Skip to content

Schéissendëmpel 💧💧💧 EarthCache

Hidden : 8/12/2024
Difficulty:
4 out of 5
Terrain:
3 out of 5

Size: Size:   other (other)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


🥾

LU

De Schéissendëmpel kaat iwwer d'lokal Wanderweeer W6 & W7 erreecht ginn a läit op der Route 3 vum Mullerthal Trail.

FR

Le Schéissendëmpel peut être atteinte par les sentiers de randonnée local W6 & W7, et elle se trouve sur la Route 3 du Mullerthal Trail.

EN

The Schéissendëmpel can be reached via the local hiking paths W6 & W7, and it is located on Route 3 of the Mullerthal Trail.

DE

Der Schiessentümpel kann über die lokalen Wanderwege W6 & W7 erreicht werden und liegt an der Route 3 des Mullerthal Trail.

 

Schéissendëmpel 💧💧💧

 

 

 


 

LU

De Schéissendëmpel ass e Waasserfall an der Mëllerdall-Regioun an eng vun de meescht fotograféierte Sandsteen-Formatioune vum Land. Dräi kleng Waasserfäll fléissen ënnert enger aler Steebréck duerch.

 

Geologesch an historesch Bedeitung:


D’Mëllerdall-Regioun an d’Schwaarz Iernz bidden e faszinéierenden Abléck an déi geologesch Vergaangenheet vu Lëtzebuerg. D’Sandsteen-Formatiounen, déi d’Gebitt hei prägen, sinn Deel vum sougenannten "Lëtzebuerger Sandsteen", dee wärend der Zäit vum Mëttlere Jura virun ongeféier 160 bis 175 Millioune Joer ofgelagert gouf. D’Prozesser vun der Verwiederung an Erosioun, haaptsächlech duerch Waasserleef wéi d’Schwaarz Iernz, hunn d’haiteg Landschaft iwwer Joerdausenden geformt.

 

Déi dräi kleng Wasserfäll:


De Schéissendëmpel ass e gutt Beispill fir d'Wierkung vum Waasser op de Sandsteen. Iwwer laang Zäitraim huet d'Schwaarz Iernz duerch säin dauerhafte Floss a mat der doru verbonnen Erosioun d'Ëmgéigend geformt a faszinéierend geologesch Strukturen erstallt.
D'Geröll, dat vum Waasser transportéiert gëtt, spillt eng Schlësselroll bei der Erosioun, well et wéi Schläifpabeier op d'Fielsiwwerflächen wierkt an dozou bäidréit de Steen ofzedroen an d'Waasserfäll ze gestalten.

1 Erosioun duerch fléissend Waasser
D'Haaptkraaft, déi de Sandsteen an der Mëllerdallregioun geformt huet, ass d'Erosioun duerch fléissend Waasser, besonnesch duerch Flëss wéi d'Schwaarz Iernz. Waasser ass e staarkt Erosiounsmëttel, dat Fielsen an Buedemmaterial ofdroen a transportéiere kann.

2 Ofreiwen (Abrasioun) duerch Geröll a Sedimenter
Wann d'Waasser fléisst, dréit et kleng Fielspartikelen, Sandkären, Kisel a Geröll mat sech. Dës Partikele gi vum Waasser géint d'Maueren an de Buedem vun de Flossrinen gedréckt. Wann d'Waasser séier fléisst, wéi et bei Waasserfäll oder stäil Flosssektiounen de Fall ass, wierkt dëse Bewegungsprozess wéi Schläifpabeier op de Sandsteen.

  • Geröll als Schläifmëttel: Déi matgeféiert Partikele wierke wéi kleng Schläifmëttel, déi d'Iwerfläch vum Sandstee kontinuéierlech ofschläifen. Dëse Prozess gëtt als Abrasioun bezeechent. Iwwer Joerdausende kann d'konstant Bewegung vun dëse Partikelen déif Ritzen a Spléck an de Sandstee schneiden.

  • Ofdroe vum Material: D'abrasiiv Partikelen droen no an no kleng Schichte vum Sandsteen of, wouduerch de Stee glaad gëtt a geformt. Besonnesch an de Ritzen a Spléck kann dëse Prozess intensiv sinn, well d'Waasser hei konzentréiert ass an d'Partikele méi staark géint d'Fielsiwerfläch gedréckt ginn.

3 Mechanesch Verwitterung

Niewent der Abrasioun spillt och d'mechanesch Verwitterung eng Roll. Waasser, dat an de Ritzen a Splécke vum Sandsteen andréngt, ka bei Frascht gefréieren an sech ausdehnen. Dësen als Fraschtverwitterung bekannte Prozess kann dozou féieren, dass de Stee weider opgespléckt gëtt a locker Partikele fräigesat ginn, déi dann erëm vum fléissende Waasser ofgedroen a fir d'Schläife vum Stee benotzt ginn.

