De verdwenen stad 't Geyn Virtual Cache

(Virtual Reward 4.0) ツ

De verdwenen stad 't Geyn

In de middeleeuwen lag op het grondgebied van Nieuwegein, ondanks de bescheiden omvang, een heuse stad.

De plaatsnaam wordt op verschillende manieren geschreven: Gheyne, Geyne, ‘t Gein, ‘t Geyn, Gheyn, den Gheyn, het Gein en Geijn.

Oorspronkelijk was er een natuurlijk stroompje genaamd Gein dat wordt gemarkeerd door het tracé van het landweggetje de Fokkesteeg.
Gein is een zeer oude naam en aanduiding voor een waterloop. Deze naam komt op meerdere plaatsen in Nederland voor, zoals bijvoorbeeld riviertje het Gein bij Abcoude.

De naam was dus afgeleid van het riviertje de Geine, dat overging op de nederzetting die in die tijd in de nabijheid van dit stroomje ontstond.
Het stroomde vanaf het huidige Oudegein naar de IJssel. Na het graven van de Vaartsche Rijn in 1127 werd het deel van een belangrijke waterverbinding met de stad Utrecht.

Impressie van de stad ’t Geyn anno 1574. Het noorden is onder.

Op 30 september 1200 werd de IJsseltol naar ´t Geyne verplaatst, waardoor goederen hier moesten worden geïnventariseerd voor tolheffing. Daarvoor was veel mankracht nodig. Er hielden zich daarom altijd veel losse sjouwers op bij de tol, die hoopten een paar centen te kunnen verdienen. Voor de schippers betekende de inventarisatie langdurig oponthoud. De aanwezigheid van de schippers en sjouwers zorgde voor de komst van handelaren en een herberg en al snel ontstond een handelsnederzetting die in 1217 toestemming kreeg om een kerspel, een woongemeenschap met eigen kerk, te stichten. Door de ligging bevond ´t Geyne zich vaak middenin het strijdgewoel tussen de graven van Holland en de bisschop van Utrecht, en het kerkdorp werd meerdere keren verwoest. Geyne kreeg stadsrechten in 1295 van de Utrechtse bisschop Jan van Sierck. Hierdoor mocht er een gracht gegraven worden en de nieuwe stad mocht worden ommuurd.

Gelijktijdig werd er echter ook een nieuw kanaal gegraven naar Vreeswijk, waardoor ´t Geyne haar belangrijke rol als tolplaats verloor. Het is niet duidelijk of de stadsmuur van ´t Geyne er ooit is gekomen, maar ook in de veertiende eeuw werd de stad nog meerdere keren verwoest en opnieuw opgebouwd. Langzaam maar zeker liep de stad steeds verder leeg. De functie voorhaven voor de stad Utrecht werd overgenomen door de plaats Vreeswijk. Geyne kwam vervolgens niet meer tot bloei. Begin 15e eeuw kwam het hier nogmaals tot verwoestingen en de plaats werd grotendeels verlaten.

Een soort van opleving kwam er toch nog in het begin van de 15 eeuw.
Vijf vrouwen, waaronder drie nonnen, bouwden naast de kerk in het verwoest ´t Geyne een nieuw klooster, het ´Convent van Onze-Lieve-Vrouwe-van-Nazareth´ of  kortweg het ‘vrouwenklooster Nazareth’.
Aan het begin van de zestiende eeuw telde het klooster in ’t Geyne circa 180 nonnen en behoorde tot de rijkste kloosters van het Nedersticht.
In 1572 kwam er echter een einde aan het bestaan van het klooster. De nonnen vertrokken naar Utrecht. Kort daarna werden kerk en klooster waarschijnlijk gesloopt en is ‘t Geyn vervallen tot een gebied waar enkel nog zes huizen overbleven.

Het middeleeuwse stadje 't Geyn lag ongeveer in de noordwesthoek van het huidige Park Oudegein. Resten van 't Geyn liggen nog onaangeroerd onder de grond.

't Geyn tegenwoordig

Al ligt er veel onder de grond toch zijn er wel aanwijzingen te vinden van 't Geyn al zijn ze misschien klein.

Uiteraard de naam van de gemeente Nieuwegein. De dorpen Jutphaas en Vreeswijk werden samengevoegd tot een plaats en voor de nieuwe naam is er gekeken naar de historie van het gebied. Dat blijkt dus uit de laatste lettergreep van de naam; Gein.

Een stukje van de oude Geindijk, nu Geinoord genoemd. Die liep naar de Geinbrug, waar nu een houten voetgangersbrug ligt. Het gebouw links voor de brug is het oudste gebouw van deze plek.

Vanaf het Hooglandse Jaagpad is een mooi uitzichtspunt op dit oude gebouw met de brug over de Doorslag.

