[English below]
[Polski poniżej]
[ITALIANO]
La Basilica di Santa Maria Assunta a Ranadazzo è uno degli esempi più belli di arte sacra gotica in Sicilia. Secondo la leggenda sorge sul luogo di un'antica grotta dove un povero pastore vide una fiamma mai vista prima, ardere davanti all'immagine della Madonna. La chiesa fu certamente costruita prima del 1239, perché risale a quell'anno la più antica iscrizione conosciuta incisa alla base della colonna della sagrestia. Tuttavia, non ci sono altre fonti scritte precedenti che parlino di questa chiesa. La chiesa ha l'impianto di una basilica a tre navate su pianta a croce latina. Le navate sono separate da due file di massicce colonne di basalto. Nel contesto di questa EarthCache, la cosa più importante è che l'intero edificio è realizzato con blocchi cubici di basalto, con i quali le decorazioni in arenaria (principalmente nella facciata) contrastano magnificamente.
Il basalto è una roccia vulcanica effusiva dal colore grigio scuro o nero. È formato da magma che solidifica rapidamente a contatto con l'aria o l'acqua. Può avere una struttura che va dal porfido, al microcristallino, al vetroso. I componenti principali del basalto sono il plagioclasio e il pirosseno, ma possono esserci anche miscele di altri minerali, come quarzo, magnetite, pirite o grafite. In particolare il contenuto di quarzo può arrivare fino al 20%. I basalti contengono spesso anche xinoliti, cioè frammenti di altre rocce circostanti che sono state inglobate dal magma. Anche se le rocce basaltiche sono caratterizzate da un'elevata durezza, sono anche soggette agli agenti atmosferici. Durante questo processo, solitamente diventano di colore più chiaro e gli xenoliti e i cristalli di minerali estranei cadono dalla roccia principale. Molto raramente i basalti possono anche squamarsi e cadere in pezzi.
La forma e la struttura del basalto dipendono principalmente dalle condizioni in cui è avvenuta l'eruzione. Ci sono tre possibilità qui:
1. Il basalto che indurisce all'aperto ha solitamente una densità ridotta e una struttura simile a schiuma. A volte questa forma di basalto può assumere anche una colorazione rossa se la lava era ricca di composti di ferro.
2. Quando la lava si raffredda si formano delle crepe. Se il raffreddamento avviene rapidamente si creano forti sollecitazioni che portano alla formazione di caratteristiche colonne esagonali. Il diametro delle colonne dipende dalla velocità di raffreddamento: più veloce, minore è il diametro.
3. Quando avviene un'eruzione sott'acqua, la lava si raffredda rapidamente e il basalto assume una struttura a cuscino. Di solito hanno un interno a grana fine e una superficie vetrosa. Possono anche presentare crepe radiali. I cuscini di basalto di solito hanno un diametro compreso tra 10 cm e diversi metri.
E qualche altra parola sull'arenaria. È una roccia sedimentaria a grana fine, una delle più comuni nel suo genere. Si forma a seguito della cementazione dei granelli di sabbia. I grani vengono uniti utilizzando un legante, il cui tipo influisce in una certa misura sul colore e sulle proprietà della roccia. Esistono tre tipi principali di arenarie:
1. Arenaria di quarzo: oltre l'80% è costituito da quarzo. A seconda del legante, è di colore bianco o giallo.
2. Arenaria arkosica - ricca di feldspato. Di solito è di colore grigio, rosa o rossastro.
3. Arenaria grovacca - ricca di frammenti di rocce ignee. Il suo colore può variare dal grigio scuro, al grigio-verde, al grigio-blu, fino al quasi nero.
E ora è il momento di EarthCache. Per poter registrare la tua scoperta, devi recarti presso la chiesa menzionata, rispondere a cinque semplici domande e inviarmi le risposte tramite un messaggio su Geocaching (non fornire le risposte nella tua voce). Non devi aspettare la mia conferma. I registri senza risposte inviate verranno eliminati.
1. Guarda la facciata della chiesa (se il cancello è chiuso e non vedi bene da lontano, puoi avvicinarti a qualsiasi parete laterale). Quale tipo di basalto pensi sia stato utilizzato per costruire la chiesa?
2. Si notano intrusioni di quarzo nel materiale utilizzato oppure è basalto puro?
3. Che tipo di pietra arenaria pensi sia stata utilizzata per decorare la facciata?
4. Avvicinati al muro della chiesa (se il cancello è chiuso, puoi farlo al punto 1). Tocca il basalto e valuta come si sente questa roccia. È ruvido, liscio, scivoloso o qualcos'altro? Se hai la possibilità di toccare anche un frammento di arenaria, confronta entrambe le rocce.