 

Fielsenzorten am Flossbett vun der Schwärzer Iernz

Am Mëllerdall fënnt een eng geologesch Vielfalt vu dominante Sandsteen bis hin zu Muschelkallek, Dolomit, Schiefer, Quarzit a Leem. Dës Fielsenzorten droen duerch hir verschidden Erosiouns- a Verwiederungseegenschaften zu beandrockende Landschaftsforme bäi, déi de Mëllerdall esou eenzegaarteg maachen.

  1. Sandsteen

    • Beschreiwung: De Sandsteenn ass e sedimentäre Fiels, deen haaptsächlech aus Sandkäre besteet déi duerch Bindemëttel wéi Kallek oder Quarz zesummegehale gin. E kënnt a verschiddene Faarwe wéi Giel, Rout, Beige oder Gro vir an huet eng käreg Textur. Sandsteen entwéckelt sech duerch d'Oflagerung a Verfestegung vu Sand.

    • Geologesch Bedeitung: De Sandsteen prägt d'Landschaft vum Mëllerdall, och déi markant Fielsformatiounen a Schluchten. En ass besonnesch ufälleg fir Erosioun a dréit zur Entstéiung vun den typeschen Däller a Kaskaden bäi.

  2. Muschelkallek

    • Beschreiwung: Muschelkallek ass e sedimentäre Fiels, deen duerch d'Oflagerung vu kallekhaltige Schuelen a Skelettdeeler vu Liewewiesen aus dem Mier geschaaft gouf. En huet oft eng kloer fossilienaarteg Textur mat Muschelen, Schleecken oder klenge Korallen. D'Faarf variéiert vun hellgro iwwer beige bis giel oder brong. Muschelkallek ass mëttel Häerd, an e bësse méi fest wéi Sandstein, mee net sou haart wéi Granit. D'Iwerfläch ka rau sinn a weist dacks déi charakteristesch, gutt siichtbar Spueren vu Fossilien.

    • Geologesch Bedeitung: An der Regioun vum Mëllerdall fënnt een de Muschelkallek haaptsächlech an de méi déife Schichten. E bild d'Grondlag fir d'Karst Landschaften, déi duerch chemesch Verwiederung charakteriséiert sinn, ähnlech wéi et beim Kalleksteen de Fall ass.

  3. Dolomit

    • Beschreiwung: Dolomit ass e karbonateschte Fiels, deen änlech wéi Kalleksteen haaptsächlech aus Kalzium- a Magnesiumkarbonat besteet. En ass méi haart wéi renge Kalleksteen a méi resistent géint chemesch Verwiederung. Dolomit kann a verschiddene Faarwe virkommen, dorënner wäiss, gro, rosa, beige an esouguer grénglech. 

    • Geologesch Bedeitung: Dolomit kënnt am Mëllerdall méi seele vir, ass awer a verschiddene Beräicher ze fannen, wou et d’chemesch Verwiederung an Erosiounsprozesser beaflosst, déi typesch fir Karstlandschaften sinn.

  4. Schiefer

    • Beschreiwung: Schiefer ass e metamorphesche Fiels, deen duerch seng bliedereg Textur charakteriséiert ass. E gëtt oft an dënn, flaach Placke gespléckt, wat em e charakteristesch geschichtete Look verpasst. Schiefer kënnt haaptsächlech an de Faarwen donkelegro, schwaarz, grénglech oder roudelzeg vir. D'Faarf hänkt vun de Mineraler of, aus deenen e besteet. Schiefer huet eng mëttel Häert an ass relativ resistent, awer brécheg.

    • Geologesch Bedeitung: Schiefer kënnt am Mëllerdall net esou dacks vir wéi Sandsteen, ass awer a bestëmmte Beräicher ze fannen. Et erodéiert méi lues wéi Sandsteen, wat zu enger anerer Zort vun Landschaftsformung féiert, besonnesch an de Beräicher, wou et a Schichten mam Sandsteen wiesselt.

  5. Quarzit

    • Beschreiwung: Quarzit ass e ganz haarden, metamorphesche Fiels, deen aus der Ëmwandlung vu Quarzsandsteen entstanen ass. En ass extrem resistent géint Erosioun. Quarzit huet eng typesch feinkristallesch bis grobkristallesch Struktur. Et kënne verschidde Faarwen optrieden, dorënner wäiss, gro, rosa, rout, gréng an esouguer blo.

    • Geologesch Bedeitung: Am Mëllerdall ass Quarzit manner verbreet, kann awer a Form vu méi haarden Gesteensunitéiten an de Sandsteenformatiounen optrieden. Dëse Quarzit ass méi resistent géint Erosioun an dréit zur Bildung vu méi stäile Fielsen a Felsvirspréng bäi.

  6. Leem

    • Beschreiwung: Leem ass e renge Sedimentäre Fiels, deen haaptsächlech aus Tounmineraler besteet. En huet meeschtens eng matt, gro bis brong Faarf a kann och liicht schieferg ausfalen, besonnesch wann en an dënn Schichte gespléckt gëtt. D'Textur vum Leem ass ganz fein a glat. E besteet aus feinem renge Sand, deen op déi kleng, zesummekompresste Tounpartikelen zréckzeféieren ass. Leem huet eng geréng bis mëttel Häerd. En ass relativ mëll a ka liicht grimmelen oder sech bei Fiichtegkeet verformen.

