28 Lipca 1943 – Miejsce Pamięci
W nocy z 27 na 28 lipca 1943 roku, w związku z wykryciem tajnej drukarni na terenie Woli Justowskiej, wojska i służby niemieckie otoczyły kordonem ówczesne wsie przylegające do Krakowa od zachodniej części miasta: Chelm, Bielany, Zakamycze, Wolę Justowską, Olszanicę, Przegorzały, a także rejon Salwatora. Rano rozpoczęła się pacyfikacja odciętych
w ten sposób od reszty Krakowa terenów. Wypędzanych z domów mieszkańców gromadzono
w kilku punktach w pobliżu miejsca ich zamieszkania. Przez cały dzień Niemcy łączyli przesłuchania zatrzymanych z wyrafinowanymi metodami tortur. Część mieszkańców zmusili do kopania dołów w celu pomieszczenia grobów. Po zakończeniu przesłuchań, Niemcy na terenie łąki, znajdującej się u zbiegu dzisiejszych ulic Królowej Jadwigi i 28 lipca 1943, zamordowali 21 wyselekcjonowanych osób. Następnie nakazali zakopanie ciał w miejscu rozstrzelania. Jednym z rozpoznanych przez świadków uczestników bestialskich przesłuchań i egzekucji był funkcjonariusz Gestapo - Kurt Heinemeyer.
Kilkadziesiąt kolejnych osób Niemcy aresztowali tego samego dnia. Zostały one następnie deportowane do niemieckich obozów koncentracyjnych. Wśród zatrzymanych były między innymi trzy siostry: Ludmila Korbutowa oraz Aniela i Jadwiga Jakubowskie. Wszystkie zostały zamordowane w niemieckim KL Auschwitz w grudniu 1943 roku.
27 lutego 1945 roku, kilka tygodni po opuszczeniu Krakowa przez niemieckich okupantów, zwłoki ofiar egzekucji zostały ekshumowane. Następnego dnia odbył się ich uroczysty pogrzeb na cmentarzu Salwatorskim.
Egzekucja z dnia 28 lipca 1943 roku została upamiętniona pomnikiem odsłoniętym w listopadzie 1950 roku oraz w nazwie ulicy, przy której miały miejsce tragiczne wydarzenia.
Tekst/ Instytut Pamięci Narodowej,
July 28, 1943 - Memorial Site
During World War II, Krakow was occupied by German troops. On the night of July 27-28, 1943, due to the discovery of a secret printing house in Wola Justowska, German troops and services cordoned off the villages adjacent to Krakow from the western part of the city: Chelm, Bielany, Zakamycze, Wola Justowska, Olszanica, Przegorzały, as well as the Salwator region. In the morning, the pacification of the areas thus cut off from the rest of Krakow began. Residents who were driven from their homes were gathered in several places near their place of residence. Throughout the day, the Germans combined interrogation of detainees with sophisticated torture methods. They forced some residents to dig holes to accommodate graves. After the interrogations, the Germans murdered 21 selected people in the meadow located at the intersection of today's Królowej Jadwigi and July 28, 1943 streets. Then they ordered the bodies to be buried at the place where they were shot. One of the participants of the brutal interrogations and executions recognized by witnesses was a Gestapo officer - Kurt Heinemeyer.
The Germans arrested several dozen more people on the same day. They were then deported to German concentration camps. Among those detained were three sisters: Ludmila Korbutowa and Aniela and Jadwiga Jakubowskie. All of them were murdered in the German Auschwitz concentration camp in December 1943.
On February 27, 1945, a few weeks after the German occupiers left Krakow, the bodies of the execution victims were exhumed. The next day, their ceremonial funeral took place at the Salwatorski cemetery.
The execution of July 28, 1943 was commemorated with a monument unveiled in November 1950 and in the name of the street where the tragic events took place.
Text/ Institute of National Remembrance,