In 1975 was de eland de eerste diersoort die in Natuurpark Lelystad kwam. In de eerste jaren van het houden van elanden moesten er vele problemen overwonnen worden. Vooral het vinden van de juiste voeding speelde een belangrijke rol. Natuurpark Lelystad is de enige plek in Nederland waar elanden worden gehouden. Op dit moment (november 2023) wonen er 3 elanden in het park. Het houden van elanden is geen makkie. Het nadeel is namelijk dat ze nogal eens ontsnappen.
Eland - Alces alces
De eland is de grootste hertensoort ter wereld. Elanden zijn grazers die overdag actief zijn en in relatieve eenzaamheid leven. Ze bewegen zich langzaam voort, maar kunnen toch forse snelheden bereiken: zo'n 60 km per uur.
De eland heeft een korte romp met lange stevige poten en zeer grote ver uitgespreide, platte hoeven. Deze hoeven vergemakkelijken het staan en voortbewegen in moerassen, water en hoge sneeuw en voorkomen dat ze snel wegzakken. Een eland heeft een schouderhoogte van meer dan 1,70 meter en een lichaamslengte van ongeveer 3 meter. Stieren kunnen wel 400 kilogram wegen. Koeien zijn aanmerkelijk lichter. De elandkoe is ongeveer 25% kleiner dan de elandstier. Verder hebben ze nauwelijks een staart, een relatief grote kop met grote oren, die breed en zeer beweeglijk zijn, grote neusgaten en kleine ogen. De forse, brede snuit heeft een ver overhangende bovenlip, de grijplip, waarmee elanden bladeren en takken van bomen en struiken kunnen plukken. Onder aan de kin zit een grote halskwab met lange haren. Naargelang het dier ouder wordt, wordt ook de kwab groter. De haren op de rug zijn lang en vormen manen.
Gewei
Alleen de mannetjes hebben een gewei, wat op volle grootte zo’n 6 kilo kan wegen. Het gewei wordt ieder jaar tussen december en maart afgeworpen. In april groeit het weer aan, en in augustus, september of oktober wordt de basthuid afgeschuurd. Elk jaar wordt het gewei groter, na 7 à 8 jaar is het gewei op volle grootte.
Voedsel
Elanden staan vaak in het water en eten dan waterplanten. Ze rusten, slapen en herkauwen het liefst in de dekking. Het menu bestaat uit plantaardig materiaal, voornamelijk twijgen, knoppen, bosbessen, heide en boombladeren van esdoorn, wilg, els en berk. De hoge bladeren en takken plukken ze met hun grijplip; ze kunnen wel een hoogte bereiken van meer dan 2,5 m. Doordat elanden een korte nek hebben kunnen ze niet makkelijk bij de bodembegroeiing. Als ze willen grazen doen ze dat op hun ellenbogen of met hun lange poten wijd uitgespreid.
Voortplanting
De bronsttijd is van september tot november en dan gaan de elandstieren op zoek naar de elandkoeien. Om indruk te maken op rivalen laat de elandstier voortdurend een dof gebrul horen en slaat met zijn gewei tegen de bomen. Bij ontmoetingen tussen twee stieren kunnen er gevechten plaatsvinden, waarbij soms wel eens de dood erop volgt. Een stier dekt meerdere vrouwtjes. De draagtijd is 35 tot 38 weken en dan brengt de elandkoe meestal één tot twee jongen ter wereld. Hoewel ze gelijk kunnen staan blijven ze nog 1 tot 2 dagen liggen. Zelfs het drinken bij de moederkoe doen ze liggend. Elandkalveren groeien snel. Ze worden een half jaar gezoogd. Het kalf blijft bij zijn moeder tot tien of vijftien dagen voordat de moeder het volgende kalf zal werpen. Dan zal de moeder haar jong wegjagen. Met 2 á 3 jaar zijn ze geslachtsrijp. Elandvrouwtjes kunnen nog drachtig zijn als ze twintig jaar oud zijn.
Leeftijd
In theorie kan een eland maximaal 27 jaar oud worden maar meestal halen ze dit niet.
Weetje
In Scandinavië geldt er een verbod om op elanden te rijden. Vroeger hielden mensen daar elanden voor de hobby. Ze reden erop net als bij paarden. Alleen lopen elanden veel harder dan paarden en dit veroorzaakte dat de criminaliteit aanzienlijk steeg. Criminelen gebruikten elanden namelijk als vervoermiddel zodat de politie, die op paarden reden, ze niet konden bijhouden. Hierdoor ontstond er een verbod op het “eland rijden”. Dit verbod geldt nog steeds..
Deze cache is met toestemming van Het Flevo-landschap geplaatst.
Voor meer informatie: info@flevolandschap.nl