    • Geologesch Bedeitung: Tounsteen fënnt een a verschiddene Beräicher vum Mëllerdall als Zwëschelager an de Sandsteeschichten. Et dréit duerch seng niddreg Resistenz zur Bildung vu Rëss a Spalten bäi, déi vum Waasser ausgewaascht kënne ginn.

 

Logbedingungen:

Fir dësen EarthCache ze loggen äntwert op folgend Froen:

  1. Beschreif an denge Wieder, wéi déi verschidden Härtlechkeetsniveauen vun de Sandsteeschichten zm Entstoen vun Héichtendifferenzen am Flossbett bäidroen.

  2. Beschreif an denge Wierder d'Roll vun der "Schwaarzer Iernz". Erklär, wéi fléissend Waasser an d'Material, dat et mat sech dreift, déi dräi Waasserfäll um Schéissendëmpel entstoe gelooss hunn.

  3. Waat mengs du? Waat fir eng Roll spillen d'saisonell Verännerungen um Schéissendëmpel.

  4. Aufgab: Kanns du aner Aarte vu Steng nieft Sandsteen am Flossbett an un de Uferen fannen? Identifizéier op Basis vum Listing d'Typen vun de Steng, déi's de hei fënns. Wéieng sin et? Wéi kanns de se erkennen?

  5. Aufgab: Sief kreativ a maach eng Zeechnung/Skizz vum Schéissendëmpel a lued se mat dengem Log erop. (Du muss kee Kënschtler sinn, hues einfach Spaass drun.)

  6. Aufgab: Maach eng Foto, déi dech um Schéissendëmpel identifizéiert, a lued se mat dengem Log erop. (25. August 2019: Et ass elo erlaabt, eng Foto als Zousaz zu den Äntwerten ze verlaangen.)

 

 

1. Schéck eis deng Äntwerten entweder iwwer eise Profil oder iwwer d'Noriichtezentrum vun geocaching.com.

2. Logg dëse Cache als 'Fonnt' andeems du béid Fotoen an däi Log eroplueds. Bei Problemer gëss du kontaktéiert.

 

Vill Spaass!

 


FR

Le Schéissendëmpel est une cascade pittoresque située dans la région du Müllerthal et l'une des attractions les plus photographiées du pays. La cascade, formée de trois chutes, se déverse dans un bassin par-dessus les rochers, traversé par un vieux pont en pierre.

 

Importance géologique et historique :

Le Müllerthal et l'Ernz Noire permettent d'avoir une vision captivante du passé géologique du Luxembourg. La région est dominée par des formations de grès appartenant au « grès de Luxembourg », posé durant le Jurassique moyen il y an environ 160 à 175 millions d'années. Le paysage actuel a été influencé par des processus de vieillissement et d'érosion, principalement provoqués par des cours d'eau tels que l'Ernz Noire, au fil des millions d'années.

 

Les trois petites cascades:


Le Schéissendëmpel est un excellent exemple de l'effet de l'eau sur le grès. Au fil du temps, la rivière, par son écoulement constant et l'érosion qui en résulte, a façonné l'environnement et a souvent créé des structures géologiques fascinantes.
L'érosion est influencée par les débris transportés par l'eau, qui agissent comme du papier de verre sur les surfaces rocheuses, contribuant ainsi à l'usure de la pierre et à la formation des cascades.

1 Érosion par l'eau courante

Le grès dans la région a été principalement formé par l'érosion par l'eau courante, en particulier par la rivière. L'eau joue un rôle essentiel dans l'érosion, car elle a la capacité de supprimer et de déplacer des roches et des matériaux du sol.

2 Abrasion par les débris et les sédiments 

Lorsque l'eau coule, elle transporte avec elle de petites particules de roche, des grains de sable, du gravier et des débris. Ces particules sont poussées par l'eau contre les parois et le fond du lit de la rivière. Lorsque l'eau coule rapidement, comme dans les cascades ou les sections de rivières abruptes, ce mouvement agit comme du papier de verre sur le grès.

  • Les débris comme abrasifs: Les particules transportées agissent comme de petits abrasifs qui usent continuellement la surface du grès. Ce processus est appelé abrasion. Pendant des milliers d'années, le mouvement constant de ces particules peut tailler de profondes rainures et fissures dans le grès.
  • Enlèvement de matériau: Les particules abrasives éliminent progressivement de fines couches de grès, lissant et façonnant la pierre. Ce processus peut être particulièrement intense dans les fissures et crevasses étroites où l'eau est concentrée et les particules sont pressées plus fortement contre la surface rocheuse.

3 Altération mécanique

En plus de l'abrasion, l'altération mécanique joue également un rôle. L'eau qui s'infiltre dans les fissures et crevasses du grès peut geler et se dilater lors des gelées. Ce processus, appelé gélifraction, peut provoquer une fissuration supplémentaire de la pierre, libérant des particules lâches qui sont ensuite emportées par l'eau courante et utilisées pour éroder la roche.