5. Al punto 1 troverai uno scudo bianco con un leone appeso in alto sul muro della chiesa, fatto di una roccia diversa dalle due descritte in precedenza. Prova a determinare di che roccia è fatto.
[ENGLISH]
The Basilica of Santa Maria Assunta in Randazzo is one of the most beautiful examples of Gothic sacred art in Sicily. According to legend, it stands on the site of an ancient cave where a poor shepherd saw a flame he had never seen before, burning before the image of the Madonna. The church was certainly built before 1239, because the oldest known inscription carved at the base of the sacristy column comes from that year. However, there are no other earlier written sources talking about this church.The church has the layout of a three-nave basilica on a Latin cross plan. The naves are separated by two rows of massive basalt columns. In the context of this EarthCache, the most important thing is that the entire building is made of rectangular basalt blocks, with which the white sandstone decorations (mainly in the façade) contrast beautifully.
Basalt is an extrusive volcanic rock with a dark gray or black color. It is formed from magma that quickly solidifies in contact with air or water. It can have a structure ranging from porphyry, through microcrystalline, to glassy. The main components of basalt are plagioclase and pyroxene, but there may also be admixtures of other minerals, such as quartz, magnetite, pyrite or graphite. In particular, the quartz content can be up to 20%. Basalts also often contain xynoliths, i.e. fragments of other rocks from the surroundings that were taken over by magma. Even though basalt rocks are characterized by high hardness, they are also subject to weathering. During this process, they usually become lighter in color and the xenoliths and crystals of foreign minerals fall away from the main rock. Very rarely, basalts may also become scaled and fall into pieces.
The shape and structure of basalt depend mainly on the conditions under which the eruption occurred. There are three possibilities here:
1. Basalt that hardens in the open usually has a reduced density and a foam-like structure. Sometimes this form of basalt may also take on a red color if the lava was rich in iron compounds.
2. As the lava cools, cracks form. If cooling occurs rapidly, strong stresses arise, which lead to the formation of characteristic hexagonal columns. The diameter of the columns depends on the cooling rate - the faster, the smaller the diameter.
3. When an eruption occurs underwater, the lava cools rapidly and the basalt takes on a pillow-like structure. They usually have a fine-grained interior and a glassy surface. They may also have radial cracks. Basalt pillows usually range from 10 cm to several meters in diameter.
And a few more words about sandstone. It is a fine-grained sedimentary rock, one of the most common of its type. It is formed as a result of cementation of sand grains. The grains are joined together using a binder, the type of which to some extent affects the color and properties of the rock.There are three main types of sandstones:
1. Quartz sandstone - more than 80% composed of quartz. Depending on the binder, it is white or yellow in color.
2. Arcosic sandstone - It is rich in feldspars. It is usually gray, pink or reddish in color.
3. Greywacke sandstone - rich in fragments of igneous rocks. Its color can range from dark gray, through grey-green, grey-blue, to almost black.
And now it's time for EarthCache. To be able to log your find, you must go to the mentioned church, answer five simple questions and send me the answers via a message on Geocaching (do not provide the answers in your entry). You don't have to wait for my confirmation. Logs without sent replies will be deleted.
1. Look at the church facade (if the gate is closed and you can't see well from a distance, you can approach any side wall). What type of basalt do you think was used to build the church?
2. Can you see any quartz intrusions in the material used, or is it pure basalt?
3. What type of sandstone do you think was used to decorate the facade?
4. Approach the church wall (if the gate is closed, you can do so at waypoint 1). Touch the basalt and assess what this rock feels like. Is it rough, smooth, slippery, or something else? If you have the opportunity to also touch a fragment made of sandstone, compare both rocks.
5. At waypoint 1 you will find a white shield with a lion hanging high on the church wall, made of a different rock than the two previously described. Try to determine what rock it is made of.
[POLSKI]
Bazylika Santa Maria Assunta w Randazzo jest jednym z najpiękniejszych przykładów gotyckiej sztuki sakralnej na Sycylii. Zgodnie z legendą stoi on w miejscu starożytnej jaskini, w której ubogi pasterz ujrzał płomień, jakiego nigdy wcześniej nie widział, płonący przed wizerunkiem Madonny. Kościół powstał na pewno przed 1239 rokiem, bo z tego roku pochodzi najstarsza znana inskrypcja wyryta w podstawie kolumny zakrystii. Brak za to innych wcześniejszych źródeł pisanych mówiących o tym kościele. Kościół ma układ trójnawowej bazyliki na planie krzyża łacińskiego. Nawy rozdzielone są dwoma rzędami masywnych bazaltowych kolumn. W kontekście tego EarthCache najważniejsze jest jednak to, że cała budowla stworzona jest z prostopadłościennych bloków bazaltowych, z którymi pięknie kontrastują dekoracje z białego piaskowca (głównie w fasadzie).
