Ceske verzie dole
English version below

Pytania:

1. Z jakiego kamienia została wybudowana dolna część narożnej ściany zamku? Opisz własnymi słowami wygląd kamieni.

2. Przyjrzyj się dokładnie kamieniom z których wybudowana jest ściana. Jaki rodzaj skamieniałości udało Ci się znaleźć? Proszę nie wpisywać odpowiedzi do logu ani nie umieszczać zdjęcia skamieniałości w logu, tylko przesłać do mnie bezpoośrednio!

3. Znając już rodzaj skamieniałości, oszacuj wiek kamienia na podstawie informacji z listingu odnośnie skamieniałości przewodnich.

Logując Earthcache umieść proszę zdjęcie (bez skamieniałości) z pałacem w tle. Wystarczy, że na zdjęciu widoczny jest jakiś Twój obiekt, tak aby było jasne, że byliście na miejscu.

Pałac w Błogocicach

Dziś Błogocice to dzielnica Cieszyna. Wcześniej była to wioska. Pierwsza wzmianka o Błogocicach pochodzi z 1442 roku. Istniał tam folwark należacy do piastowskich książąt. W XVI wieku wioska znajdowała się już w rękach rodziny Mitmayerów i to prawdopodobnie oni wybudowali murowany dwór. Dwór zmieniał kilkakrotnie swoich właścicieli, należał między innymi również do Habsburgów. Na początku XX wieku majątek w Błogocicach stał się własnością Pawła Stonawskiego. Dwór należał do rodziny Stonawskich aż do lat 80tych XX wieku. Nowy właściciel przeprowadził remont i w Błogocickim pałacu do roku 2007 funkcjonowała restauracja. Mimo iż aktualnie dwór dość tajemniczo stoi zamknięty, robi wrażenie swoją architekturą.  

Patrząc na zamek i porównójąc jego wygląd z historycznymi zdjęciami zauważamy iż wygląd zamku z czasem się zmieniał. Brak dokładnych historycznych i archiwalnych matriałów powoduje iż trudno jest określić wiek murów i dokładną datę przebudowy.  

Ponieważ Błogocicki Pałac jest zamknięty i nie można go zwiedzać pozostaje nam tylko podziwianie go z zewnątrz. Dokładna obserwacja jego murów pozwala nam zauważyć iż w dolnej części podczas jednej z ostatnich przebudów pałacu został wykorzystany dość ciekawy materiał budowlany w postaci dość interesujących kamieni.

Ile lat mają kamienie z muru pałacu Błogocickiego?

Kamienie wykorzystane do wybudowania muru pałacu są w miarę wielkie i można je wykorzystać do ciekawych geologicznych obserwacji. Skoncentrujmy się w naszych obserwacja na próbie ustalenia wieku tych kamieni.

Geologowie wykorzystują różne metody do ustalania wieku skał czy też kamieni. Oczywiście istnieją skomplikowane metody datowania do których potrzebne są urządzenia laboratoryjne. Te metody są poza naszym zasięgiem. Może was to jednak zaskoczy, istnieją też prostsze metody datowania. Jeśli podejmiecie się tego Earthkesza na koniec będziecie w stanie ustalić przybliżony wiek kamieni z muru Pałacu Błogocickiego.

Skamieniałości przewodnie

Niektóre skamieniałości zawarte w skałach osadowych mogą pomóc ustalić nam wiek skały.  Są to tak zwane skamieniałości przewodnie. Skamieniałości przewodnie to skamieniałości wybranych gatunków, rodzajów lub większych grup (czyli wyższych taksonów) zwierząt i roślin, które spełniają następujące warunki:

1. Czas występowania tych organizmów był relatywnie "krótki" w geologicznej skali czasu.

2. Występowanie tych organizmów było dość mocno geograficznie powszechne, praktycznie występowały prawie wszędzie na kuli ziemskiej

3. Organizmy te występowały w dość dużych ilościach i zachowało się dość sporo skamieniałości tych organizmów.

Wybrane przykłady skamieniałości przewodnich.

Amonity

Wymarłe głowonogi. Są ważnymi skamieniałościami przewodnimi, pozwalają określić wiek skał osadowych, w których są spotykane.  Wystepują w skałach pochodzenia morskiego z okresu od dewonu (około 420 milionów lat temu) do końca kredy (65 milionów lat temu).

Trylobity

Wymarłe morskie stawonogi o owalnym i spłaszczonym grzbietobrzusznie ciele, z wyraźnie wyróżnioną częścią głowową, tułowiowa i ogonową. Najwieksze gatunki przekraczały 70 cm. Pojawiły się w połowie wczesnego kambru (około 500 milionów lat temu), a wymarły z końcem permu (około 250 milionów lat temu). Olbrzymie zróżnicowanie oraz szybka ewolucja kambryjskich  trylobitów powoduje, są one wykorzystywane jako świetne skamieniałości przewodnie dla kambru, a w mniejszym stopniu dla ordowiku.

Graptolity

Wymarła gromada zwierząt zaliczanych do półstrunowcöw. Były organizmami planktonicznymi, zasiedlajacymi górne partie otwartych mórz i oceanów. Żyły w okresie od kambru (540 milionów lat temu) do wczesnego karbonu (około 350 milionów lat temu).  