 

Types de Roches dans le Lit de la Rivière de l'Ernz Noire

Dans le Müllerthal, en particulier le long de l'Ernz Noire, on trouve une diversité géologique allant du grès dominant au calcaire, dolomie, schiste, quartzite et argilite. Ces roches contribuent à l'impressionnante variété des formes de paysage, rendant le Müllerthal unique grâce à leurs différentes propriétés d'érosion et de dégradation.

  1. Grès

    • Description: Le grès est une roche sédimentaire clastique principalement composée de grains de sable maintenus ensemble par un liant tel que la chaux ou le quartz. Il se présente dans diverses couleurs comme le jaune, le rouge, le beige ou le gris et possède une texture granuleuse. Le grès se forme par l'accumulation et la consolidation du sable sur de longues périodes. En raison de sa facilité de travail et de ses qualités esthétiques, il est souvent utilisé dans l'industrie de la construction pour les façades, les monuments et d'autres éléments architecturaux.

    • Signification Géologique: Le grès façonne considérablement le paysage du Müllerthal, y compris ses formations rocheuses et ses gorges distinctives. Il est particulièrement vulnérable à l'érosion, contribuant à la formation de vallées et cascades caractéristiques.

  2. Calcaire

    • Description: Le calcaire à coquillages est une roche sédimentaire formée par l'accumulation de coquilles et de squelettes calcaire d'organismes marins. Il présente souvent une texture fossile nettement visible avec des inclusions de coquillages, d'escargots et d'autres fossiles. La couleur varie du gris clair au beige, en passant par le jaunâtre ou le brunâtre. Le calcaire à coquillages a une dureté moyenne, un peu plus ferme que le grès, mais pas aussi dur que le granite. La surface peut être rugueuse et montre souvent les empreintes fossiles caractéristiques et bien reconnaissables.
      Fossiles : Les fossiles les plus courants dans le calcaire coquillier sont les coquillages, mais on y trouve aussi d'autres animaux marins comme des escargots, des oursins et des petites coraux.

    • Signification Géologique: Dans la région du Müllerthal, le calcaire se trouve principalement dans les couches plus profondes. Il constitue la base des paysages karstiques, caractérisés par l'altération chimique, similaire au calcaire.

  3. Dolomie

    • Description: La dolomie est une roche carbonatée, similaire au calcaire, composée principalement de carbonate de calcium et de magnésium. Elle est plus dure que le calcaire pur et plus résistante à l'altération chimique. Le dolomite peut se présenter sous différentes couleurs, notamment le blanc, le gris, le rose, le beige et même le vert. 

    • Signification Géologique: La dolomie est moins courante dans le Müllerthal mais peut être trouvée dans certaines zones où elle influence les processus d'altération chimique et d'érosion typiques des paysages karstiques.

  4. Schiste

    • Description: Le schiste est une roche métamorphique caractérisée par sa texture ardoisière et sa granulométrie fine à moyenne. Il se divise souvent en fines couches plates, ce qui lui donne un aspect stratifié distinctif. Le schiste se trouve principalement dans des couleurs telles que le gris foncé, le noir, le verdâtre ou le rougeâtre. La couleur dépend des minéraux qu'il contient. Le schiste a une dureté moyenne, environ 5 à 6 sur l'échelle de Mohs, et est relativement résistant mais cassant, ce qui le rend susceptible de se briser sous contrainte.

    • Signification Géologique: Le schiste est moins courant dans le Müllerthal que le grès, mais on le trouve dans certaines zones. Il s'érode plus lentement que le grès, conduisant à une formation différente du paysage, en particulier là où il alterne avec les couches de grès.

  5. Quartzite

    • Description:Le quartzite est une roche métamorphique très dure qui provient de la transformation du grès quartzifère. Il est extrêmement résistant à l'érosion. Le quartzite a typiquement une structure allant de fine cristalline à grossièrement cristalline. Il peut se présenter sous différentes couleurs, y compris le blanc, le gris, le rose, le rouge, le vert et même le bleu.

    • Signification Géologique: Le quartzite est moins commun dans le Müllerthal, mais il peut apparaître sous forme d'unités rocheuses plus dures au sein des formations de grès. Ces occurrences de quartzite sont plus résistantes à l'érosion, contribuant à la formation de falaises plus abruptes et d'affleurements rocheux.

  6. Argile

    • Description: L'argile est une roche sédimentaire à grain fin principalement composée de minéraux argileux. Elle a généralement une surface mate, grise à brune. Elle peut également avoir un aspect légèrement schisteux ou écailleux, surtout lorsqu'elle peut être divisée en fines couches. La texture de l'argile est très fine et lisse au toucher. Elle a souvent un grain fin et homogène dû aux petites particules d'argile comprimées. L'argile a une dureté faible à moyenne. Elle est relativement douce et peut facilement se désintégrer ou se déformer lorsqu'elle est humide.

    • Signification Géologique: L'argillite se trouve dans certaines zones du Müllerthal, en tant qu'intercalaires dans les formations de grès. En raison de sa faible résistance, elle contribue à la formation de fissures et de failles, qui peuvent être érodées par les cours d'eau.

