Deze cache is onderdeel van een serie caches die zijn uitgebracht tijdens het Sporen van Bevrijding Soldaat van Oranje Event op 6 april 2025. Deze cache is geplaatst om men een indruk te geven van waar we allemaal voor staan. En vooral om niet te vergeten.

[SvdB] Atlantikwall Seeziel-Batterie Noordwijk 

Deze mullti voert u langs resten van de Atlantikwall die in het duinlandschap bij Noordwijk bewaard gebleven zijn. De wandeling is ongeveer 4 kilometer. Deze Duitse kustbatterij in Noordwijk en onderdeel van de Atlantikwall wordt ook wel de Marine Seeziel-Batterie Noordwijk genoemd. De Atlantikwall was een verdedigingslinie die de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog van Noorwegen tot aan de Spaanse grens hadden aangelegd om een invasie van de geallieerden te voorkomen. Overal langs de westkust van Europa zijn resten van dit verdedigingsstelsel terug te vinden. Noordwijk lag in het noordelijk deel van het door de Duitse bezetter zwaar verdedigde gebied rond de Rijnmonding bij Katwijk, de zogenaamde Stützpunktgruppe Katwijk. Dit was een groep van steunpunten die elkaar vuurondersteuning konden geven. De steunpunten binnen de Stützpunktgruppe bestonden onder andere uit geschutsstellingen, munitiebergplaatsen, loopgraven en verblijven voor de soldaten. Onderweg komt u langs resten van verschillende verdedigingswerken en krijgt u een beeld van de omvang van de Duitse kustverdediging. Dit was een stelling met zwaar geschut voor het beschieten van oorlogsschepen en andere doelen op zee. Bijna alle bouwwerken die tijdens de oorlog zijn gebouwd, liggen tegenwoordig verscholen onder de duinen.

Waypoint 1: Oude zwembad (N 52° 15.159 E 4° 26.315)

Dit hek staat voor de oorspronkelijk door de Duitsers aangelegde weg die vanaf de doorgaande weg kronkelend achter de bouwwerken en het gangenstelsel in de zeereep liep. De klinkers van deze weg zijn hier zelfs deels nog zichtbaar. Achter deze weg, circa 30 meter richting de zeereep, lag een bijzonder bouwwerk: een zwembad gebouwd voor de Duitse marinesoldaten. Naast het zwembad was er ook een sauna en toiletbunker. Ook na de oorlog bleef het zwembad nog jaren in gebruik. Veel Noordwijkers hebben hier leren zwemmen. De betonnen bak van het zwembad is nog steeds onder de grond aanwezig. Een lichte verlaging in het duin en de hogere en afwijkende begroeiing op deze plek verraden de voormalige zwemplek. 

A = Aantal verticale planken op hek (Stapeltellen).

Waypoint 2: Munitiebunker (N 52° 15.084 E 4° 26.229)

Tijdens de oorlog lag in deze bunker munitie opgeslagen voor de stukken geschut in de zware bunkers in de zeereep. In de batterij stonden twee van deze grote, zware munitieopslagbunkers: één in het zuiden en één in het noorden van de batterij. Het bouwwerk had muren van meer dan twee meter dik beton en stond bekend als type FL246. De bunker had een overdekte, gecamoufleerde ingang, waardoor er ruimte was voor een voertuig om munitie in of uit te laden. Daarnaast was er een korte verbinding met het gangenstelsel. Munitie kon zo snel naar de geschutsbunkers worden gebracht. In het gangenstelsel was hiervoor speciaal rails aangelegd waarop een munitiekar heen en weer reed. Deze rails zijn na de oorlog verwijderd. De bunker is nu in gebruik bij het Engelandvaardersmuseum

B = Hoeveel bunkers liggen hier aan het 400 meter lange gangenstelsel? Antwoord stapeltellen.

Viapunt naar Waypoint 3

Een groot deel van de batterij is na de oorlog opgeruimd en verdwenen onder de oprukkende bebouwing. Oorspronkelijk begon de kustbatterij al op het Vuurtorenplein waar, enkele meters meer naar het noorden, ook de ingangspoort lag. Ondanks alle veranderingen is langs de Northgodreef een stuk loopgraaf bewaard gebleven. Deze loopgraaf had een vaste positie voor een mitrailleurschutter en ligt net voor de ingang van het duingebied, aan uw linkerhand op de rand van het duin. De opstelling voor de mitrailleurschutter is niet meer zichtbaar, doordat op deze plek nu een zandpaadje het duin op loopt. De rest van de loopgraaf is wel goed herkenbaar aan de diepe zigzagvormige greppel.

