Mineraalafzettingen onder de Sint-Michielsbrug EarthCache
Hidden : 11/30/2024
Difficulty:
3.5 out of 5
Terrain:
2 out of 5

Size: Size: other (other)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works
Looking for a different adventure?

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


Mineraalafzettingen onder de Sint-Michielsbrug



Inleiding
 De Sint-Michielsbrug is een stenen boogbrug in het centrum van de Belgische stad Gent. De brug werd in de periode 1905-1909 gebouwd van beton, Doornikse kalksteen en Belgische blauwe hardsteen.

Wanneer je onder de brug doorloopt, vallen de witte afzettingen aan het plafond en de muren op. Wat op het eerste gezicht misschien lijkt op verkleuringen, zijn in feite mineralen die uit het bouwmateriaal van de brug zijn gesijpeld. Dit verschijnsel, dat vaak in grotten voorkomt, is ook hier goed zichtbaar en wordt veroorzaakt door kristallisatie van de mineralen aan de oppervlakte.



Mineralen
Mineralen zijn natuurlijke, vaste stoffen met een specifieke chemische samenstelling en kristalstructuur. Ze vormen de bouwstenen van gesteenten en hebben unieke eigenschappen zoals kleur, hardheid en breukvlakken. Calciet, kwarts, magnetiet en gips zijn voorbeelden van een mineraal.

Kalk is een verzamelnaam voor een groep stoffen die voornamelijk bestaan uit minerale calciumverbindingen. Calciet (calciumcarbonaat) en calciumhydroxide zijn voorbeelden van minerale calciumverbindingen. Deze verbindingen spelen een rol bij deze earthcache.

Kristallisatie
De kristallisaties die je in kalksteengrotten tegenkomt, vormen zich doordat water calciumcarbonaat uit het gesteente oplost en naar het oppervlak brengt. Hier verdampt het water en kristalliseren de mineralen.
Bij constructies van beton, vormen de kristallisaties zich doordat water calciumhydroxide uit het beton oplost en naar het oppervlak brengt. Wanneer calciumhydroxide in aanraking komt met koolstofdioxide uit de lucht, ontstaat calciumcarbonaat. Vervolgens verdampt het water en kristalliseren de mineralen.

Belgisch blauwe hardsteen en Doornikse kalksteen zijn beide erg harde kalksteen soorten.  Beide hebben een calciet gehalte van ongeveer 96%. Ze zijn minder poreus dan beton, waardoor kristallisatie veel langzamer gaat en het minder voorkomt dan bij beton. Onder de juiste omstandigheden kan ook op deze stenen mineraalafzettingen ontstaan. Hierbij moet je denken aan met name plekken met breuken in de steen waar calcietaders aanwezig zijn, die intens en langdurig blootgesteld zijn aan water.

Tijdens het onderzoek voor deze earthcache bleek dat door strooizout de stenen van de brug dusdanig worden aangetast, waardoor het mogelijk wordt om de calciet uit het steen te spoelen en zo ook bij te dragen aan de kristallisaties bij deze brug.
 
De kristallisaties, zowel uit het beton alsook uit het Doornikse kalksteen en het Belgische blauwe hardsteen, zorgen voor afzettingen die we kennen als uitbloei, stalactieten en stalagmieten.

Uitbloei
Uitbloei zijn minerale afzettingen over de oppervlakten zoals wanden en muren. Het komt vaak voor bij betonnen constructies zoals bruggen of tunnels. Uitbloei is herkenbaar aan de witte kristalvorming op deze oppervlakken.



Stalactieten
Stalactieten zijn minerale afzettingen die van een plafond naar beneden groeien. Ze ontstaan doordat mineraalrijk water aan het plafond verdampt en de mineralen op het plafond achterlaat.

Stalactieten komen vaak voor in kalksteengrotten. De stalactieten groeien gewoonlijk met een snelheid van 0,1 tot 10 millimeter per jaar, afhankelijk van de omgevingsomstandigheden zoals waterdoorvoer en temperatuur.

Stalactieten gevormd uit beton groeien vaak sneller dan de stalactieten gevormd uit kalksteen, soms met enkele millimeters tot centimeters per jaar. Dit komt omdat beton vaak een hogere concentratie aan mineralen bevat en de omstandigheden bij betonconstructies vaak vochtiger zijn dan in kalksteengrotten.



