Basalt at Mother Armenia
Welcome to the 9th active EarthCache in Armenia!
Come and visit one of the most eye-catching sights in Jerevan! Staggering view on the Old city, statue symbolizing peace through strength and a geology lesson, what else to wish for!
🇦🇲 Բազալտը հրաբխային քարերի տարածված տեսակ է, որը ձևավորվում է բազալտային լավայի արագ սառեցման արդյունքում՝ Երկրի մակերևույթին կամ նրա մոտ: Այն սովորաբար մուգ գույնի է, մանրահատիկ և հարուստ երկաթով ու մագնեզիումով, մինչդեռ քիչ է պարունակում սիլիցիում: Բազալտը Երկրի կեղևի և օվկիանոսային կեղևի հիմնական բաղադրիչն է, որը հաճախ ձևավորվում է միջօվկիանոսային լեռնաշղթաներում, որտեղ մագման բարձրանում է մակերես՝ ծովային հատակի տարածման ընթացքում: Բազալտային սյուները բնորոշ և ուշագրավ ձևավորումներ են, որոնք առաջանում են սառեցման գործընթացի ընթացքում սյան ներսում տարբեր ճնշումների ազդեցությամբ:
Նկար 1. Բազալտային սյուները Իսլանդիայում
Բազալտը հետաքրքրական և օգտակար է իր երկրաբանական նշանակությամբ, եզակի հատկություններով և գործնական կիրառություններով: Այն Երկրի վրա ամենատարածված քարերից մեկն է, կազմում է օվկիանոսային կեղևի մեծ մասը և ձևավորվում է հրաբխային գոտիներում: Բազալտի ձևավորումը՝ արագ սառեցված լավայից, արժեքավոր պատկերացում է տալիս հրաբխային գործընթացների, տեկտոնական թիթեղների շարժման և Երկրի մանթի կազմության մասին: Բազալտի մանրահատիկ կառուցվածքն ու մուգ գունավորումը արտացոլում են նրա հարուստ երկաթի և մագնեզիումի պարունակությունը, ինչը դարձնում է այն հիմնական նյութ մոլորակային երկրաբանությունը, այդ թվում՝ Լուսնի և Մարսի ուսումնասիրության համար, հասկանալու գործում:
Բազալտային ռելիեֆի բնորոշ գծերը վեցանկյուն սյուներն են։ Դրանք ձևավորվում են բազալտային զանգվածների անհավասար կարծրանացման արդյունքում, ինչը կարող է տեղի ունենալ ուղղահայաց կամ հորիզոնական ուղղությամբ։
Նկար 2. Բազալտային սյուների ձևավորման դիագրամը
Բացի իր գիտական նշանակությունից, բազալտն ունի բազմաթիվ գործնական կիրառություններ: Իր ամրության և տոկունության շնորհիվ այն իդեալական է շինարարության համար, որտեղ օգտագործվում է որպես բետոնի խառնուրդ, ճանապարհների հիմքային նյութ և որպես դեկորատիվ քար լանդշաֆտային ձևավորման մեջ: Հալեցված բազալտից ստեղծված բազալտային մանրաթելերը թեթև են, կոռոզիայից պաշտպանված և պողպատից ավելի ամուր, ինչը դարձնում է դրանք արժեքավոր նյութ ժամանակակից արտադրության և համակցված նյութերի ստեղծման համար:
Նկար 3. Մայր Հայաստան
Բազալտը կարող է օգտագործված լինել նաև Մայր Հայաստանի արձանի պատվանդանում, որը հավանաբար արդյունահանվել է Աշտարակի քարարդյունաբերական հանքերից: Ձեր առաջադրանքը լինելու է այցելել այդ վայրը և ուսումնասիրել այն մոտ տարածությունից:
🇬🇧 Basalt is a common type of volcanic rock that forms from the rapid cooling of basaltic lava at or near the surface of the Earth. It is typically dark-colored, fine-grained, and rich in iron and magnesium while being low in silica. Basalt is a key component of the Earth's crust and oceanic crust, often forming at mid-ocean ridges as magma rises to the surface during seafloor spreading.
fig.1: basalt columns in Iceland
Basalt is fascinating and useful due to its geological significance, unique properties, and practical applications. It is one of the most abundant rocks on Earth, making up much of the oceanic crust and forming in volcanic regions. Its formation from rapidly cooled lava provides valuable insights into volcanic processes, plate tectonics, and the composition of Earth's mantle. Basalt’s fine-grained texture and dark coloration reflect its rich content of iron and magnesium, making it a key material in understanding planetary geology, including on the Moon and Mars.
Typical features of the basalt relief are hexagonal columns. They are formed by uneven solidification of basalt blocks, which can be in a vertical or horizontal direction.
fig. 2: diagram of basaltic column formation
Beyond its scientific importance, basalt has numerous practical uses. Its durability and strength make it ideal for construction, where it is used as aggregate in concrete, road base material, and as a decorative stone in landscaping. Basalt fibers, created from melted basalt, are lightweight, corrosion-resistant, and stronger than steel, making them a valuable material for modern manufacturing and composite production.
fig. 3: Statue of Mother Armenia
Basalt can be also found used in the pedestal of Mother Armenia, probably mined from quarry in Ashtarak. Your task is going to be visiting the site and examining it from up-close.
🇦🇲
1) Դիտիր պատվանդանի վրա գտնվող որևէ բազալտային քար, նկարագրիր դրա հատկությունները (գույն, հյուսվածք, հատիկի չափս, ծակոտկենություն):
2) Արդյո՞ք բոլոր քարերը միանման են, թե՞ կան որոշ անկատարություններ։ Եթե այո, փորձիր քո բառերով բացատրել՝ ինչու։
3) Բացատրի՛ր, թե ինչու բազալտային սյուները ձևավորվում են վեցանկյուն ձևով։ Ի՞նչն է պատճառը։
4) Նկարի՛ր քեզ (կամ քո մականունը գրած ձեռքիդ կամ թղթի վրա) Մայր Հայաստանի հուշարձանի դիմաց (տես՝ սպոյլերում), որպեսզի ակնհայտ լինի, որ դա դու ես։ Ավելացրու այս նկարը քո հաշվետվությանը։
Այն հաշվետվությունները, որոնք չեն բավարարի այս պահանջը, կջնջվեն։
🇬🇧 To fullfil the logging requirements, you need to correctly answers the questions and send the results to me via GC message system:
1) Observe any basalt block on the pedestal, describe its properties (colour, texture, grainsize, porosity)
2) Are the blocks all the same or do they have some imperfections? If so, try to explain with your own words why
3) Explain why are basaltic columns formed in a hexagonal pattern, what causes it?
4) Make a photo of yourself (or your nick written on your hand or piece of paper) in front (see spoiler) of the Mother Armenia memorial so it is undeniable that it is in fact you. Add this photo to your log.
Logs that will not fullfil this requirement will be deleted.
HAPPY CACHING
Sources:
Wiki; Մայր Հայաստան
if you think that the text in Armenian is not 100% accurate, be so kind and suggest a correction :)