 

Validation de la cache :

Pour loguer cette EarthCache répondez aux questions suivantes:

 

  1. Explique comment les diverses classes de dureté des couches de grès jouent un rôle dans la création de variations de hauteur dans le lit du fleuve.

  2. Décrit le rôle de l'Ernz Noire en utilisant tes propres mots. Explique comment l'eau courante et les débris transportés contribuent à la formation des trois cascades au Schéissendëmpel.

  3. Explique! Quelle est la fonction des variations saisonnières au Schéissendëmpel?

  4. Tâche: Peux-tu trouver d'autres types de roches que le grès dans le lit de la rivière et sur les rives ? Détermine, en utilisant la description ci-dessus comme guide, les types de pierres que tu peux trouver ici. Lesquels as-tu trouvé? Comment les reconnais-tu ?

  5. Tâche: Fais preuve de créativité et réalise un dessin/croquis du Schéissendëmpel et joins-le à ton log. (Pas besoin d'être un artiste, amuse-toi tout simplement) wink

  6. Tâche: Prends une photo qui t'identifie au Schéissendëmpel et joins-la à ton log. (25 août 2019 : Il est désormais permis de demander une photo en complément des réponses)

 

 

1. Envoie tes réponses soit via notre profil, soit via le centre de messagerie de geocaching.com.

2. Logue cette cache comme 'Trouvée' en ajoutant les deux photos dans ton log. En cas de problème, tu seras contacté.

 

Amuse-toi bien !

 


 

EN

The Schéissendëmpel is a picturesque waterfall in the Müllerthal region and one of the most photographed landmarks in the country. The three falls that make up the waterfall drop into a pool over mossy rocks, and an ancient stone bridge spans the gap above.

 

Geological and Historical Significance:


The Müllerthal region and the Black Ernz offer a fascinating insight into Luxembourg's geological past. The sandstone formations that define the area are part of the so-called Luxembourg Sandstone, deposited during the Middle Jurassic period, about 160 to 175 million years ago. The processes of weathering and erosion, primarily by waterways like the Black Ernz, have shaped the current landscape over millions of years.

 

The Three Small Cascades:


The Schéissendëmpel is a prime example of the impact of water on sandstone. Over long periods, the river, through continuous flow and associated erosion, has shaped the surroundings and often created fascinating geological structures.
The debris transported by the water plays a key role in erosion, acting like sandpaper on the rock surfaces, helping to wear down the stone and shape the cascades.

1 Erosion by Flowing Water

The primary force that shaped the sandstone in the Müllerthal region is erosion by flowing water, particularly by rivers like the Black Ernz. Water is a powerful erosive agent, capable of removing and transporting rocks and soil material.

2 Abrasion by Debris and Sediments
As water flows, it carries small rock particles, grains of sand, gravel, and debris with it. These particles are pushed by the water against the walls and floor of the river channel. When the water flows quickly, as in waterfalls or steep river sections, this movement acts like sandpaper on the sandstone.

  • Debris as an Abrasive: The carried particles act like small abrasives that continuously grind down the surface of the sandstone. This process is known as abrasion. Over thousands of years, the constant movement of these particles can cut deep grooves and channels into the sandstone.
  • Material Removal: The abrasive particles gradually wear away tiny layers of sandstone, smoothing and shaping the stone. This process can be particularly intense in narrow cracks and crevices where water is concentrated and particles are pressed more forcefully against the rock surface. 

3 Mechanical Weathering

In addition to abrasion, mechanical weathering also plays a role. Water that seeps into cracks and crevices in the sandstone can freeze and expand during frost. This process, known as frost weathering, can cause the stone to split further, releasing loose particles that are then carried away by flowing water and used to grind down the rock.

 

Types of Rocks in the Riverbed of the Black Ernz

In the Müllerthal, especially along the Black Ernz, one can find a geological diversity ranging from dominant sandstone to limestone, dolomite, shale, quartzite, and claystone. These rocks contribute to the impressive variety of landscape forms, making the Müllerthal so unique due to their different erosion and weathering properties.

  1. Sandstone

    • Description: Sandstone is a clastic sedimentary rock primarily composed of sand grains held together by a binder such as lime or quartz. It comes in various colors like yellow, red, beige, or gray and has a grainy texture. Sandstone forms through the deposition and cementation of sand over long periods. Due to its ease of workability and aesthetic qualities, it is often used in the construction industry for facades, monuments, and other architectural elements.

    • Geological Significance: Sandstone significantly shapes the landscape of the Müllerthal, including its distinctive rock formations and gorges. It is particularly susceptible to erosion, contributing to the formation of characteristic valleys and cascades.

  2. Mussel Limestone

    • Description: Mussel limestone (or shell limestone) is a sedimentary rock formed by the deposition of calcareous shells and skeletons of marine organisms. It often features a distinctly visible fossil texture with inclusions of shells, snails, and other fossils. The color varies from light gray to beige, yellowish, or brownish. Mussel limestone has a medium hardness, somewhat firmer than sandstone but not as hard as granite. The surface can be rough and often displays characteristic, recognizable fossil impressions.

