ភ្នំក្រោម (តាមព្យញ្ជនៈ "ភ្នំក្រោម") គឺជាភ្នំដែលមានកម្ពស់ ១៤០ ម៉ែត្រ ចម្ងាយប្រហែល ១២ គីឡូម៉ែត្រ ភាគនិរតីនៃក្រុងសៀមរាប ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នៅលើកំពូលគឺប្រាសាទមួយដែលយកឈ្មោះពីភ្នំនោះថា ប្រាសាទភ្នំក្រោម ។ ភ្នំក្រោមមានថ្មខ្លាំងណាស់។ យោងទៅតាមរឿងព្រេងក្នុងស្រុកមួយ ថ្មត្រូវបានប្រទះឃើញដោយមេទ័ពស្វាហនុមាន ក្នុងការស្វែងរកថ្នាំក្នុងរឿងរាមាយណៈ។ ពីលើកំពូលមានទេសភាពដ៏ស្រស់ស្អាតនៃបឹងទន្លេសាប និងភូមិបណ្តែតទឹក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាមិនមែនគ្រាន់តែជាប្រាសាទ និងទិដ្ឋភាពដែលទាក់ទាញយើងក្នុងអំឡុងពេលទស្សនារបស់យើងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែលើសពីលំនាំមិនធម្មតាទាំងអស់នៃថ្ម។ នៅកន្លែងជាច្រើន ថ្មនៅទីនេះមានលំនាំដូចស្បែកខ្លារខិន។
ភ្នំក្រោមមានថ្មភក់ ជាថ្មល្បាប់ដែលធ្វើពីខ្សាច់ស៊ីម៉ងត៍ ដែលភាគច្រើនផ្សំពីរ៉ែថ្មខៀវ។ ថ្មភក់មានសមាសភាពផ្សេងៗគ្នា។ នៅទីនេះនៅភ្នំក្រោម គឺជាថ្មភក់ដែលមានជាតិដែកខ្ពស់ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាថ្មភក់លីម៉ូនីត ដែលបានបង្កើតរូបរាងលក្ខណៈនៅពេលអាកាសធាតុ។ ជាតិដែករលាយដែលចែកចាយនៅក្នុងវាត្រូវបានបញ្ចេញ ហើយប្រមូលផ្តុំដូចសំបកនៅព្រំដែននៃប្រាក់បញ្ញើ។ នៅកន្លែងជាច្រើន វាក៏ផ្ទុកនូវសារធាតុដែកដែលសំបូរទៅដោយជាតិដែកផងដែរ។ ដំណើរការអាកាសធាតុផ្សេងៗគ្នាទទួលខុសត្រូវចំពោះគំរូនេះ។
តើមានអ្វីកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលអាកាសធាតុ?
អាកាសធាតុ សំដៅលើការរលួយធម្មជាតិនៃថ្ម ដែលជាលទ្ធផលនៃទីតាំងដែលលាតត្រដាងនៅលើ ឬជិតផ្ទៃផែនដី។ ដំណើរការជាច្រើនមានអន្តរកម្មនៅក្នុងដំណើរការនេះ។ អាស្រ័យលើប្រភេទអាកាសធាតុ សារធាតុរ៉ែដែលបង្កើតជាថ្មនៅតែនៅដដែល (អាកាសធាតុរូបវិទ្យា) ឬត្រូវបានរំលាយ ឬផ្លាស់ប្តូរ (អាកាសធាតុគីមី)។
វាមិនតែងតែច្បាស់ថាទម្រង់អាកាសធាតុណាដែលកំណត់លក្ខណៈរបស់ថ្មដែលកំពុងត្រូវបានពិចារណានោះទេ ដោយសារតែទម្រង់អាកាសធាតុផ្សេងៗគ្នាជារឿយៗរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូនទៅក្នុងគ្នាទៅវិញទៅមក។
ឋានសួគ៌ពិតនៃអាកាសធាតុគីមីអាចត្រូវបានរកឃើញនៅតំបន់ត្រូពិចសើម។ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃកម្រិតខ្ពស់នៃទឹកភ្លៀង និងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ជាមួយនឹងការខ្វះខាតនៃរដូវកាលអាកាសធាតុបង្កើតលក្ខខណ្ឌដ៏ល្អសម្រាប់អាកាសធាតុគីមី។ លើសពីនេះទៀតឫសរបស់រុក្ខជាតិនិងបាក់តេរីនៅក្នុងដីផ្តល់នូវអាស៊ីតចាំបាច់។ ក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ ដីអាចអាកាសធាតុដល់ជម្រៅជាង 100 ម៉ែត្រនៅក្រោមលក្ខខណ្ឌដ៏ល្អប្រសើរទាំងនេះ។
