De Kroon op Oirschot,
Je staat hier bij de toegangspoort van de voormalige Brouwerij de Kroon.
In 1623 verhuisde een brouwer, Jan van Elmpt, na de grote centrumbrand in Oirschot van de Markt naar de Koeystraete, waar hij ook zijn brouwerij vestigde. In 1627 trouwde hij met de dochter van zijn overbuurman, en verhuisde zijn brouwerij ‘over den Dries’ (naar de overkant), naar het perceel wat tegenwoordig bekend is als Koestraat 20.
In 1659 nam hij het perceel en het huis over van zijn schoonvader. Hij tapte zijn zelfgebrouwen bier in de herberg die hij bezat. In 1672 verkocht hij een deel van de grond aan zijn buurman Arnold Fey, eigenaar van het Hof van Solms.
Het perceel dat hij overhield werd in 1675 overgenomen door zijn schoonzoon Jan Aerts van Croonenborch. Hij exploiteerde de brouwerij samen met zijn broer Daniel, die eveneens brouwer was.
In 1679 verkocht hij de grond en zijn huis aan wijnhandelaar Adriaan van Riethoven, die aan de andere kant van het perceel een fraai woonhuis met bedrijfsruimte bouwde dat in 1682 gereed kwam en ook nu nog bestaat. Het is een zogenaamd Doppelhaus, twee aparte gebouwen met identieke voorgevels, aan elkaar verbonden met een gezamenlijke hal en gang met een gemeenschappelijke voordeur. In het rechterpand was de gelagkamer, met daar achter de brouwerij, boven was de eestzolder. In dit pand bevonden zich ook de mouterij en een opslagruimte. Het linkerpand was (en is nog steeds) het woonhuis van de brouwer met daaronder een grote kelder. Ook werd in die tijd naast de brouwerij een koeienstal gebouwd (waar zich de tegenwoordige brouwerij bevindt) en elders op het terrein een schuur voor landbouwwerktuigen.
In 1699 werd het huis verkocht aan Gerit van Heumen, en het is daarna, soms via de vrouwelijke lijn, in de familie gebleven. De enige dochter van de toenmalige brouwer, Gerard van Cuijk, trouwde in 1730 met Cornelis Dieliszoon de Croon, een broederszoon uit Spoordonk, die het bedrijf in 1777 op zijn naam kreeg. Bij de registratie van het huwelijk van hun zoon Jan in 1771 werd de C door een K vervangen en sprak men van De Kroon.
Het aantal brouwers te Oirschot bedroeg ooit 12, waarvan 4 in het dorp en 8 bij de buurtschappen in het buitengebied, waarvan er in 1900 nog vier over waren. In 1916 waren er nog twee brouwers. De concurrerende brouwer was Anthony Somers van hotel-restaurant De Zwaan. Zijn brouwerij werd in 1916 door De Kroon overgenomen.
In 1975 namen Thieu en Gerard de Kroon de brouwerij over van hun vaders Ad en Louis. In1980 nam Thieu de Kroon ook brouwerij De Doornboom te Middelbeers over van zijn moeder. (Deze brouwerij lag stil sinds de jaren 30 van de vorige eeuw. Alda de Kroon-Rombauts startte in het pand na WOII een limonadefabriek.) Vanaf de 80-er jaren maakte Brouwerij De Kroon gebruik van de bottellijn in Middelbeers. De limonadefabriek werd begin jaren 1990 stopgezet.
In 1998 ging Brouwerij De Kroon een samenwerking aan met Bavaria uit Lieshout. Oorspronkelijk was de bedoeling om gezamenlijk sterker te staan en investeringskosten te kunnen dragen, maar in 2000 werd de brouwerij stilgelegd en werd de merknaam, het stamgist en de klantenkring van De Kroon verkocht aan Bavaria. De productie van het Kroon Pils werd overgebracht naar Brouwerij De Koningshoeven te Berkel Enschot. De Oirschotse brouwerij werd op 1 januari 2000 stilgelegd, waarmee een einde kwam aan een lange traditie.
De voormalig directeur/brouwer, Gerard de Kroon, startte vrijwel direct daarna later Brouwerij Oirschots Bier in hetzelfde pand. Het merk Kroon Bier mocht immers niet meer worden gevoerd. Hij brouwde voornamelijk het Oirschots Wit, de Egelantier, de Kempenlier en bockbieren. Deze bieren werden voorheen ook al door Brouwerij De Kroon gebrouwen en werden in enkele lokale cafe’s en in het eigen proeflokaal geschonken.
Bavaria had het plan om het pand en perceel aan de Koestraat te gaan huren en daar een nieuwe brouwerij te bouwen. Door allerlei redenen is dat niet doorgegaan en heeft Bavaria zich definitief teruggetrokken en haar plannen uitgevoerd in Berkel Enschot, bij de brouwerij van La Trappe. Uiteindelijk kwam er toch toestemming om de gebouwen aan de Koestraat 20 te exploiteren en er een nieuwe brouwerij te starten. Sinds 2015 wordt er op de locatie van de Kroon aan de koestraat in Oirschot bier gebrouwen door Brouwerij Vandeoirsprong.