    • Geological Significance: In the Müllerthal region, limestone is mainly found in the deeper layers. It forms the basis for karst landscapes, characterized by chemical weathering, similar to limestone.

  3. Dolomite

    • Description: Dolomite is a carbonate rock, similar to limestone, composed mainly of calcium and magnesium carbonate. It is harder than pure limestone and more resistant to chemical weathering. Dolomite can occur in various colors, including white, gray, pink, beige, and even greenish. 

    • Geological Significance: Dolomite is less common in the Müllerthal but can be found in some areas where it influences the chemical weathering and erosion processes typical of karst landscapes.

  4. Slate

    • Description: Slate is a metamorphic rock characterized by its slaty texture and fine to medium grain. It is often split into thin, flat layers, giving it a distinctive, layered appearance. Slate mainly occurs in colors such as dark gray, black, greenish, or reddish. The color depends on the minerals it contains. Slate has a medium hardness, about 5 to 6 on the Mohs scale, and is relatively durable but brittle, making it prone to break under stress.

    • Geological Significance: Shale is not as common in the Müllerthal as sandstone but is found in certain areas. It erodes more slowly than sandstone, leading to different landscape formations, especially where it alternates with sandstone layers.

  5. Quartzite

    • Description: Quartzite is a very hard metamorphic rock that originated from the transformation of quartz sandstone. It is extremely resistant to erosion. Quartzite typically has a fine-crystalline to coarse-crystalline structure. It can occur in various colors, including white, gray, pink, red, green, and even blue.

    • Geological Significance: Quartzite is less common in the Müllerthal but can occur as harder rock units within the sandstone formations. These quartzite occurrences are more resistant to erosion, contributing to the formation of steeper cliffs and rock outcrops.

  6. Claystone

    • Description: The claystone is a fine-grained sedimentary rock composed primarily of clay minerals. It typically has a matte, gray to brown surface. It can also appear slightly slaty or flaky, especially when it can be split into thin layers. The texture of claystone is extremely fine and feels smooth. It often has a fine, homogeneous grain due to the small, compressed clay particles. It has a low to medium hardness. It is soft and can easily crumble or deform when wet.

    • Geological Significance: Claystone can be found in some areas of the Müllerthal as interlayers within the sandstone formations. Due to its low resistance, it contributes to the formation of cracks and fissures, which can be washed out by flowing water.

 

 

Logging Requirements:

To log this EarthCache answer the following questions:

1. Explain how the different hardness levels of the sandstone layers contribute to the formation of height differences in the riverbed.

2. Describe in your own words the role of the Black Ernz. Explain how flowing water and carried debris contribute to the formation of the three waterfalls at the Schiessentümpel.

3. Explain what role the seasonal changes play at the Schiessentümpel.

4. Task: Can you find other types of rocks besides sandstone in the riverbed and on the banks? Identify the types of stones you can find here based on the listing. What are they? How can you recognize them?

5. Task: Be creative and create a drawing/sketch of the Schiessentümpel and upload it with your log. (You don't have to be an artist, just have fun.wink

6. Task: Take a photo that identifies you at the Schiessentümpel and upload it with your log. (August 25, 2019: It is now allowed to request a photo as a supplement to the answers)

 

1. Send me your answers either via my profile or through the message center on geocaching.com.

2. Log this cache as 'Found' by uploading both photos in your log. You will be contacted if there are any issues.

 

Have fun!

 


 

DE

Der Schiessentümpel ist ein malerischer Wasserfall im Müllerthal und eine der meistfotografierten Sehenswürdigkeiten des Landes. Der Wasserfall, bestehend aus drei Kaskaden, stürzt über moosbewachsene Felsen in ein Becken, über dem eine alte Steinbrücke verläuft.

Geologische und historische Bedeutung

Die Region Müllerthal und die Schwarze Ernz bieten einen faszinierenden Einblick in die geologische Vergangenheit Luxemburgs. Die Sandsteinformationen, die das Gebiet prägen, sind Teil des sogenannten Luxemburger Sandsteins, der während der Zeit des Mittleren Jura vor etwa 160 bis 175 Millionen Jahren abgelagert wurde. Die Prozesse der Verwitterung und Erosion, hauptsächlich durch Wasserläufe wie die Schwarze Ernz, haben die heutige Landschaft über Jahrmillionen geformt.

 

Die drei kleinen Kaskaden 

Der Schiessentümpel ist ein gutes Beispiel für die Wirkung des Wassers auf den Sandstein. Über lange Zeiträume hinweg hat der Fluss durch ständiges Fließen und die damit verbundene Erosion die Umgebung geformt und oft faszinierende geologische Strukturen geschaffen.

Das Geröll, das im Wasser transportiert wird, spielt eine Schlüsselrolle bei der Erosion, da es wie Schleifpapier auf die Gesteinsoberflächen wirkt und dazu beiträgt, das Gestein abzutragen und die Kaskaden zu gestalten. 

