Wieczna pamięć
Eternal memory
POLSKI OPIS
O miejscu:
Sąsiedztwo z Puszczą Białowieską zastępowało Hajnowianom potrzebę troski o przyrodę w mieście. W Hajnówce są tylko dwa obszary zielone: park miejski i skwer im. Dymitra Wasilewskiego (lekarza związanego z miastem). Skwer, na którym jesteś to nie tylko element krajobrazu miejskiego, ale także przestrzeń symboliczna o szczególnym znaczeniu dla mieszkańców.
Turyści zazwyczaj robią tu sobie selfie z rzeźbą żubra. Za to praktycznie każdy starszy mieszkaniec ma wspomnienia związane z innym pomnikiem - czołgiem, który stał tu w latach 1975-1991. Miejska legenda głosiła, że lufa skierowana była w kościół i dlatego po upadku systemu politycznego, czołg musiał zniknąć z postumentu.
Miejskie władze na początku lat 90-tych rzeczywiście zdecydowały się na dekomunizację przestrzeni. Dlatego zdemontowany czołg zastąpiono pomnikiem z krzyżem, który poświęcono „Pomordowanym i zamęczonym w sowieckich lagrach”. Projekt opracowali Wiktor Kabac i Tadeusz Markiewicz, a rzeźbę wykonał Jarosław Perszko przy współpracy z pracownikami zakładów Hamech. W łacińską wersję krzyża wpisano symbol Victrocii. Betonowy postument jak gdyby rozpada się na dwie części, a z tego rozpadu powstaje krzyż - symbol pojednania. Pod pomnikiem składane są wieńce i kwiaty podczas oficjalnych uroczystości i nie tylko.
Od frontu na pomniku widnieje napis: „Ofiarom wojen, przemocy i represji". Obecnie większość mieszkańców inaczej rozumie znaczenie napisu, który w ostatnich latach nabrał nowego symbolicznego znaczenia. Od kilku lat w tym miejscu spotykają się mieszkańcy Hajnówki i okolicznych wsi w ramach akcji „Wieczna Pamięć/ Wiecznaja Pamiat”. Wspólne wyjście w przestrzeń publiczną zwykłych mieszkańców odbywało się w dniu, gdy środowiska polskich nacjonalistów organizowały w Hajnówce „Marsz Pamięci Żołnierzy Wyklętych”, podczas którego szczególnie upamiętniano postać Romualda Rajsa "Burego", co w mieście wzbudza duże i zrozumiałe emocje. Bowiem to oddział Rajsa „Burego” odpowiada za 79 cywilne ofiary (dzieci, kobiet, starców) pacyfikacji kilku wsi z regionu w 1946 roku. W pacyfikacji, która miała miejsce 75 lat temu, na przełomie stycznia i lutego 1946 r. zginęli prawosławni mieszkańcy narodowości białoruskiej ze wsi Zanie, Zaleszany, Końcowizna, Szpaki i Wólka Wygonowska. Co roku przy pomniku poświęconym ofiarom wojen, przemocy i represji w Hajnówce zapalane są znicze, odczytywane imiona i nazwiska pomordowanych. W ciszy i spokoju oddajemy tu hołd naszym przodkom, przypominamy o potrzebie sprawiedliwości i stajemy w obronie wartości – ludzkiego życia, niezależnie od narodowości czy wyznania. Od zaangażowanych w akcję mieszkańców wyjście do przestrzeni publicznej w chwili, gdy przez miasto szedł marsz narodowców wymagało dużo odwagi.
Będąc tym miejscu warto zastanowić się czym jest dla nas pamięć.
Skrytka:
Maly plastikowy pojemnik.
Pod koordynatami +/- 5 m. pojemnik zawiera logbook i ołówek.
ENGLISH DESCRIPTION
About this spot:
The square you are currently on is not just part of the townspace; it's a symbolic space with special meaning for the residents.
Tourists often take selfies with the bison sculpture here. On the other hand, many older residents remember a different monument - a tank that stood here from 1975 to 1991. According to urban legend, the tank's barrel was aimed at the church, and after the political system collapsed, the tank had to be removed from the pedestal.
In the early 1990s, the municipal authorities decided to decommunify the space. They replaced the dismantled tank with a monument featuring a cross, dedicated to the "Murdered and martyred in Soviet lagers." The project was designed by Wiktor Kabac and Tadeusz Markiewicz, and the sculpture was created by Jaroslav Perszko in collaboration with employees of the Hamech plant. The Latin version of the cross carries the Victrocia symbol. The concrete pedestal seems to break into two parts, forming a cross - a symbol of reconciliation. Wreaths and flowers are placed at the memorial during official ceremonies and beyond.
From the front, the inscription on the monument reads: "To the victims of war, violence, and repression." Today, most residents interpret the inscription differently, taking on new symbolic meaning in recent years. Residents of Hajnówka and nearby villages gather at this spot annually as part of the Eternal Remembrance. This collective outing into public space coincides with the day when Polish nationalist groups organize march of Żołnierzy Wyklętych Soldiers. During this event, Romuald Rajs 'Bury' is particularly commemorated, stirring strong emotions in town. “Bury” was responsible for the pacification of several villages in the region in 1946, resulting in 79 civilian casualties (children, women, old people). Every year, candles are lit at the monument dedicated to the victims of war, violence, and repression in Hajnówka, and the names of the murdered are read aloud. Here, in silence and peace, residents pay tribute to their ancestors, emphasize the need for justice, and stand up for values such as human life, regardless of nationality or religion. It required significant courage for the residents to gather in public space during the nationalist march.
While at this location, it's worth pondering on what memory means to us.
The cache:
A small container.
In coordinates +/- 5 m, has a logbook and pencil.
