Zapłaczą kamienie w murze…
Cmentarz został założony na przełomie XVII i XVIII wieku. Początkowo grzebano na nim również Żydów z innych miast. Ogrodzony był murem z cegły, a obok bramy stał drewniany dom przedpogrzebowy. Ostatniego pochówku dokonano w 1945 roku. W trakcie II wojny światowej nekropolia została zdewastowana przez Niemców, którzy wykorzystywali macewy do utwardzania ulic w mieście, a mur przeznaczono na materiał budowlany. W czasach PRL-u na części cmentarza powstał plac zabaw. Formalnie cmentarz został zamknięty w 1957 r.
Po wojnie odzyskano około 350 nagrobków z czego większość nie znajduje się na swoim pierwotnym miejscu. Stoi zaledwie ok. 50 nagrobków, a z części zbudowano lapidarium. Niedaleko bramy cmentarnej stoi ocalały nagrobek rabina Henocha. Wyryte na jego macewie epitafium brzmi: „Zapłaczą kamienie w murze: Biada! Odszedł wielki człowiek, Rabin całego miasta”. Najstarsza znaleziona macewa pochodzi z 1791 roku. W latach osiemdziesiątych stanem cmentarza zainteresował się mieszkający w pobliżu Ireneusz Socha, który interweniował w sprawie jego złego stanu. Dzięki temu ogrodzono go w 1983 r., jednak płot szybko zdewastowano.
W 1994 r. rozpoczęto starania o wykonanie ogrodzenia w rzeczywistych granicach cmentarza. Wiązało się to z likwidacją ogródków działkowych i odstąpieniem od planów budowy drogi w tym miejscu. W 1995 r. na skutek protestów Urząd Miasta zawiesił postępowanie o warunkach zabudowy do chwili przeprowadzenia postępowania rozgraniczającego. Przez cały rok trwały dalsze interwencje dotyczące uzyskania zgody na wykonanie ogrodzenia cmentarza w jego historycznych granicach. W marcu 1996 r. spisano porozumienie pomiędzy władzami Miasta Dębicy, delegacją rabinów ze Stanów Zjednoczonych i Fundacja Rodziny Nissenbaumów. Po załatwieniu wszystkich niezbędnych formalności, ekipa budowlana Fundacji przystąpiła do wykonania ogrodzenia całego cmentarza w granicach historycznych (wg. mapy katastralnej). Prace budowlane na cmentarzu zakończono symbolicznie podczas uroczystości 20.08.1996 roku.
Cmentarz jest bardzo dobrze utrzymany. Zajmuje się nim Zakład Usług Miejskich w Dębicy.
Zadanie:
Aby odnaleźć pojemnik udaj się na współrzędne początkowe i odczytaj z kamiennej tablicy następujące dane:
A - "założony w XA w. ..."
B - liczba wyrazów w drugiej linijce
C - ostatnia cyfra roku
Następnie z tablicy po prawej stronie odczytaj:
D - ostatnia cyfra roku, który pojawia się w tekście jako pierwszy
E - pierwsza cyfra liczby nagrobków.
Teraz podstaw wszystko do wzoru:
N 50° 03.EAD E 21° 25.EBC
Kesz to pojemnik mikro zawierający tylko logbook.