De derde cache van een mini trail door de landerijen van Heemskerk.
Eens per jaar staan de bollenvelden in Heemskerkerduin weer volop in de bloei op de akkers die nu nog zo leeg en kaal zijn. Door te wandelen in Heemskerkerduin krijg je de kans om deze mooie natuur te ontdekken.
De routepaaltjes van het wandelnetwerk schieten echt als paddenstoelen uit de grond in Noord-Holland. In het gebied tussen Schagen en Alkmaar, West-Friesland, Midden-Kennemerland, Waterland en de Zaanstreek zijn al vele routepaaltjes te vinden. Volgens projectleider Fred Rodenbach is het een kwestie van tijd voordat ook Zuid-Kennemerland, ’t Gooi en de Wieringermeer aan het wandelnetwerk kunnen worden toegevoegd.
Kastelen
In Heemskerk stonden in de middeleeuwen maar liefst zes kastelen ter verdediging tegen de woeste Westfriezen. Toen de Westfriezen in 1274 werden verslagen en West-Friesland bij Holland werd toegevoegd, werden de 6 kastelen overbodig. Twee van de 6 kastelen, Assumburg en Marquette, staan er nog altijd in volle glorie. Kasteel Assumburg, waar Jacoba van Beieren volgens de verhalenoverlevering nog gevangen moet hebben gezeten, is nu in gebruik als jeugdherberg. Chateau Marquette wordt onder andere als hotel gebruikt. Heemskerk is sinds de middeleeuwen een dorp van hardwerkende tuinders en arbeiders. Arbeiders vinden sinds de Tweede Wereldoorlog vooral werk in de havens of bij Tata Steel, waarvan de hoogovens nog altijd hun warme rook via hoge schoorstenen de koude lucht in laten gaan. Tijdens het wandelen in Heemskerkerduin zijn deze rookpluimen te zien en (soms) te ruiken.
Wandelen in Heemskerkerduin
De wandeling start bij de uit 1628 daterende protestante kerk in het hart van het dorp. Gelijk achter het informatiebord van Wandelnet Noord-Holland zijn de perfect onderhouden graven van de op 16 december 1943 omgekomen bemanning van een door een technisch mankement neergestorte Lancaster te zien. Vanaf het informatiebord volg je de groene route die je laat zien dat er de afgelopen decennia veel is gebouwd in Heemskerk. In de jaren vijftig en zestig, toen de industrie zich in het havengebied enorm uitbreidde, waren er plannen een enorme stad aan de rand van de duinen te bouwen. Er werden vele flats gebouwd waarvan een flink aantal inmiddels is gesloopt en vervangen door moderne appartementen en laagbouw.
Wanneer je verder loopt en je de woonwijken achter je laat, kom je in de overgang naar de duinen door een deel van de Groene IJmond. Het is een groene buffer waarvan ook de Lunettenzone onderdeel is. De verdedigingszone heeft de vorm van een halve maan. Deze verdedigingszone is gebouwd tijdens de Franse bezetting en werd gevormd door 26 forten die door wegen of water met elkaar waren verbonden. De Duitsers gebruikten de forten in de Tweede Wereldoorlog en bouwden er loopgraven in. Van de 26 forten zijn er nu nog zes over die worden gekoesterd als cultureel erfgoed. De linie werd aangelegd na de Slag bij Castricum in 1799. Holland was toen door de Fransen bezet en die versloegen hier een Brits-Russisch leger van 32.000 man, waarbij zich ook onze latere eerste koning Willem I had aangesloten.
Duingebied
Door verder te lopen ga je het tuin- en duingebied van Heemskerk in. Bollenvelden, veel kassen en een opvallend groot aantal paardenbakken. De tuinders, die hun handel via het Wijkermeer naar Amsterdam konden verschepen, namen op de terugweg ‘beer’ mee om de velden te bemesten. Van riolen was toen namelijk nog geen sprake, de mensen deden hun behoefte op een ton. Nog altijd komen er bij het bewerken van het veld regelmatig stenen pijpenkoppen en scherven tevoorschijn, die ooit in Amsterdamse beerputten zijn gegooid.
Aardbeien
Alle Heemskerkers leefden van de aardbeienoogst. Als de aardbeienoogst tegenviel was er sprake van armoede, Wanneer er sprake was van een explosie aan aardbeien, kregen de jongeren tien weken ‘plukverlof’. Later gingen de Heemskerkse boeren ook bloembollen telen. Die velden, afgedekt met stro, liggen er nu nog kaal bij. Maar in de kassen is altijd bedrijvigheid; het hele jaar groeien er tulpen, lelies, orchideeën en allerlei balkon- en terrasplanten.
Tussen al die bedrijvigheid door leidt de route je door een mooi, rustig stukje Heemskerkerduin. In het kader van de werkverschaffing in de crisisjaren van de vorige eeuw werd het duingebied beplant met Oostenrijkse dennen maar die worden inmiddels geleidelijk vervangen door loofbomen omdat die veel minder water nodig hebben. Mooie glooiende zandpaden langs traag stromende beekjes brengen je weer terug tussen de kassen. Waarboven om de zoveel minuten vliegtuigen laag overgaan op weg naar Schiphol. Daar maken ze hier geen probleem van; al dat fruit en bloemen gaan immers via dezelfde weg de wereld over.