Belemnity

Grupa wymarłych zwierząt należących do głowonogów. Pojawiły się w późnym triasie (250 milionów lat temu), a wymarły z końcem kredy i ery mezozoicznej, (66 milionów lat temu). Belemnity wśród współcześnie żyjących zwierząt są zbliżone do kałamarnic.  

Źródła:

https://fotopolska.eu/Cieszyn/b2597,Zameczek.html
https://zpe.gov.pl/a/grafika-interaktywna/D2A5wAElm
https://www.sciencedirect.com/topics/earth-and-planetary-sciences/dating-method
https://www.slaskie.travel/poi/15799/palac-w-cieszynie-blogocicach
 

Ceske verzie

Otázky:

1. Z jakého kamene byla postavena spodní část nárožní zdi hradu? Popište vzhled kamenů vlastními slovy.

2. Pozorně si prohlédněte kameny, ze kterých je zeď postavena. Jaký druh fosílie jste našli? Svou odpověď prosím nezapisujte do logu ani nevkládejte do logu fotografii zkameněliny, ale pošlete ji přímo mně!

3. Nyní, když znáte typ zkameněliny, odhadněte stáří kamene na základě informací ze seznamu týkajících se vůdčích fosílií.

Palác v Blahoticích

Dnes jsou Blahotice městskou částí Cieszyna. Dříve to byla vesnice. První zmínka o Blahoticích pochází z roku 1442. Byl tam statek piastovských knížat. V 16. století byla obec v rukou rodu Mitmayerů, kteří pravděpodobně postavili zděný dvůr. Statek několikrát změnil majitele, patřil také Habsburkům. Na počátku 20. století se palac a statek v Blahoticích stal majetkem Pawla Stonaweského. Patřil do 80. let 20. století rodině Stonawských. Nový majitel provedl rekonstrukci a do roku 2007 fungovala v paláci restaurace. I když je zámek v současné době poměrně záhadně uzavřený, je působivý svou architekturou.

Při pohledu na palác a porovnání jeho podoby s historickými fotografiemi si všimneme, že podoba palácu se postupem času měnila. Nedostatek přesných historických a archivních záznamů ztěžuje určení stáří zdí a přesného data rekonstrukce.

Vzhledem k tomu, že palác je uzavřen a nelze jej navštívit, můžeme jej obdivovat pouze zvenčí. Pečlivé pozorování jeho zdí nám umožňuje povšimnout si, že ve spodní části byl při jedné z posledních přestaveb paláce použit docela zajímavý stavební materiál v podobě docela zajímavých kamenů.

Jak staré jsou kameny ze zdi paláce?

Kameny použité na stavbu palácové zdi jsou poměrně velké a lze je využít pro zajímavá geologická pozorování. Zaměřme svá pozorování na pokus o určení stáří těchto kamenů.

Geologové používají různé metody k určení stáří hornin nebo kamenů. Samozřejmě existují složité datovací metody, které vyžadují laboratorní vybavení. Tyto metody jsou mimo náš dosah. Možná vás to překvapí, nicméně existují i ​​jednodušší způsoby seznamování. Pokud se pustíte do této Earthcache, na konci budete moci určit přibližné stáří kamenů ze zdi paláce v Blahoticích.

Vůdčí fosilie

Některé zkameněliny obsažené v sedimentárních horninách nám mohou pomoci určit stáří horniny. Tyto se nazývají vůdčí fosilie. Vůdčí fosilie jsou fosilie vybraných druhů, rodů nebo větších skupin (tj. vyšších taxonů) živočichů a rostlin, které splňují následující podmínky:

1. Doba výskytu těchto organismů byla v geologickém časovém měřítku poměrně „krátká“.

2. Výskyt těchto organismů byl geograficky značně rozšířen, prakticky se vyskytovaly téměř všude na zeměkouli

3. Tyto organismy byly přítomny v poměrně velkém počtu a zachovalo se poměrně dost fosilií těchto organismů.

Vybrané příklady vůdčích fosilií

Amoniti

Vyhynulí hlavonožci. Jsou to důležité vůdčí fosílie a umožňují nám určit stáří sedimentárních hornin, ve kterých se nacházejí. Vyskytují se v horninách mořského původu z období od devonu (asi před 420 miliony let) do konce křídy (před 65 miliony let).

Trylobity

Vyhynulí mořští členovci s oválným a dorzoventrálně zploštělým tělem, s jasně odlišenou hlavou, trupem a ocasem. Největší druhy přesahovaly 70 cm. Objevili se uprostřed raného kambria (asi před 500 miliony let) a vyhynuli na konci permu (asi před 250 miliony let). Obrovská rozmanitost a rychlý vývoj kambrických trilobitů znamená, že jsou používáni jako vynikající vůdčí fosilie pro kambrium a v menší míře pro ordovikum.

Graptoliti

Vyhynulá skupina zvířat klasifikovaná jako hemichordate. Byly to planktonní organismy, které obývaly horní části otevřených moří a oceánů. Žili od období kambria (před 540 miliony let) do období raného karbonu (asi před 350 miliony let). 