នៅក្នុងដំណើរការនៃដំណោះស្រាយអាកាសធាតុ សារធាតុរ៉ែដែលងាយរលាយត្រូវបានរំលាយ។ ប្រភេទថ្មខ្លះថែមទាំងរលាយទាំងស្រុងនៅពេលដែលវាប៉ះនឹងទឹក។ ប្រសិនបើទឹកនេះមានជាតិអាស៊ីត ដំណើរការនេះកាន់តែលឿន។ អាស៊ីតត្រូវបានបង្កើតឡើងជាឧទាហរណ៍ នៅពេលទឹកភ្លៀងក្នុងខ្យល់មានប្រតិកម្មជាមួយឧស្ម័នកាបូនិក។ "ភ្លៀងអាស៊ីត" នេះវាយប្រហារថ្មហើយរំលាយវាតាមពេលវេលា។
អុកស៊ីតកម្មនៃថ្មកើតឡើងនៅពេលដែលអុកស៊ីសែនរលាយក្នុងទឹក កត់សុីម៉ង់ហ្គាណែស និងសមាសធាតុដែកដែលមាននៅក្នុងថ្ម។ សារធាតុរ៉ែជាច្រើនដែលបង្កើតជាថ្មមានផ្ទុកជាតិដែក និងម៉ង់ហ្គាណែស។ សារធាតុរ៉ែទាំងនេះត្រូវបានកត់សុីដោយសកម្មភាពនៃអុកស៊ីសែន និងទឹក។ ថ្មច្រែះ ដូច្នេះនិយាយ។ នេះផ្តល់ឱ្យវាមានពណ៌ត្នោត ក្រហម ឬលឿង ហើយរចនាសម្ព័ន្ធរ៉ែដើមត្រូវបានបំផ្លាញបន្តិចម្តងៗ។ ធញ្ញជាតិរ៉ែដែលត្រូវគ្នាជួបប្រទះនឹងការកើនឡើងនៃបរិមាណនៅលើទំនាក់ទំនងជាមួយទឹកដោយសារតែការកត់សុី។ ការកើនឡើងនៃបរិមាណនេះបំបែករចនាសម្ព័ន្ធថ្មដើម។ សំបកឬបេតុង Limonite ក៏ត្រូវបានប្រេះចំហដែរ ហើយគំរូជាច្រើនអាចត្រូវបានបង្កើតឡើង។
សូមក្រឡេកមើលថ្មនៅនឹងកន្លែង និងកន្លែងផ្សេងទៀតនៅលើក្រាំង បន្ទាប់មកសូមឆ្លើយសំណួរខាងក្រោមមុនពេលចូល។ អ្នកត្រូវបានស្វាគមន៍ក្នុងការសរសេរចម្លើយ និងកំណត់ហេតុជាភាសាកំណើតរបស់អ្នក។ ប្រសិនបើអ្នកចូលមើលឃ្លាំងសម្ងាត់ផែនដីជាក្រុម វាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ក្នុងការផ្ញើចម្លើយសម្រាប់អ្នករាល់គ្នា។ គ្រាន់តែសរសេរថាអ្នកណាផ្ញើចម្លើយ ហើយថតរូបខ្លួនឯង!
1. មើលផ្ទៃនៅកន្លែងដែលមានលំនាំខ្លារខិន។ តើតំបន់ណាដែលលើកច្រើនជាង តំបន់ថ្មភក់ពណ៌ស្រាល ឬតំបន់ត្នោតមានជាតិដែកខ្ពស់?
2. តើអ្នកគិតថាអ្វីអាចជាហេតុផលសម្រាប់រឿងនេះ?
3. តើទម្រង់អាកាសធាតុពីរណាដែលទទួលខុសត្រូវចម្បងចំពោះគំរូទាំងនេះ?
4. ស្វែងរកកន្លែងនៅលើថ្មដែលមានលំនាំខ្លារខិនដ៏ស្រស់ស្អាត ហើយថតរូបខ្លួនឯង ឬវត្ថុផ្ទាល់ខ្លួន!
ផ្ញើអ៊ីមែលមកខ្ញុំជាមួយនឹងចម្លើយរបស់អ្នក! បន្ទាប់ពីផ្ញើចម្លើយរួច អ្នកអាចចូលបានភ្លាមៗ។ ប្រសិនបើមានអ្វីខុស ខ្ញុំនឹងទាក់ទងទៅអ្នក។ អ្នកមិនចាំបាច់រង់ចាំសម្រាប់ការចេញផ្សាយកំណត់ហេតុទេ! សូមរីករាយជាមួយដំណើរស្វែងរកភូមិសាស្ត្រនេះ!