Huis Oudegein is een kasteel en landgoed in Oudegein. Om de tol te kunnen bewaken werd er een kasteel gebouwd bij het dorp Gein. Het kasteel werd eerst ook Gein genoemd, maar om onderscheid te maken met het dorp komen we vanaf 1217 de naam 'Aldegeyne' of 'Oude Geyn' tegen. Het kasteel wordt nog steeds bewoond en is niet vrij toegankelijk. Rondom staat het in bossen. Mocht je in de wintertijd in de tram richting Nieuwegein Zuid zitten kan je een glimp ervan zien na het voorbij rijden van halte Merwestein.

Poldermolen Oudegein.
De molen bemaalde het gebied tussen Doorslag, Nieuwe Vaart en Fokkesteeg, oftewel de Jutphase polder Oudegein (75 hectare). Uit andere bronnen is bekend dat de molen in 1627 werd vervangen door een nieuwe.
De oorspronkelijke standplaats ‘aende Yssel’, is nabij de huidige Doorslagbrug.
De molen kan  ook nu weer doen waar hij 350 jaar geleden voor is gebouwd: water malen. Aanvullend op het gemaal – dat is verplaatst naar een plek naast de molen – draagt de molen bij aan het dagelijks waterbeheer van het Park Oudegein.
Tegenwoordig is de molen meer in de nabij heid van de Geinbrug.

Fietsend langs de Doorslag in de richting van het Antonius Ziekenhuis is er een mooi uitzicht op de molen. In de graskant, waar je eventueel kan staan met enkele personen, is een informatie bordje over de molen geplaatst.
De molen is wekelijks geopend en te bezoeken op woensdag- en zondagmiddag [11.00 - 16.00 uur]. Ook als de molen op andere tijdstippen draait, zijn bezoekers welkom.

Helaas is het op het moment, vanwege bouwwerkzaamheden in het Natuurkwartier, de route er naar toe wat bemoeilijkt. Voor de route lees onderaan de tekst over boerderij Warsenhoeck

Boerderij Warsenhoeck staat op een plaats waar in de 12e en 13e eeuw een dam in de Doorslag lag. Hier vond goederenoverslag plaats en werd tol geheven. Deze karakteristieke boerderij is nu voor een deel in gebruik als museum en onderkomen van de Historische Kring Nieuwegein.

Het museum en de molen zijn lopend of per fiets te bereiken door de bordjes KIBO en NK te volgen die bij de toegangswegen van Park Oudegein zijn geplaatst. KIBO staat voor Kinderboerderij en NK voor Natuurkwartier. Is het vervoermiddel een auto dan deze parkeren bij TOP Stadspark Oudegein, van daar is het ca. 10 minuten lopen naar het museum. en  1 of 2 minten langer naar de molen.
Deze omleiding, naar wat een wat verder gelegen ingang dan gebruikelijk, is vanwege bouwwerkzaamheden. Gedurende de bouwperiode, die tot ver in het najaar van 2024 zal duren, is de toegang tot het museum gedurende deze hele periode voor alle bezoekers gratis.
Het bezoeken mag en is absoluut niet noodzakelijk voor deze cache.

De Cache

Log vereisten.

Er zijn twee vereisten om de ​​vondst van deze virtuele cache te claimen.

1. E-mail Stuur een e-mail naar WOORD.verdwenenstadtgeyn@gmail.com, waarbij WOORD de letters zijn die verzameld zijn van de informatieborden en gehusseld zijn tot een woord.
Vermeld je geocachingnaam als onderwerp van de e-mail.
Als je antwoord correct is, ontvangt je onmiddellijk een bevestiging.

2. Foto Maak een foto van jezelf (je gezicht is niet vereist) of een persoonlijk item op het Hooglandse Jaagpad met uitzicht op 'Oudervreugd', deze locatie is verplicht. Een tweede foto mag gemaakt worden met uitzicht op de molen.
Voeg deze toe aan uw 'Gevonden'online log (Fantasierijke foto's worden aangemoedigd!)

ALLEEN BEZOEKEN OP OF NA DE PUBLICATIEDATUM KOMEN IN AANMERKING.
Als er geen mail is gestuurd naar het goede e-mailadres en/of er is geen foto geplaatst bij de log, dan wordt je log helaas verwijderd.

 

---

 

Virtual Rewards 4.0 - 2024-2025

This Virtual Cache is part of a limited release of Virtuals created between January 17, 2024 and January 17, 2025. Only 4,000 cache owners were given the opportunity to hide a Virtual Cache. Learn more about Virtual Rewards 4.0 on the Geocaching Blog.

Deze virtuele cache maakt deel uit van een beperkte release van Virtuals die tussen 17 januari 2024 en 17 januari 2025 is gemaakt. Slechts 4.000 cache-eigenaren kregen de mogelijkheid om een ​​virtuele cache te verbergen. Lees meer over Virtual Rewards 4.0 op de Geocaching Blog.