Belemniti

Skupina vyhynulých zvířat patřících mezi hlavonožce. Objevili se v pozdním triasu (před 250 miliony let) a vyhynuli na konci křídy a druhohor (před 66 miliony let). Mezi dnes žijícími zvířaty jsou chobotnice podobné belemnitům.

Při logování keše prosím přidejte fotku bez zkameněliny s palácem v pozadí. Stačí, aby byl na fotce vidět nějaký váš předmět, aby bylo jasné, že jste tam byli.

Zdroje:

https://fotopolska.eu/Cieszyn/b2597,Zameczek.html
https://zpe.gov.pl/a/grafika-interaktywna/D2A5wAElm
https://www.sciencedirect.com/topics/earth-and-planetary-sciences/dating-method
https://www.slaskie.travel/poi/15799/palac-w-cieszynie-blogocicach

English Version
 

Questions:

1. What stone was the lower part of the corner wall of the castle built of? Describe in your own words the appearance of the stones.

2. Take a close look at the stones from which the wall is built. What type of fossil did you find? Please do not write your answer in the log or put a photo of the fossil in the log, but send it to me directly!

3. Once you know the type of fossil, estimate the age of the stone based on the information from the listing about guide fossils.
When logging in Earthcache, please put a photo (without fossils) with the palace in the background. It is enough that your object is visible in the photo so that it is clear that you were there.

Blogocice Palace

Today, Błogocice is a district of Cieszyn. Previously, it was a village. The first mention of Błogocice comes from 1442. There was an estate belonging to the Piast princes. In the sixteenth century, the village was already in the hands of the Mitmayer family and it was probably them who built the brick manor house. The manor changed its owners several times, it also belonged to the Habsburgs, among others. At the beginning of the twentieth century, the estate in Błogocice became the property of Paweł Stonawski. The manor belonged to the Stonawski family until the 1980s. The new owner carried out renovation and a restaurant operated in the Błogocice palace until 2007. Although the manor house is currently quite mysteriously inaccessible, it impresses with its architecture.

Looking at the palace and comparing its appearance with historical photos, we notice that the appearance of the palace has changed over time. The lack of accurate historical and archival materials makes it difficult to determine the age of the walls and the exact date of reconstruction.

Since the Błogocice Palace is closed and cannot be visited, we can only admire it from the outside. A careful observation of its walls allows us to notice that in the lower part, during one of the last reconstructions of the palace, quite an interesting building material was used in the form of quite interesting stones.

How old are the stones from the wall of the Blogocice Palace?

The stones used to build the palace walls are quite large and can be used for interesting geological observations. Let's focus in our observations on trying to determine the age of these stones.

Geologists use various methods to determine the age of rocks or stones. Of course, there are complicated dating methods for which laboratory equipment is needed. These methods are beyond our reach. However, it may surprise you, there are also simpler methods of dating. If you undertake this Earthcache at the end, you will be able to determine the approximate age of the stones from the wall of the Blogocice Palace.

Guide Fossils

Some fossils contained in sedimentary rocks can help us determine the age of the rock.  These are called index or guide fossils. Guide fossils are fossils of selected species, genera or larger groups (i.e. higher taxa) of animals and plants that meet the following conditions:

1. The time of occurrence of these organisms was relatively "short" on the geological time scale.

2. The occurrence of these organisms was quite geographically common, practically occurring almost everywhere on the globe

3. These organisms were present in fairly large numbers and quite a few fossils of these organisms have been preserved.

Selected Guide Fossils

Amonites

Extinct cephalopods. They are important guide fossils, they allow to determine the age of the sedimentary rocks in which they are found.  They occur in rocks of marine origin from the Devonian period (about 420 million years ago) to the end of the Cretaceous (65 million years ago).

Trilobites

Extinct marine arthropods with an oval and flattened dorsoventral body, with clearly distinguished cephalo, thorax and caudal parts. The largest species exceeded 70 cm. They appeared in the middle of the early Cambrian (about 500 million years ago) and became extinct at the end of the Permian (about 250 million years ago). The enormous diversity and rapid evolution of Cambrian trilobites means that they are used as excellent guide fossils for the Cambrian, and to a lesser extent for the Ordovician.

Graptolites

An extinct group of animals classified as half-chordates. They were planktonic organisms, inhabiting the upper parts of the open seas and oceans. They lived in the period from the Cambrian (540 million years ago) to the early Carboniferous (about 350 million years ago).

Belemnites

A group of extinct animals belonging to cephalopods. They appeared in the Late Triassic (250 million years ago) and became extinct at the end of the Cretaceous and Mesozoic Era (66 million years ago). Belemnites among modern animals are similar to squids.

Sources:

https://fotopolska.eu/Cieszyn/b2597,Zameczek.html
https://zpe.gov.pl/a/grafika-interaktywna/D2A5wAElm
https://www.sciencedirect.com/topics/earth-and-planetary-sciences/dating-method
https://www.slaskie.travel/poi/15799/palac-w-cieszynie-blogocicach