Stalagmieten
Stalagmieten groeien vanaf de grond omhoog. Ze ontstaan wanneer waterdruppels vanaf het plafond neervallen en mineralen op de vloer achterlaat. In kalksteengrotten groeien stalagmieten langzaam, vaak slechts 0,1 tot 1 millimeter per jaar. Ze komen over het algemeen voor onder stalactieten. Stalagmieten en stalactieten kunnen uiteindelijk samensmelten tot een kolom.

Bij betonconstructies kunnen ook stalagmieten voorkomen, hoewel dit minder vaak gebeurt dan stalactieten. De groei van stalagmieten bij betonconstructies is afhankelijk van de constante toevoer van mineraalrijk water. Net als bij stalactieten kunnen stalagmieten bij betonconstructies veel sneller, met snelheden van enkele millimeters tot enkele centimeters per jaar, groeien dan bij kalksteen.




Voorbeelden logfoto
Waypoint Boog A


Waypoint Boog B


Ontdek zelf!
Om deze Earth Cache te mogen loggen, ga je onder de brug op zoek naar de beschreven fenomenen om hierover een aantal vragen te beantwoorden.
Stuur de antwoorden op de vragen via het message center naar ons toe en voeg de foto toe aan je log.

Vraag 1:
  • Bekijk bij boog A en boog B de vorming van stalactieten of stalagmieten of uitbloei. (Kies 1 van de drie opties)
  • Vergelijk je observaties bij beide bogen met elkaar.
  • Wat valt je op? (Denk hierbij aan lengte, dikte, grootte, kleur en hoeveelheid)
  • Leg in eigen woorden uit wat je observaties zijn en waar dit door zou kunnen komen.
Vraag 2:
  • Zoek de langste stalactiet. Kijk hiervoor bij zowel boog A en boog B en bepaal hoe lang hij is.
  • Stel de gemiddelde groeisnelheid van een stalactiet is 2 tot 10 millimeter per jaar.
  • Bepaal aan de hand van de lengte en de gemiddelde groeisnelheid de leeftijd van de stalactiet.
  • Leg in eigen woorden uit of de berekende leeftijd wel of niet past bij de leeftijd van de brug.
Vraag 3:
  • Stel  je komt hier over 50 jaar nog eens.
  • Met de aanname dat de brug er nog steeds staat.
  • Zullen de stalactieten, stalagmieten en uitbloei dan groter, kleiner of gelijk van grootte zijn?
  • Leg uit in eigen woorden wat je verwachtingen zijn en waarom.
Vraag 4:
  • Maak een zelfgemaakte schets van de verdeling van de stalactieten en stalagmieten bij de brug, boog A en boog B. Stuur deze samen met de antwoorden op de vragen naar ons toe.
  • Een door AI gegenereerde schets wordt niet geaccepteerd!
  • Let op, de schets niet toevoegen aan de log!
  • Geef in eigen woorden een verklaring voor deze verdeling. Waardoor zou deze verdeling kunnen ontstaan?
Foto (Verplicht):
  • Minimaal 1 foto:
  • Maak bij boog A of boog B van onder de brug een foto van jezelf of een blad met je naam daarop. Zie de foto’s in de listing voor de juiste locaties.
  • Voeg de foto toe bij je log.
Bronnen
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Sint-Michielsbrug
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Blauwe_hardsteen
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Doornikse_steen
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Stalactiet
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Stalagmiet
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Uitbloei
  • https://www.de-ontdekkers.nl/fort-ertbrand-het-druipsteen-fort/
  • https://www.natuursteenvakman.nl/materiaal/natuursteen/belgisch-hardsteen/
  • https://www.pierrebleuebelge.be/nl/belgische-blauwe-hardsteen/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Kalk
  • https://collections.naturalsciences.be/ssh-geology/natsteen-databank/g
  • https://libstore.ugent.be/fulltxt/RUG01/002/058/463/RUG01-002058463-2009-201_2009_0001_AC.pdf
  • https://nl.stonetoplink.com/info/the-destructive-effect-of-salt-on-stone-50778500.html

Additional Hints (No hints available.)



Advertising with Us

Inventory

There are no Trackables in this cache.

View past Trackables

What are Trackable Items?