O skrytce
Współrzędne startowe nie wskazują miejsca ukrycia, aby je znaleźć należy udać się na start i czytać scenariusz. Zebrane cyfry i litery mają swoją kolejność np (1) - wartość zebrana jako pierwsza. Ma to duże znaczenie przy kodzie do skrzynki finałowej. Trasa ma ok 3,5 km. Aby dostać się do finału nie trzeba przechodzić przez płot czy ogrodzenie.
Sąsiedzi wiedzą o naszej zabawie więc nie musisz sie kryć. Logbook i pieczątka to wyposażenie skrytki.
Uwaga. Proszę nie zamieszczać zdjęć pojemnika finałowego oraz wszystkich tabliczek ze szlaku. Daj innym samodzielnie wykonać zadanie i być mile zaskoczonym/lub nie na finale.
START
Witaj Odkrywco dziś na Podlasiu, w Jankowie,
o wytworze rąk ludzkich ten test Ci opowie.
Na pewno nie raz czy dwa słyszałeś o rękodziele,
rzeczy w ten sposób wykonanych zobaczysz tu wiele.
Powędrujesz przez dwie wsie, wyjaśnimy na początek,
by nie przerywać, gdy zaczniemy rękodzielniczy wątek.
I choć obie miejscowości Jankowo się nazywają,
to człony Skarbowo i Młodzianowo je rozróżniają.
Zarówno jedna, jak i druga wieś jest maleńka,
ale tutejsi mieszkańcy wytwarzają prawdziwe cudeńka.
Tkane dywaniki, koszyki z wikliny, rzeźby, z bibuły kwiaty,
od dawna im służyły oraz ozdabiały chaty.
Spod świetlicy rusz poznać mieszkańców wytwory,
zobaczysz, jakie mają kształty, barwy i wzory.
Na ulicy ustaw się do budynku prawym bokiem
i do znaku ‘obszar zabudowany’ idź równym krokiem.
Za nim z lewej strony tabliczka, a na niej ligawka,
nie myśl, że taki instrument to zabawka.
Donośnie brzmi, w całości z drewna jest wykonany,
podczas obrzędów _ _ _ _ _ (_) _ _ _ _ _ był używany. 1
Wydrążone i przecięte na pół gałęzie łączone były,
korzenie, gałązki, klej lub smoła do tego służyły.
Najczęściej na instrument wybierano drzewo sosnowe,
z niego po około siedmiu dniach ligawki były gotowe.
Pasterstwo czy łowiectwo zwłaszcza ceniły jej dźwięki,
niosły się one nawet na 5 km, gdy ligawkę brano do ręki.
Przed siebie idź, na placu zobaczysz rzeźbę i kapliczkę,
by rozwiązać zagadkę, znajdź jeszcze małą tabliczkę.
Figury sakralne z drzewa wierzby lub lipy są strugane,
krzyże i _ _ _ (_) _ _ świętych najczęściej spotykane. 8
Najpiękniejsze są naturalne, nie jest więc barwione drewno,
jak będziesz uważny zobaczysz jakąś na pewno.
Sporo w Jankowie było zajmujących się tym drzewiarzy,
o takim talencie jak mieli, niejeden z nas pewnie marzy.
Dziś dzieło tych, których nie ma, pewien Jan kontynuuje,
policz, ile w jego nazwisku liter się znajduje. (_). D
Dalej przed siebie, z prawej na tablicy z bibuły cuda,
może kiedyś takie bukiety stworzyć Ci się uda.
One od zawsze chaty i domostwa ozdabiały,
ale też do tworzenia palm wielkanocnych się przydawały.
Przywilejem szlachcianek były żywe i w bukiety ułożone,
w wiejskich chałupach dawano właśnie te z bibuły zrobione.
Dziś tę tradycję w Jankowie kontynuują kobiety dwie,
ilość liter z imienia pierwszej niech wpiszą paluszki Twe. (_) C
Na grzyby kosz jak znalazł, najlepiej taki wiklinowy,
zaraz ci powiemy, do czego jeszcze służył ten wytwór ludowy.
Wszak zastosowań wiele on niegdyś miał,
dziś chyba każdy taki w domu mieć by chciał.
Przed siebie idź dalej, do samego skrzyżowania,
na nim tabliczka, która zdradzi sekrety wyplatania.
Kosze, koszyki, koszyczki – bez nich w gospodarstwie ani rusz.
A z czego poza wikliną je robiono? Czytaj już.
Najlepsze do wyplatania były młode _ (_) (_) _ _ _ _ _ sosny, 10 , 4
pozyskiwano jej już od wczesnej wiosny.
Co dalej z nim robiono, dalsza część tekstu ci wskaże,
bo wiele pracy mieli ówcześni koszykarze.
Zwłaszcza, gdy jesień nastawała i kopano ziemniaki,
przydawał się niejeden wypleciony kosz taki.
Taką formą plecionkarstwa pan Jan (_) _ _ _ _ _ _ _ _ _ się zajmuje, 5
bo ono, później się dowiesz, inne wytwory też obejmuje.
W lewo idź, gdzie kapliczka, kieruj się na gniazdo bocianie,
z prawej na tablicy będzie opisane haftowanie.
Wyszywanie i szydełkowanie też do tej kategorii się zalicza,
bo ta forma rękodzielnictwa ma swoje różne oblicza.
Koszom wartość przypisywano użytkową i praktyczną,
haftom natomiast funkcję dekoracyjną i estetyczną.
