Wesołych Świąt – Sretan Božić
W Chorwacji Boże Narodzenie nosi nazwę Božić i obchodzone jest w tych samych dniach co w Polsce. Podobnie jak i w naszym kraju, tak i w Chorwacji symbolem świąt jest choinka ozdobiona kolorowymi światełkami, bombkami oraz własnoręcznie wykonanymi ozdobami.
Świętowanie Wigilii Bożego Narodzenia w Chorwacji rozpoczyna się w momencie wybicia wieczornych dzwonów w kościele. Do domu przynosi się wówczas 3 pnie, które symbolizują Trójcę Świętą. Od polan tlących się w kominku Chorwaci zapalają wszystkie świece w domu.
Prezenty 6 grudnia przynosi Mikołaj. Prezenty są czasami wręczane również w Dzień Świętej Łucji. Chorwacki Święty Mikołaj jest czasami nazywany Djed Mraz, co jest chorwackim odpowiednikiem rosyjskiego Ded Moroz.
Zwyczaj przyozdabiania choinek pojawił się w Chorwacji dopiero pod koniec XIX wieku. Wcześniej w domach gościły drzewka liściaste, najczęściej udekorowane owocami i słodyczami. Na drzewka zakładało się lampiony i świece, które zastępowały dzisiejsze światełka. Do mieszkania wnoszono również gałązki sosny, szałwii i rozmarynu symbolizujące siłę życia.
Wigilia
Noc Wigilijna – Badnjak, związana jest w Chorwacji z kilkoma zwyczajami.
Jednym z nich jest wnoszenie do domów w dzień Wigilii trzech pni drzew, które są symbolem Trójcy Świętej. Pnie ustawiane są w kominku lub domowym palenisku a uzyskanym od nich płomieniem zapala się wszystkie świece zdobiące wigilijny stół. Ogień palących się pni ma przynieść wszystkim domownikom dobro i szczęście, dlatego też do paleniska wrzuca się trochę wigilijnego pokarmu.
Kolejną świąteczną tradycją jest przynoszenie do domu słomy, którą umieszcza się pod obrusem świątecznym. Czynność przyniesienia i udekorowania słomą wigilijnego stołu powierzana jest najstarszemu bądź najważniejszemu członkowi rodziny.
Jeśli chodzi o tradycję wolnego miejsca przy stole wigilijnym to w Chorwacji jest ona mniej znana i praktykowana. Nie zmienia to jednak faktu, że Chorwaci z otwartymi rękami i wielką życzliwością przyjmą do siebie niezapowiedzianego gościa lub podróżującego. Na pewno osoba potrzebująca znajdzie schronienie i zostanie sycie ugoszczona przy świątecznym stole.
W Noc Wigilijną o północy wszyscy domownicy udają się na mszę świętą zwaną Polnoćka, która zwiastuje nam Narodziny Jezusa. Podczas mszy świętej w kościele śpiewane są kolędy a także charakterystyczne dla poszczególnych regionów pieśni wigilijne.
Potrawy Wigilijne
Większość Chorwatów podczas Wigilii nie spożywa potraw mięsnych. Na stole wigilijnym znaleźć za to można przepyszne potrawy rybne i warzywne. Tak jak w Polsce za wigilijną rybę uważa się karpia, tak w Chorwacji na stole gości suszony bakalar (dorsz atlantycki). Do jednego z posiłków wigilijnych zalicza się też aromatyczną zupę rybną, podawaną zazwyczaj na początku kolacji. Podczas Wigilii nie może zabraknąć potrawy przygotowanej ze smażonej fasoli zmieszanej z mocno ukiszoną kapusty i cebulą.
W zależności od regionu Chorwacji doszukać się można zróżnicowanych posiłków wigilijnych. Tak jak w Dalmacji na stole dominować będą ryby morskie oraz owoce morza tak w Centralnej Chorwacji na stołach wigilijnych pojawią się już ryby rzeczne.
Chorwackie Boże Narodzenie
Całe Święta Bożego Narodzenia obfitują w pyszne jedzenie i smakołyki przygotowywane tylko na te wyjątkowe i magiczne dni. Na świątecznych stołach nie brakuje zarówno popisowych dań mięsnych jaki i słodkich ciast.
Najbardziej tradycjonalnym ciastem świątecznym w Chorwacji jest božić pletenica – ciasto zaplecione w warkocz z dodatkiem migdałów, orzechów i rodzynek oraz odrobiną gałki muszkatołowej. Kolejnym smakołykiem, którego nie może zabraknąć podczas Bożego Narodzenia jest badnji kruh – chleb przygotowany z suszonych owoców, orzechów i naturalnego miodu oraz kruchych kroštuli – odpowiednika faworków.
Co do potraw mięsnych najbardziej znana jest pašticada – duszona wołowina w aromatycznym sosie z czosnku, cebuli, marchewki, pietruszki, rozmarynu i przede wszystkim z dodatkiem czerwonego wina. W Chorwacji podczas świąt serwowana jest również sarma – mięsne nadzienie zawinięte w liściach kiszonej kapusty. Jednym słowem na stole królują same pyszności!
Podczas świąt większe miejscowości oświetlane są migoczącymi światełkami a na placach i rynkach pojawiają się świąteczne symbole – choinki, gwiazdy, Mikołaje i Bożonarodzeniowe Szopki. W niektórych miastach i wioskach organizowane są akcje charytatywne i wyprzedaże świąteczne, a zebrane z nich pieniądze trafiają do osób potrzebujących, w trudnych sytuacjach życiowych oraz różnego rodzaju fundacji. W takich akcjach często uczestniczą dzieci i młodzież szkolna, która wystawia na sprzedaż zrobione przez siebie świąteczne ozdoby i rysunki.
Podczas Wigilii i świąt, tak samo jak i w polskim kraju wszyscy składają sobie szczere życzenia – radości, ciepła i pokoju oraz pomyślności.
