English below
 |
Zachowaj proszę zasady najwyższej konspiracji. Przed podjęciem kesza sprawdź czy nikt cię nie obserwuje. Po wpisaniu się do logbooka odłóż wszystko na miejsce, aby kolejne osoby mogły również cieszyć się ze znalezienia kesza.
Please keep the highest conspiracy. Before grabbing the cache, check if nobody is around. After signing in, put everything back in its place so that other people can also enjoy the cache.
|
Pierwsze wzmianki o wsi Służewiec pochodzą z XV wieku. W 1938 roku obszar został włączony do Warszawy. W drugiej połowie XX wieku zamienił się w Służewiec Przemysłowy. Obecnie mamy tu Mordor, czyli największe i najsłynniejsze zagłębie biurowe w Polsce. W społecznej świadomości tolkienowska nazwa funkcjonuje już od dekady, ale biurowy charakter Służewca kształtuje się już od pamiętnych przemian ustrojowych 1989 roku. O tym jak fascynująca i godna poznania jest historia tej części Warszawy, można się będzie dowiedzieć z niniejszej serii keszy. Zapraszamy do poznania "Tajemnic Mordoru"!
Projekt dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu "Patriotyzm Jutra".
The first references to the village of Służewiec dates back to the 15th century. In 1938, the area was annexed to Warsaw. In the second half of the 20th century it turned into Służewiec Przemysłowy. Today we have Mordor here, which is the largest and most famous office district in Poland. The Tolkien's name has been around in the public consciousness for a decade, but the office character of Służewiec has been shaping up since the memorable political changes of 1989. You'll be able to learn about how fascinating and worthwhile the history of this part of Warsaw is from this series of caches. We invite you to get to know the "Secrets of Mordor"!
Project co-financed by the Polish History Museum in Warsaw as part of the Program Patriotism of Tomorrow (Patriotyzm Jutra).
Mazowszanka
Każdy, kto spędził dzieciństwo czy młodość w czasach PRL, na pewno pamięta że przy odrobinie szczęścia, można było w sklepach w Warszawie i okolicy dostać gazowaną wodę mineralną Mazowszanka. Produkowana była przez Spółdzielnię Pracy o tej nazwie, mającą swoją siedzibę w nieistniejącym już budynku przy ulicy Marynarskiej 10.
Budynek biurowy dawnej Mazowszanki przy ulicy Marynarskiej 10; fot. 2023
Samą wodę rozlewano przy Marynarskiej 36 (obecny adres Marynarska 12), gdzie teraz możemy oglądać biurowiec T-Mobile Office Park.
Marynarska 36 (12) - "Olbrzymia hala wypełniona po brzegi butelkami pustymi i napełnionymi. Każda porcja wody musi tu odleżeć 4 dni, aż do uzyskania wyników laboratoryjnych z próbki wody" - opis i zdjęcie (skan) pochodzi z tygodnika Stolica nr 18 (1482) 02.05.1976
Budynek przy Marynarskiej 10 to był klasyczny “Lipsk-1” – budynek wymyślony w ówczesnym NRD. Co było w nim takiego interesującego? Otóż jego budowa była tak prosta jak... meble z IKEI! Komponenty przyjeżdżały z Niemiec wraz z instrukcją łączenia – chodziło o stworzenie znormalizowanych systemów budowlanych, które można produkować masowo.
Brzmi jak dobra optymalizacja produkcji… Ale czy na pewno było idealnie? Oczywiście że nie! Tak samo jak i my widząc instrukcję składania ikeowej szafy rzucamy ją w kąt, bo przecież „wiem jak się to robi”, to w bardzo podobny sposób postąpili robotnicy, składając je w sposób wyjątkowo niechlujny. Zapomnijcie również o komforcie termicznym pracując wewnątrz takiego budynku – zimą mróz, a latem piekarnik.
Budynki typu „Lipsk” nie przetrwały próby czasu. Nic zresztą w tym dziwnego – z założenia miały być tymczasowe, a stały znacznie dłużej. Te które nadal stały zaczęto zastępować nowocześniejszą konstrukcją zwykle w dwóch ostatnich dziesięcioleciach. Biurowiec Mazowszanki został rozebrany w 2023.
|
|
Obejrzyj krótką animację na YouTube:
Film powstał podczas warsztatów animacji poklatkowej dla dorosłych prowadzonych przez Piotra Chmielewskiego w Domu Kultury KADR.
Autorzy i autorki: Sylwia Kogut i Jakub Choroszewski.
|
Czy wiesz że...
- ... elementem charakterystycznym „Lipsków” były wypełnienia z hartowanego szkła zwykle o barwie niebieskiej, fioletowej lub pomarańczowej. Niestety, gdy szyba ulegała uszkodzeniu, nie podlegała ona wymianie
- ... w Warszawie nadal stoją „Lipski”! Jednym z przykładów może być budynek przy Domaniewskiej 36/38
- ... nadal możesz się napić Mazowszanki! Marka niedawno wróciła na rynek (jako jedna z marek firmy Nestle).
Mazowszanka
Whoever spent their childhood or youth in the communist era surely remembers that, with a bit of luck, it was possible to get carbonated mineral water Mazowszanka in Warsaw shops. It was produced by the Mazowszanka Work Cooperative located in a building that no longer exists at 10 Marynarska Street.
Mazowszanka office building at Marynarska 10 Street; photo 2023
The main factory where mineral water was botteled (and then stored) was located at 36 Marynarska Street (currently 12 Marynarska Street), where the T-Mobile Office Park is currently located.
Marynarska 36 (12) - "A huge hall filled to the brim with empty and filled bottles. Each portion of water must stay here for 4 days until the laboratory results of the water sample are obtained" - the description and photo (scan) come from the weekly Stolica no. 18 (1482) 02.05.1976
Building at Marynarska 10 was a classic ‘Leipzig-1’ - a building invented in the former GDR at the time. What was so interesting about it? Well, its construction was as simple as .... furniture from IKEA! The components with instructions arrive from Germany - the idea was to create standardised building systems that could be mass-produced.
Sounds like good optimisation of production... But was it really perfect? Of course not! As much as we throw away the instructions for assembling the IKEA wardrobe because, after all, ‘I know how it's done’, the workmen have acted in a very similar way, assembling elements of the construction in an extremely sloppy manner. Also, forget about thermal comfort when working inside such a building - it's freezing in winter and you feel like you're in an oven in summer.
The ‘Lipski’ buildings failed to stand the test of time. No surprise there - they were meant to be temporary, but they stood for much longer. Those that were still standing were replaced by more modern constructions usually in the last two decades. The Mazowszanka office building was demolished in 2023.
Did you know that...
- ... a characteristic element of the "Leipzig" was the tempered glass infill (usually blue, purple or orange). Unfortunately, when the glass was damaged, it was't replaced.
- ... there are still "Lipski" buildings in Warsaw! One of the examples is the building at 36/38 Domaniewska Street.
- ... you can still drink Mazowszanka! The brand has recently returned to the market (as one of Nestle's brands).