1. Erosion durch Fließgewässer

Die Hauptkraft, die den Sandstein in der Region Müllerthal geformt hat, ist die Erosion durch Fließgewässer, insbesondere durch Flüsse wie die Schwarze Ernz. Wasser ist ein starkes Erosionsmittel, das in der Lage ist, Felsen und Bodenmaterial abzutragen und zu transportieren.

2. Abrieb (Abrasion) durch Geröll und Sedimente

Während das Wasser fließt, trägt es kleine Gesteinspartikel, Sandkörner, Kies und Geröll mit sich. Diese Partikel werden vom Wasser gegen die Wände und den Boden der Flussrinne gedrückt. Wenn das Wasser schnell fließt, wie es in Wasserfällen oder steilen Flussabschnitten der Fall ist, wirkt diese Bewegung wie Schleifpapier auf den Sandstein.

  • Geröll als Schleifmittel: Die mitgeführten Partikel wirken wie kleine Schleifmittel, die die Oberfläche des Sandsteins kontinuierlich abschleifen. Dieser Prozess wird als Abrasion bezeichnet. Über Jahrtausende hinweg kann die ständige Bewegung dieser Partikel tiefe Ritzen und Rinnen in den Sandstein schneiden.

  • Abtragung von Material: Die abrasiven Partikel tragen nach und nach winzige Schichten von Sandstein ab, wodurch der Stein geglättet und geformt wird. Besonders in engen Ritzen und Spalten kann dieser Prozess intensiv sein, weil das Wasser hier konzentriert ist und die Partikel stärker gegen die Felsoberfläche gedrückt werden.

3. Mechanische Verwitterung

Neben der Abrasion spielt auch die mechanische Verwitterung eine Rolle. Wasser, das in Ritzen und Spalten des Sandsteins eindringt, kann bei Frost gefrieren und expandieren. Dieses sogenannte Frostsprengung kann dazu führen, dass der Stein weiter aufgespalten wird und lose Partikel freisetzt, die dann wiederum von fließendem Wasser abgetragen und zum Schleifen des Gesteins verwendet werden.

 

Gesteinsarten im Flussbett der schwarzen Ernz

Im Müllerthal, besonders entlang der Schwarzen Ernz, findet man eine geologische Vielfalt, die von den dominierenden Buntsandsteinen bis hin zu Muschelkalk, Dolomit, Schiefer, Quarzit und Tonstein reicht. Diese Gesteinsarten tragen durch ihre unterschiedlichen Erosions- und Verwitterungseigenschaften zur beeindruckenden Vielfalt der Landschaftsformen bei, die das Müllerthal so einzigartig machen.

 

1. Sandstein

  • Beschreibung: Sandstein ist ein Sedimentgestein mit einer körnigen Textur, die deutlich sichtbar und oft rau ist. Das Aussehen variiert stark, aber häufige Farben sind gelblich, rötlich, beige, grau oder braun. Die Farbgebung hängt von den enthaltenen Mineralien und dem Bindemittel ab. In Bezug auf Härte ist Sandstein relativ weich im Vergleich zu anderen Gesteinen, was ihn leicht bearbeitbar macht. Er hat eine mittlere Härte und eine poröse Struktur, wodurch er Wasser aufnehmen kann.

  • Geologische Bedeutung: Der Sandstein prägt die Landschaft des Müllerthals maßgeblich, einschließlich der markanten Felsformationen und Schluchten. Er ist für die Erosionsprozesse besonders anfällig und trägt zur Entstehung der charakteristischen Täler und Kaskaden bei.

2. Muschelkalk

  • Beschreibung: Muschelkalk ist ein Sedimentgestein, das durch die Ablagerung von kalkhaltigen Schalen und Skeletten von Meerestieren entstanden ist. Es hat eine oft deutlich sichtbare, fossile Textur mit Einschlüssen von Muscheln, Schnecken oder kleine Korallen. Die Farbe variiert von hellgrau über beige bis hin zu gelblich oder bräunlich. Muschelkalk hat eine mittlere Härte, ist etwas fester als Sandstein, aber nicht so hart wie Granit. Die Oberfläche kann rau sein und zeigt oft die charakteristischen, gut erkennbaren Fossilabdrücke.

  • Geologische Bedeutung: In der Region des Müllerthals findet man Muschelkalk vor allem in den tieferen Schichten. Er bildet die Grundlage für Karstlandschaften, die durch chemische Verwitterung gekennzeichnet sind, ähnlich wie es bei Kalkstein der Fall ist.

3. Dolomit

  • Beschreibung: Dolomit ist ein Sedimentgestein, das überwiegend aus dem Mineral Dolomit besteht. Das Aussehen von Dolomit kann variieren, aber typisch sind Farben wie weiß, grau, rosa oder hellbraun. Die Textur ist meist fein- bis mittelkörnig und kann eine kristalline Struktur aufweisen, die manchmal unter einem Mikroskop sichtbar ist. Dolomit hat eine höhere Härte als Kalkstein

  • Geologische Bedeutung: Dolomit kommt im Müllerthal seltener vor, ist jedoch in einigen Bereichen zu finden, wo er die chemische Verwitterung und Erosionsprozesse beeinflusst, die typisch für Karstlandschaften sind.

