Sudecki uskok brzeżny
Aby zalogować tego EarthCache musisz obowiązkowo wykonać następujące zadania:
- Czym się różni uskok od progu tektonicznego?
- Będąc na punkcie widokowym wykonaj zdjęcie panoramy Gór Sowich, następnie je edytuj i zaznacz linię progu tektonicznego oraz charakterystyczne głębokie doliny. Oznacz na zdjęciu obszar płaskiej równiny przedgórskiej. Zdjęcie z zaznaczonymi liniami wyślij wraz z odpowiedzią przez mój profil.
- Wejdź na punkt widokowy na Górze Parkowej i zrób sobie lub swojemu nickowi zdjęcie na tle Gór Sowich. To zdjęcie umieść w logu.
Jedną z najbardziej uderzających cech ukształtowania rzeźby Sudetów oglądanych z tego miejsca to ich nagłe wyrastanie z równiny przedgórskiej. W niektórych obszarach, na przykład w Górach Sowich, krajobrazową granicę Sudetów tworzy wysoki prostoliniowy próg, rozcięty głębokimi dolinami rzecznymi. Jego widok w całej okazałości zapewnia wieża widokowa na szczycie Parkowej Góry nad Bielawą.
Panorama Gór Sowich z wieży jest rzeczywiście znakomita. Na pierwszym planie jest widoczny fragment płaskiego Obniżenia Podsudeckiego, które ze względu na sprzyjające warunki przyrodnicze jest od dawna miejscem gęstego osadnictwa i obszarem rolniczym. Za nim wznoszą się strome zalesione stoki Gór Sowich sięgające nawet w tym miejscu do 742 m n.p.m. Różnica wysokości wynosi tutaj od 400 do 600 metrów. Co zadecydowało o powstaniu takiej schodkowej rzeźby?
Sudety w swoich głównych rysach są górami zrębowymi, co oznacza, że składają się one z bloków podniesionych na różne wysokości wskutek działania procesów tektonicznych w skorupie ziemskiej. Pomiędzy tymi blokami, czyli zrębami, znajdują się obniżenia zapadlisk i rowów tektonicznych. Podnoszenie bądź obniżanie odbywa się wzdłuż uskoków, czyli głęboko sięgających pęknięć skalnego podłoża. Zewnętrznym wyrazem linii aktywnego uskoku jest prostoliniowa strefa występowania stoków o dużym nachyleniu. Strefy takie nazywamy progami tektonicznymi i wspomniana wyraźna krajobrazowa granica Sudetów jest właśnie takim progiem tektonicznym. Jego rozciągłość nawiązuje do przebiegu jednego z najważniejszych uskoków w tej części Polski - tzw. sudeckiego uskoku brzeżnego. Rozciąga się on na długości ponad 150 km, od Złotoryi na północnym zachodzie po Złoty Stok na południowym wschodzie, biegnąc dalej na terenie Republiki Czeskiej.
Bibliografia: Piotr Migoń. Góry Sowie i sudecki uskok brzeżny. Sudety nr 11/80/2007