Po skończonych pracach inspiracją stawały się długie wieczory,
właśnie wtedy powstawały piękne wyszywane wytwory.
Różne rodzaju haftu są tu wymienione: mereżka, czyli ażurowy,
haft metodą richelieu, ale jest też _ _ _ _ _ _ _ _ (_) _. 11
Nim ruszysz dalej policz, ile masz w tytule tablicy słów, (_) B
prosto idź i zaraz w lewo, o plecionkarstwie będzie znów.
Za chwilę zobaczysz kolejną tabliczkę, widok Ci już znajomy,
na niej tym razem będzie o wytworach ze słomy.
To również surowiec wykorzystywany do rękodzieła,
z niego niejedna ozdoba w gospodarstwie się wzięła.
Dziś głównie powstają koszyki, flakony i (_) _ _ _ _ _, 9
kiedyś pojemnik na zboże ze słomy był też wykonany.
A wiesz, co w pasiece ze słomy zrobione stało?
Ule, tzw._ _ _ _ _ (_) z niej wytworzyć się dało. 12
Ogrodzenia, uszczelnione budynków bale –
słoma do tego nadawała się też doskonale.
Łatwo można było ją kształtować, gdy wodą zroszono,
bez specjalnych narzędzi równy warkocz pleciono.
Przed siebie, łukiem w lewo i do głównej ulicy,
by dowiedzieć się, co jeszcze powstaje w tej okolicy.
Przy kapliczce w prawo skręć i potem znów w prawo,
a następnie do końca drogi zmierzaj żwawo.
Tu trzeci raz w prawo, z lewej stoi drewniany dom,
na nim tym razem o tkactwie informacje są.
To rzemiosło, jak nazwa powiada, zajmuje się tkaninami,
a ręczne chodniki i dywany zachwycają wzorami.
Prostym splotem _ _ (_) _ _ _ _ _ _ _ są tkane, 3
a do ich powstania ręczne krosna wykorzystywane.
Cienka przędza wełniana jest niezbędna w tym procesie,
który różne utkane piękności Ci przyniesie.
To one ozdabiały wiejskich izb ściany i podłogi,
na pewno przyjemnie było stawiać na nich nogi.
Przed siebie, mając tabliczkę przy swym boku,
za chwilę z prawej kolejną będziesz miał na widoku.
Co jeszcze ciekawego w Jankowie się wytwarza?
Już chyba widzisz, że nalewkę produkować się zdarza.
We wsi bazą są składniki naturalne,
dzięki czemu nalewki w smaku są tak idealne.
A jakie są jeszcze jej dobrego smaku przyczyny?
Z ogrodu śliwki, wiśnie, _ _ _ (_) _, aronia i maliny! 2
Do tego oczywiście alkohol niezbędny jest,
ile jego rodzajów w nawiasie wymienia test? (_) A
O jeszcze jednych wytworach wspomnieć Ci chcemy,
w tym celu prosto do następnej tabliczki Cię pokierujemy.
Szukaj jej z lewej strony, na ogrodzeniu dokładnie,
byś wiedział, z jakiej dziedziny wiedza teraz Ci wpadnie.
Rzeźba to chyba najpopularniejsze ludowe rzemiosło,
współdziałanie z Cepelią efekty w Jankowie przyniosło.
Ową współpracę zapoczątkował Mieczysław _ _ _ (_) _ _ _ _,
6
dzięki niemu we wsi niejedna rzeźbiona rzecz powstała.
Przedmioty codziennego użytku – tu do popisu było pole,
one w gospodarstwie domowym pełniły ważną rolę.
Jakie wymieniono wyroby? Masz na tablicy zapisane,
na ostatnim miejscu _ _ (_) _ _ _ _ _ _ są podane. 7
Zapewne kilka wyrobów wymaga wyjaśnienia,
byś wiedział, do czego służyły wytwory tego rzeźbienia.
Kijanka to taka łopatka drewniana,
do prania bielizny lub obijania lnu używana.
Finał jest tu: N 53° 11.(A+B+2)(D-1)(C+1) E 021° 49.(A+C)(C-A-A)(B-1)
Stępa zaś to urządzenie do ziarna służące,
obłuskujące go i na kaszę kruszące.
I to już ostatnie dziś było z ludową sztuką spotkanie,
teraz pora na literek w hasło układanie.
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Cele użytkowe przyczyną ich wytworów się stały,
dziś są one modne, chce je mieć świat cały.
Haftowane serwetki, kosze wiklinowe, torby zdobione wzorami,
makatki, przybory drewniane – każdy się zachwyca tymi dziełami.
W Jankowie tradycja jest przekazywana z pokolenia na pokolenie,
by to, co cenne, nie popadło w zatracenie.
Teraz jednak rozejrzyj się wokół należycie,
abyś nie przeoczył skarbu, będąc jeszcze w zachwycie.
Szukaj obok siebie, na ogrodzeniu,
kod _ _ _ _ wstukaj szybko w skupieniu.
A B C D
teraz jeszcze tylko wpisać się do księgi należy
i przybić w paszporcie pieczątkę, która obok leży.
Nie zapomnij, że mamy jeszcze inne gry terenowe,
z nimi w okolicy odkryjesz miejsca wyjątkowe.
Rusz więc śmiało, dziś, jutro lub w najbliższym czasie,
a potem opowiedz nam, jak było na trasie.