Bazalt jest wylewną skałą wuklaniczną o ciemnoszarej lub czarnej barwie. Powstaje z szybko zastygającej w kontakcie z powietrzem lub wodą magmy. Może mieć strukurę od porfirowej, przez mikrokrystaliczną, aż do szklistej. Głównymi składnikami bazaltu są plagioklazy i pirokseny, jednak mogą się również zdarzać domieszki innych minerałów, takich jak np. kwarc, magnetyt, piryt, czy grafit. Szczególnie zawartość kwarcu może dochodzić do aż 20%. W bazaltach często występują też ksynolity, czyli porwaki innych skał z otoczenia, które zostały zagarnięte przez magmę. Mimo że skały bazaltowe odznaczają się wysoką twardością, również one podlegają wietrzeniu. Podczas tego procesu zwykle stają się jaśniejsze, a ksenolity i kryształy obcych minerałów odpadają od głównej skały. Bardzo rzadko bazalty mogą też ulegać zgorzeli i rozpadać się na kawałki.
Kształt i struktura bazaltu zależą głównie od tego, w jakich warunkach doszło do erupcji. Są tutaj trzy możliwości:
1. Bazalt, który zastyga na otwartej przestrzeni zwykle charakteryzuje się zmniejszoną gęstością i strukturą przypominającą pianę. Niekiedy ta forma bazaltu może też przybierać czerwony kolor, jeśli lawa była bogata w związki żelaza.
2. Podczas stygnięcia lawy dochodzi do powstawania pęknięć. Jeśli schładzanie następuje gwałtownie, to powstają silne naprężenia, które prowadzą do powstania charakterystycznych sześciokątnych kolumn. Średnica kolumn zależy od tempa schładzania - im szybciej, tym mniejsza średnica.
3. Kiedy do erupcji dochodzi pod wodą, lawa stygnie gwałtownie, a bazalt przyjmuje strukturę przypominającą poduszkę. Zwykle mają one drobnoziarniste wnętrze i szklistą powierzchnię. Mogą również posiadać promieniście rozchodzące się spękania. Poduszki bazaltu zwykle mają średnicę od 10 cm do kilku metrów.
I jeszcze kilka słów o piaskowcu. Jest to drobnoziarnista skała osadowa, jedna z najczęstszych tego typu. Powstaje w wyniku cemetacji ziaren piasku. Łączenie ziaren zachodzi za pomocą spoiwa, którego rodzaj w pewnym stopniu wpływa na kolor i właściwości skały. Wyróżnia się trzy główne typy piaskowców:
1. Piaskowiec kwarcowy - w ponad 80% składa się z kwarcu. W zależności od spoiwa przyjmuje kolor biały lub żółty.
2. Piaskowiec arkozowy - jest bogaty w skalenie. Zwykle ma barwę szarą, różową lub czerwonawą.
3. Piaskowiec szarogłazowy - bogaty w okruchy skał magmowych. Może mieć kolor od ciemnoszarego, przez szarozielony, szaroniebieski, po niemal czarny.
A teraz czas na EarthCache. Aby móc zalogować znalezienie, musisz udać się pod wspomniany kościół, rozwiązać pięć prostych zadań i przysłać do mnie odpowiedzi poprzez wiadomość na Geocaching (nie podawaj odpowiedzi w swoim wpisie). Nie musisz czekać na moje potwierdzenie. Logi bez wysłanych odpowiedzi będą usuwane.
1. Przyjrzyj się fasadzie kościoła (jeśli brama jest zamknięta i nie widzisz dobrze z daleka, możesz podejść do dowolnej bocznej ściany). Jak myślisz, jakiego rodzaju bazaltu użyto do budowy kościoła?
2. Czy w użytym materiale możesz dostrzec jakieś intruzje kwarcu, czy jest to czysty bazalt?
3. Jak myślisz, jakiego rodzaju piaskowca użyto do dekoracji fasady?
4. Podejdź do ściany kościoła (jeżeli brama jest zamknięta, możesz to zrobić w punkcie orientacyjnym 1). Dotknij bazaltu i oceń, jaka ta skała jest w dotyku. Czy jest szorstka, gładka, śliska, a może jeszcze inna? Jeśli masz możliwość dotknąć również fragmentu wykonanego z piaskowca, to porównaj obie skały.
5. W punkcie orientacyjnym 1 znajdziesz wiszącą wysoko na ścianie kościoła białą tarczę z lwem, wykonaną z innej skały niż dwie wcześniej opisane. Spróbuj określić, z jakiej skały jest ona zrobiona.