4. Schiefer

  • Beschreibung: Schiefer ist ein metamorphes Gestein, das durch seine schieferige Textur und feine bis mittelfeine Körnung gekennzeichnet ist. Es ist oft in dünne, flache Platten gespalten, was ihm ein charakteristisches, geschichtetes Aussehen verleiht. Schiefer kommt hauptsächlich in Farben wie dunkelgrau, schwarz, grünlich oder rötlich vor. Die Farbe hängt von den Mineralien ab, aus denen er besteht. Schiefer hat eine mittlere Härte und ist relativ widerstandsfähig, aber spröde, weshalb er bei Belastung leicht brechen kann.

  • Geologische Bedeutung: Schiefer kommt im Müllerthal nicht so häufig vor wie Sandstein, ist aber in bestimmten Bereichen zu finden. Er erodiert langsamer als Sandstein, was zu einer anderen Art von Landschaftsformung führt, insbesondere in den Bereichen, in denen er in Schichten mit Sandstein wechselt.

5. Quarzit

  • Beschreibung: Quarzit ist ein sehr hartes, metamorphes Gestein, das aus der Umwandlung von Quarzsandstein entstanden ist. Es ist extrem widerstandsfähig gegenüber Erosion. Quarzit hat typischerweise eine feinkristalline bis grobkristalline Struktur. Es können verschiedene Farben vorkommen, darunter Weiß, Grau, Rosa, Rot, Grün und sogar Blau.

  • Geologische Bedeutung: Im Müllerthal ist Quarzit weniger verbreitet, kann aber in Form von härteren Gesteinseinheiten innerhalb der Sandsteinformationen auftreten. Diese Quarzitvorkommen sind resistenter gegen Erosion und tragen zur Bildung von steileren Klippen und Felsvorsprüngen bei.

6. Tonstein

  • Beschreibung: Tonstein ist ein feinkörniges Sedimentgestein, das hauptsächlich aus Tonmineralien besteht. Er hat meist eine matte, graue bis braune Oberfläche. Er kann auch leicht schieferig oder plattig aussehen, insbesondere wenn er in dünne Schichten gespalten werden kann. Die Textur von Tonstein ist sehr fein und fühlt sich glatt an. Er hat oft eine feine, homogene Körnung, die auf die kleinen, zusammengepressten Tonpartikel zurückzuführen ist. Tonstein hat eine geringe bis mittlere Härte. Er ist relativ weich und kann leicht zerkrümeln oder sich bei Feuchtigkeit verformen

  • Geologische Bedeutung: Tonstein findet sich in einigen Bereichen des Müllerthals als Zwischenlager in den Sandsteinschichten. Er trägt durch seine geringe Widerstandsfähigkeit zur Bildung von Rissen und Spalten bei, die von Fließgewässern ausgewaschen werden können.

 

 

Logbedingungen:

Um diesen EarthCache zu loggen beantwortet folgenden Fragen:

 

  1. Erkläre, wie die unterschiedlichen Härtegrade der Sandsteinschichten zur Bildung von Höhenunterschieden im Flussbett führen.

  2. Beschreibe, in eigenen Worten, die Rolle der Schwarzen Ernz. Erkläre, wie fließendes Wasser und mitgeführtes Geröll zur Entstehung von den 3 Wasserfällen am Schiessentümpel beitragen.

  3. Erkläre, welche Rolle spielt die saisonale Veränderung am Schiessentümpel?

  4. Aufgabe: Kanns du andere Gesteinsarten als Sandstein im Flussbett und Ufer finden? Bestimme anhand des Listings die Arten der Steine die du hier finden kannst. Welche sind es? Woran erkenns du es?

  5. Aufgabe: Sei kreativ und erstellt eine Zeichnung/Skizze des Schiessentümpels und lade sie mit deinem Log hoch. (Du musst dafür kein Künstler sein, hab einfach Spaaß.wink)

  6. Aufgabe: Mach ein Foto das dich beim Schiessentümpel identifiziert und lade es mit deinem Log hoch. (25. August 2019: Es ist nun erlaubt, um ein Foto zu bitten, das eine Ergänzung zu den Antworten darstellt)

 

1. Sende mir deine Antworten entweder über mein Profil oder über das Nachrichtenzentrum von geocaching.com (Message Center)

2. Logge diesen Cache als 'Gefunden' indem du beide Fotos in deinem Log mit hochläds. Bei Problemen wirst du kontaktiert.

 

Viel Spaß! 

 

 

 

BANNER

 

 

 

Copie link: Banner:

<a href="https://coord.info/GCAWF5W" target="_blank"><img src="https://img.geocaching.com/4c3a5ba4-9026-4536-b7ec-a55682d1c198.jpg" /&GT;

 

 

 

Source/Quelle: www.mullerthal.lu, WIKIPEDIA, Visit Luxembourg

 

Flag Counter

Additional Hints (No hints available.)