpark Lelystad.
Edelhert - Cervus elaphus
Het edelhert is het grootste op het land levende zoogdier van Nederland. Het is een dier dat in groepsverband (roedel) leeft en is enerzijds een grazer en anderzijds een liefhebber van blaadjes, knoppen en eikels. Dit heet een browser. Op deze wijze draagt hij bij aan het in standhouden van de (bos)omgeving.
Een edelhert heeft een schofthoogte van tussen de 100-125 cm en het staartje is 10 tot 20 cm lang. Het lichaamsgewicht van een edelhert is circa 130 kg. Ze hebben grote puntige oren en bruine ogen met een langwerpige pupil. De vrouwtjes (hinden genoemd) hebben een fijnere en iets hoekigere kop dan mannetjes (herten genoemd). De kleur van de vacht wisselt per seizoen. In de zomer is de vacht rossig rood van kleur en glanzend, daarom noemt men het edelhert in jachttermen ook wel roodwild. In de herfst begint de groei van de grijsbruine wintervacht. De stuit en de staart zijn licht gekleurd. Het verschil tussen herten en hinden is, naast het feit dat herten een gewei dragen, dat de buik bij het hert zwartachtig is en bij de hinde veel lichter. Daarnaast hebben de mannetjes in het najaar en de winter goed ontwikkelde halsmanen.
Gewei
De mannetjes hebben een hoog gedragen gewei. De groei van het gewei duurt ongeveer 100 dagen. De grootte van het gewei is afhankelijk van de leeftijd van het hert en het voedsel aanbod.
In juli/augustus gaat het jeuken en gaan ze schuren ook wel vegen genoemd. De doorbloeding stopt en het gewei wordt gevoelloos. Dit vegen doen ze langs bomen daar zijn dan soms ook de resten aan te zien. Na de bronstijd wordt het onder invloed van hormonen afgeworpen.
Voedsel
Edelherten eten uitsluitend plantaardig voedsel. Dieren die alleen planten eten worden ook wel herbivoren genoemd. In de zomer bestaat het dieet voor 80 % uit gras en verder wordt het aangevuld met bloemen, vruchten en bladeren. In de herfst eten ze soms paddenstoelen en eikels. In de winter eten ze de helft van wat ze in de zomer eten en dan vooral boomtakken, klimop, schors, en dode bladeren.
Voortplanting
De bronsttijd is van midden september tot midden oktober. Een hert probeert een aantal hinden bijeen te drijven en als ‘roedel’ te behouden. De jonge en niet dominante volwassen herten worden bij de roedelvorming weggedreven en de sterke dominante herten houden langdurige gevechten. Met vertoon van gewei en gewicht en onder frequent bronstgeroep (burlen) wordt getracht concurrenten te imponeren en te verdrijven. De gevechten leiden zelden tot ernstige verwondingen. De winnaar (plaatshert) wordt tijdelijk leider van de roedel en dekt de hinden. Na afloop van de bronsttijd trekken de mannetjes weer weg, verliezen hun agressie en vormen weer groepen met de andere herten.
Edelherten zijn geslachtsrijp vanaf één jaar. Na een draagtijd van acht maanden worden de kalveren in mei of juni geboren. Meestal krijgen edelherten maar één kalf. Het kalf kan al na enkele minuten zelf lopen. Na ongeveer twee jaar verlaat de spitser, mannelijk dier ouder dan een jaar, zijn moeder en vormt een groepje met andere spitsers. De vrouwelijke dieren ouder dan een jaar, worden smaldier genoemd.
Leeftijd
Edelherten worden maximaal vijfentwintig jaar oud, maar vaak niet ouder dan vijftien jaar. Het sterftecijfer is het hoogst onder kalfjes tussen de acht en elf maanden.
Deze cache is met toestemming van Het Flevo-landschap geplaatst.
Voor meer informatie: info@flevolandschap.nl
