Tw53 to polski wąskotorowy parowóz tendrzak, który powstał w latach 1953–1954 w Fabloku. Wyprodukowano łącznie 20 egzemplarzy tego parowozu, z czego 10 trafiło do Górnośląskich Kolei Wąskotorowych, a pozostałe 10 zostało przeznaczone do obsługi kolei przemysłowych na Górnym Śląsku. Jeden z parowozów został przebudowany do toru o szerokości 1000 mm, a dwa inne zostały dostosowane do pracy z tendrem, otrzymując oznaczenie Pw53.
Charakterystyka ogólna
Tw53 to pięcioosiowy parowóz wąskotorowy o mocy 400 KM (294 kW), napędzany dwucylindrowym silnikiem parowym na parę przegrzaną. Jego masa w stanie służbowym wynosi 41,45 tony, a jego wymiary to: długość 9200 mm, szerokość 2800 mm i wysokość 3050 mm. Lokomotywa na torze poziomym może ciągnąć pociąg o masie 1210 ton przy prędkości 15 km/h, a na torze o pochyleniu 30 promili – pociąg o masie 137 ton. Prędkość maksymalna parowozu wynosi 30 km/h.
Konstrukcja
Parowóz Tw53 bazuje na wcześniejszych rozwiązaniach stosowanych w parowozach serii T40, Tw29 i Tw47 z Górnośląskich Kolei Wąskotorowych, różniąc się jedynie zastosowaniem spawania zamiast nitowania. Posiada kocioł płomienicowo-płomieniówkowy z przegrzewaczem pary Schmidta oraz stalową skrzynią ogniową. Parametry kotła obejmują 24 płomienice o średnicy wewnętrznej 100,5 mm oraz 65 płomieniówek o średnicy wewnętrznej 39,5 mm. Zewnętrzna średnica walczaka kotła wynosi 1200 mm, a jego długość to 3150 mm. Kocioł ma objętość skrzyni ogniowej wynoszącą 1,58 m⊃3;.
Układ rozrządu pary to typ Walschaerta-Heusingera. Parowóz jest wyposażony w wodowskaz rurkowy, trzy krany probiercze, odbiornicę pary typu Ferrum oraz zawory bezpieczeństwa Pop-Coale. Zasilanie kotła wodą zapewniają dwa inżektory ssąco-tłoczące Friedmana o wydajności 125 l/min.
Napęd i zawieszenie
Tw53 jest parowozem z 5 osiami wiązanymi i brakiem osi tocznych. Napęd z silników parowych przenoszony jest na trzecią oś (silnikową) za pomocą korbowodów, a przeniesienie napędu na pozostałe osie odbywa się za pomocą wiązarów. Aby ułatwić przejazd przez ostre łuki (minimalny promień 35 m), zastosowano zestawy kołowe przesuwne, w tym zestaw kołowy bez obrzeży. Koła drugiego zestawu przesuwają się o 15 mm, czwartego o 26 mm, a trzeci zestaw kołowy (silnikowy) nie ma obrzeży.
Maksymalny nacisk osi na szynę wynosi 8,65 tony.
Hamulce i wyposażenie
Parowóz wyposażono w dwa hamulce: parowy (o dwóch cylindrach) i ręczny (rzutowy), które działają na wszystkie osie. Lokomotywa ma również piasecznicę ręcznie uruchamianą, która podaje piasek pod drugą i czwartą oś. Zapas węgla wynosi 1,6 tony, przechowywany w skrzyni węglowej na tylnej ścianie budki maszynisty. Zapas wody (4 m⊃3;) znajduje się w dwóch połączonych skrzyniach wodnych umieszczonych po bokach walczaka kotła.
Modernizacje
Pierwotnie parowóz był wyposażony w oświetlenie naftowe i parowy dzwon sygnalizacyjny. W trakcie kolejnych napraw i modernizacji dzwon został usunięty, a parowóz otrzymał turbogenerator o napięciu 24V, reflektory lustrzane oraz nową instalację elektryczną.