Phnom Krom (literally "downstream hill") is a 140 metre high hill about 12 kilometres southwest of the city of Siem Reap in Cambodia. At the top is a temple that takes its name from the hill: Prasat Phnom Krom. The Phnom Krom hill is very rocky. According to a local legend, the rocks were uncovered by the monkey general Hanuman in his search for medicine in the epic Ramayana. From the top, there are beautiful views of Tonle Sap Lake and the floating villages. However, it wasn't just the temple and the view that fascinated us during our visit, but above all the unusual pattern of the rocks. In many places, the rock here has a pattern like a leopard's skin.
Phnom Krom consists of sandstone, a sedimentary rock made of cemented grains of sand, which are mainly composed of quartz. Sandstone comes in different compositions. Here at Phnom Krom, it is a sandstone with a high iron content, also known as limonite sandstone, which has produced characteristic shapes in the course of weathering. The soluble iron distributed in it is released and accumulates crust-like at the boundaries of the deposits. In many places, it also contains iron-rich, nodular concretions. Various weathering processes are responsible for this pattern.
What happens during weathering?
Weathering refers to the natural decomposition of rock as a result of its exposed position on or near the earth's surface. Several processes interact in this process. Depending on the type of weathering, the rock-forming minerals remain intact (physical weathering) or are dissolved or transformed (chemical weathering).
It is not always clear which form of weathering has characterised the rock under consideration, as the different forms of weathering often merge smoothly into one another.
A true paradise of chemical weathering can be found in the humid tropics. The combination of high levels of precipitation and high temperatures with a lack of climatic seasons create ideal conditions for chemical weathering. In addition, the roots of the plants and the bacteria in the soil provide the necessary acids. In extreme cases, the soil can even weather to a depth of over 100 metres under these optimal conditions.
In the course of solution weathering, easily soluble minerals are dissolved. Some types of rock even dissolve completely when they come into contact with water. If this water is acidic, this process progresses even faster. Acid is produced, for example, when rainwater in the air reacts with the gas carbon dioxide. This "acid rain" attacks the rock and dissolves it over time.
The oxidation of rocks occurs when oxygen dissolved in water oxidises manganese and iron compounds contained in rocks. Many minerals that make up rocks contain iron and manganese. These minerals are oxidised by the action of oxygen and water. The rock rusts, so to speak. This gives it a brownish, reddish or yellowish colour and the original mineral structure is slowly destroyed. Corresponding mineral grains experience an increase in volume on contact with water due to oxidation. This increase in volume breaks up the original rock structure. Limonite shells or concretions are also cracked open and a wide variety of patterns can be created.
Take a close look at the rock on site and also in other places on the crag and then please answer the following questions before logging. You are welcome to write the answers and logs in your native language. If you are visiting the earth cache as a team, it is sufficient for one person to send the answers for everyone. Just please write who sent the answers and take an individual photo of yourself!
1. Look at the surface in the places with the leopard pattern. Which areas are more raised, the light-coloured sandstone areas or the brown areas with a high iron content?
2. What do you think could be the reason for this?
3. Which two forms of weathering are mainly responsible for these patterns?
4. Find a place on the rock with a particularly beautiful leopard pattern and take a photo of yourself or a personal object!
Send me an e-mail with your answers! After sending the answers you can log right away. If something is wrong, I will contact you. You don't need to wait for the log release! Have fun on this geological journey of discovery!
Phnom Krom (wörtlich „flussabwärts gelegener Hügel“) ist ein 140 m hoher Hügel etwa 12 Kilometer südwestlich der Stadt Siem Reap in Kambodscha . Auf der Spitze befindet sich ein Tempel, der seinen Namen vom Hügel hat: Prasat Phnom Krom. Der Hügel Phnom Krom ist sehr felsig. Einer lokalen Legende zufolge wurden die Felsen im Epos Ramayana vom Affengeneral Hanuman bei seiner Suche nach Medizin freigelegt . Von oben hat man schöne Ausblicke auf den Tonle Sap -See und die schwimmenden Dörfer. Doch nicht nur der Tempel und die Aussicht haben uns bei unserem Besuch fasziniert, sondern vor allem die ungewöhnliche Musterung der Felsen. An vielen Stellen hat das Gestein hier ein Muster wie ein Leopardenfell.
