Koza zapustna to stary, fascynujący zwyczaj, który od wieków praktykowany jest na Kujawach, Pałukach i w Wielkopolsce podczas ostatnich dni karnawału, czyli zapustów. W naszym mieście pierwszy raz koza wyruszyła w 1958 roku i po dziś dzień co roku przemierza nasze ulice, kultywując tę wspaniałą tradycję.
Najbardziej charakterystyczne dla kujawskiego karnawału jest chodzenie z kozą (koza), które rozpoczynało się w tzw. tłusty czwartek (zapustny) i miało kontynuację we wtorek zapustny (ostatki). Chodzenie z kozą polegało na tym, że najczęściej parobcy z folwarku przebierali się za Żyda, Cygana, babę (czasami Żydówkę), niedźwiedzia, konia, kozła, bociana itp. i wraz z muzykantami – skrzypkiem i harmonistą – chodzili po wsi. Na Kujawach południowych były to tylko postaci Żyda, niedźwiedzia i kozła, który symbolizował siły wegetatywne. Żyd zwykle zbierał datki do worka, który niósł na plecach. Koza, najważniejsza w orszaku, była też zwykle najlepiej przygotowaną maszkarą. Miała wyrzeźbioną z drewna głowę, czasem obciągniętą króliczą skórką. Zdarzało się, że człowiek, który był za nią przebrany, zakładał maskę. Drąg z przymocowaną kozią głową (z rogami) trzymał chłopak skryty pod materiałem, do koziej głowy przyczepiony był sznurek, tak, że trzymając za niego mógł kozą nieoczekiwanie poruszać.
Orszak chodził po chatach i wyczyniał różne figle: koza bodła dziewczęta rogami, chwytała pączki przygotowane jako poczęstunek, bocian dziobał zebranych i również chwytał pączki, przebierańcy odgrywali też zwykle jakieś krótkie przedstawienie. Kończyło się ono zwykle „dojeniem” kozy przez babę (do wiaderka, w którym było trochę wody), która babę przewracała. W końcu baba kozę „wydoiła” i oblewała zebranych. Gospodarze dawali drobny datek chodzącym z kozą („na sianko dla kozy”) lub pakowali im poczęstunek do koszyka (pączki, ciasto, jajka, słonina). W międzywojniu do orszaku doszły postacie baby, dziada i żandarma, niekiedy pojawiał się koń. Dawniej przebierali się wyłącznie mężczyźni, w okresie międzywojennym zdarzały się wyjątki od tej zasady.
źródło: FB Janikowska Koza, abcjanikowo24.pl
Zadanie:
Odpowiedzi w mianowniku. Nie mogą się powtarzać
Jak nazywa się postać z miotłą? - A
Która postać smarowała twarze ludzi pastą do butów? - B
Jak nazywa się postać z koszykiem? - C
Jak nazywa się postać w złotej masce? - D
Z czym ludzi gonili żydki? - E (l.p.)
FINAŁ
N 52 45.B*A+D^3-4
E 018 06.A*B*C*E-B^2-A*D-B^2+1