English below
 |
Zachowaj proszę zasady najwyższej konspiracji. Przed podjęciem kesza sprawdź czy nikt cię nie obserwuje. Po wpisaniu się do logbooka odłóż wszystko na miejsce, aby kolejne osoby mogły również cieszyć się ze znalezienia kesza.
Please keep the highest conspiracy. Before grabbing the cache, check if nobody is around. After signing in, put everything back in its place so that other people can also enjoy the cache.
|

Pierwsze wzmianki o wsi Służewiec pochodzą z XV wieku. W 1938 roku obszar został włączony do Warszawy. W drugiej połowie XX wieku zamienił się w Służewiec Przemysłowy. Obecnie mamy tu Mordor, czyli największe i najsłynniejsze zagłębie biurowe w Polsce. W społecznej świadomości tolkienowska nazwa funkcjonuje już od dekady, ale biurowy charakter Służewca kształtuje się już od pamiętnych przemian ustrojowych 1989 roku. O tym jak fascynująca i godna poznania jest historia tej części Warszawy, można się będzie dowiedzieć z niniejszej serii keszy. Zapraszamy do poznania "Tajemnic Mordoru"!
Projekt dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu "Patriotyzm Jutra".
The first references to the village of Służewiec dates back to the 15th century. In 1938, the area was annexed to Warsaw. In the second half of the 20th century it turned into Służewiec Przemysłowy. Today we have Mordor here, which is the largest and most famous office district in Poland. The Tolkien's name has been around in the public consciousness for a decade, but the office character of Służewiec has been shaping up since the memorable political changes of 1989. You'll be able to learn about how fascinating and worthwhile the history of this part of Warsaw is from this series of caches. We invite you to get to know the "Secrets of Mordor"!
Project co-financed by the Polish History Museum in Warsaw as part of the Program Patriotism of Tomorrow (Patriotyzm Jutra).
Osiedle Prototypów
Czy przejeżdżając kiedyś ulicą Rzymowskiego zwróciłeś uwagę na okoliczne bloki? Nie? A to błąd! Wystarczy się chwilę przyjrzeć, aby dostrzec, że każdy blok jest nieco inny – liczba pięter, klatek schodowych czy też fasada.
Jak to się stało? Czyżby budowniczy po raz kolejny zawalili sprawę? Otóż nie. Nazwa Osiedla Prototypów (którego budowa zaczęła się w 1960 roku) nie wzięła się przecież znikąd. Każdy z 11 budynków został zbudowany w innym stylu architektonicznym z 2 powodów. Pierwszym była konieczność budowy nowych mieszkań dla robotników pobliskich fabryk i zakładów. Drugi powód wyszedł z pierwszego – skoro postawimy dużą ilość budynków to dlaczego by nie wykorzystać okazji i przetestować eksperymentalnych, wielkopłytowych pomysłów?

Dzieci na spacerze na Osiedlu Prototypów, lata '60
W ten oto sposób w ramach testów mieszkanie mogło mieć wykładziny podłogowe, ścianki działowe drewniane i gipsowe, a nawet ogrzewanie sufitowe! Kolejnym ciekawym przykładem jest budynek przy Rzymowskiego 47, który w latach 2000 otrzymał nadbudowę w postaci czterech dodatkowych kondygnacji, całkowicie odstających od reszty.
Różne prototypy bloków możemy oglądać obecnie po obu stronach ulicy Rzymowskiego, przy ulicach "mazurskich" (Śniardwy, Bełdan, Wiartel), oraz przy Orzyckiej.
|
|
Obejrzyj krótką animację na YouTube:
Autorki: Helena Dziekońska i Marta Ostasz.
Opowieścią podzielił się Janusz Kaczmarczyk.
Film powstał podczas warsztatów animacji poklatkowej dla dorosłych prowadzonych przez Piotra Chmielewskiego w Domu Kultury KADR.
|
Czy wiesz że...
- ... budynki były budowane w ramach WUF (Warszawskiej Uniwersalnej Formy), która była poprzedniczką wielkiej płyty.
- ... celem nadrzędnym Osiedla Prototypów było opracowanie budynku idealnego – tani do zbudowania i szybki do postawienia.
- ... w murach osiedla, drzwi w drzwi mieszkali ze sobą inżynierowie ze zwykłymi robotnikami – nie panowały podziały na lepsze i gorsze budynki dla poszczególnych osób. Panowały natomiast podziały na większe i wygodniejsze oraz mniejsze i mniej wygodne mieszkania.
Prototype Estate
Have you ever paid attention to the surrounding blocks of flats when driving down Rzymowskiego Street? No? Your loss! You only need to look for a moment to see that each block is slightly different - the number of floors, staircases or even the facade.
How did this happen? Did the builders screw up once again? Well, no. The name of the Prototype Estate (the construction of which began in 1960) did not come out of nowhere. Each of the 11 buildings was built in a different architectural style for two reasons. The first was the need to build new apartments for workers in nearby factories and workplaces. The second reason stemmed from the first - since we are going to build a large number of buildings, why not take the opportunity to test out experimental ideas?

Children on a walk on the Prototype Estate, photograph 1960
This is how, as a test the apartment could have floor coverings, wooden or plaster walls, and even ceiling heating! Another interesting example is the building at Rzymowskiego 47, which in the 2000s received 4 new floors at the top, completely standing out from the rest of the building.
Various prototypes of the blocks can now be seen on both sides of Rzymowskiego Street, in ‘’Masurian‘’ streets (Śniardwy, Bełdan, Wiartel), and at Orzycka Street.
Did you know that...
- ... the buildings were built as part of WUF (Warsaw Universal Form), which was the predecessor of the large panel construction system.
- ... the primary goal of the Prototype Estate was to develop an ideal building – cheap and quick to build.
- ... within the walls of the estate, engineers and workers lived side by side – there were no divisions into better and worse buildings for individual people. However, there were divisions into larger, more comfortable and smaller, less comfortable apartments.