Der Phnom Krom besteht aus Sandstein, einem Sedimentgestein aus miteinander verkitteten Sandkörnern, die vorwiegend aus Quarz bestehen. Es gibt Sandstein in verschiedenen Zusammensetzungen. Hier am Phnom Krom handelt es sich um einen stark eisenhaltigen Sandstein, auch Limonitsandstein genannt, der im Zuge der Verwitterung charakteristische Formen hervorgebracht hat. Das in ihm verteilte lösliche Eisen wird ausgelöst und reichert sich krustenartig an Lagerungsgrenzen an. Er enthält an vielen Stellen auch eisenhaltige, knollenförmige Konkretionen. Verschiedene Verwitterungsprozesse sind für diese Musterung verantwortlich.
Was geschieht bei der Verwitterung?
Verwitterung bezeichnet die natürliche Zersetzung von Gestein infolge dessen exponierter Lage an oder nahe der Erdoberfläche. Dabei spielen mehrere Prozesse zusammen. Je nach Art der Verwitterung bleiben die gesteinsbildenden Minerale erhalten (physikalische Verwitterung) oder werden aufgelöst oder umgewandelt (chemische Verwitterung).
Genaue Abgrenzungen, welche Verwitterungsform das zu betrachtende Gestein geprägt hat, sind nicht immer eindeutig, da die verschiedenen Verwitterungsformen häufig fließend ineinander übergehen.
Ein wahres Paradies der chemischen Verwitterung herrscht in den feuchten Tropen. Im Zusammenspiel von hohen Niederschlagsmengen und hohen Temperaturen mit fehlenden klimatischen Jahreszeiten sind dies ideale Voraussetzungen für die chemische Verwitterung. Zudem liefern die Wurzeln der Pflanzen und die Bakterien im Boden die notwendigen Säuren. Im Extremfall können die Böden unter diesen optimalen Bedingungen sogar bis in über 100 Meter Tiefe verwittern.
Im Zuge der Lösungsverwitterung werden leicht lösliche Minerale aufgelöst. Manche Gesteinsarten lösen sich sogar vollständig auf, wenn sie mit Wasser in Berührung kommen. Ist dieses Wasser säurehaltig dann geht dieser Prozess noch schneller voran. Säure entsteht zum Beispiel, wenn Regenwasser in der Luft mit dem Gas Kohlendioxid reagiert. Dieser „saure Regen“ greift das Gestein an und löst es im Laufe der Zeit auf.
Die Oxidation von Gesteinen erfolgt, wenn in Wasser gelöster Sauerstoff in Gesteinen enthaltene Mangan- und Eisenverbindungen oxidiert. Viele Minerale, die Gesteine aufbauen, enthalten Eisen und Mangan. Diese Minerale werden durch die Einwirkung von Sauerstoff und Wasser oxidiert. Das Gestein rostet sozusagen. Es erhält dadurch eine bräunliche, rötliche oder gelbliche Farbe und die ursprüngliche Mineralstruktur wird langsam zerstört. Entsprechende Mineralkörner erfahren bei Kontakt mit Wasser eine Volumenzunahme durch die Oxidation. Diese Volumenzunahme sprengt das ursprüngliche Gesteinsgefüge. Auch Schalen oder Konkretionen aus Limonit werden dadurch aufgesprengt und es können die verschiedensten Muster entstehen.
Schaut euch das Gestein vor Ort und auch an anderen Stellen des Felsens genau an und beantwortet dann bitte vor dem Loggen folgende Fragen. Gerne dürft ihr die Antworten und Logs in eurer Muttersprache schreiben. Wenn ihr den Earthcache im Team besucht, dann reicht es aus, wenn einer die Antworten für alle schickt. Schreibt nur bitte dazu, wer die Antworten geschickt hat und macht jeder ein individuelles Foto von von euch!
1. Schaut euch die Oberfläche an den Stellen mit Leopardenmuster an. Welche Stellen sind erhabener, die hellen Sandsteinstellen oder die braunen stark eisenhaltigen Stellen?
2. Was könnte eurer Meinung nach der Grund dafür sein?
3. Welche zwei Verwitterungsformen sind hauptsächlich für diese Muster verantwortlich?
4. Sucht euch eine Stelle am Felsen mit einem besonders schönen Leopardenmuster und macht ein Foto von euch oder einem persönlichen Gegenstand!
Schickt eine Mail mit euren Antworten an mich! Nach dem Absenden der Antworten könnt ihr gleich loggen. Falls etwas nicht in Ordnung ist, melde ich mich. Ihr braucht nicht die Logfreigabe abwarten! Ich wünsche euch viel Spaß bei dieser geologischen Entdeckungsreise!
Quellen: wikipedia, strand_und_steine.de, vlaby.vom, mineralienatlas.de, kristallin.de, eigene Fotos