Waypoint 3: Golfclub (N 52° 15.154 E 4° 26.525)

Voor de oorlog lag hier in het duin de Noordwijkse golfclub. Van 1926 tot 1972 lag hier de 9-holes golfbaan van de Noordwijkse Golfclub. Een groot deel van dit golfterrein is verdwenen onder de bebouwing. Een deel van de oorspronkelijke holes is hier echter nog goed herkenbaar aan het vlakke landschap en het aanwezige gras. Tijdens de oorlog waren de gebouwen van de golfclub in gebruik genomen door het personeel van de batterij. Het gras werd afgeplagd en gebruikt bij het camoufleren van de nieuw aangelegde bunkers. Dit gebied wordt daarom ook de ‘Oude Golf’ genoemd. In 1968 is begonnen met de aanleg van de huidige golfbaan zo’n 4 km verder naar het Noorden. In 2003 heeft Staatsbosbeheer een deel van de oude greens afgeplagd en de humusrijke bovenlaag verwijderd. Hierdoor kan het zand weer vrij stuiven en ontstaat er door de wisselwerking van wind, zand en water een dynamisch duingebied, dat voor vele planten en diersoorten een geschikte leefomgeving biedt. Vooral de zandhagedis, konijn en rugstreeppad voelen zich hier thuis

C= Hoeveel planken heeft het bankje?

Waypoint 4: Hollands Duin (N 52° 15.260 E 004° 26.826)

Atlantikwall Seeziel-Batterie Noordwijk ligt volledig in het natuurgebied Hollands Duin. Ook de multi loopt er door heen. In een filmpje (klik hier voor link) vertelt een boswachter meer over Hollands Duin en ook de Atlantikwall komt hier in voor.  Op deze plek kom je een bordje tegen. 

D=  Letterwaarde eerste letter 2e regel

Waypoint 5: Oversteek (N 52° 15.287 E 4° 27.006)

Hier gaan we een fietspad oversteken om naar een ander historisch stukje te komen. Let dus op tijdens het beantwoorden van deze vraag.

E = Hoeveel personen zijn er in totaal op 2 bordjes hier te vinden?

Viapunt naar Waypoint 6 (N 52° 15.328 E 4° 27.051)

Op deze locatie lag tijdens de oorlog een langgerekt steunpunt dat bestond uit tientallen meters loopgraaf, prikkeldraadversperringen en enkele bouwwerken. Het steunpunt verdedigde de doorgaande weg, die in de oorlog op de plek van het fietspad lag dat u zojuist bent overgestoken. Een deel van het loopgravenstelsel lag langs de steile overgang op de grens van het beboste duin naar de lager gelegen aardappel- en bollenvelden. Hierdoor hadden de Duitse troepen tijdens de oorlog goed zicht over de velden en de hier gelegen tankgracht. Na de oorlog zijn de meeste loopgraven dicht gestoven of dicht gegooid. Langs de steile duinrand zijn echter nog steeds kleine stukken van dit loopgravenstelsel zichtbaar. Ter hoogte van het woonhuis en het hek naar deze woning is met enige moeite nog een zeer ondiepe, zigzaggende greppel herkenbaar

Waypoint 6: Wandelroute (N 52° 15.376 E 4° 27.047)

We vervolgen een stukje over een bekende gekleurde wandelroute. Hierdoor komen we straks parallel met de versperringen van de noordgrens van de Stützpunktgruppe Katwijk. Vergeet niet eerst de vraag te beantwoorden.

F= Wat voor kleur heeft de bovenkant van het paaltje? Woordwaarde stapeltellen

Waypoint 7: Stützpunktgruppe Katwijk (N 52° 15.480 E 4° 27.086)

Tijdens de oorlog lag aan uw rechterhand, op een afstand van zo’n 10 tot 30 meter, de grens van Stützpunktgruppe Katwijk, ook wel het noordelijk landfront genoemd. Deze grens bestond uit een tankmuur en aangebouwde bunkers. Deze zijn hier na de oorlog allemaal gesloopt. De hoge tankmuur was bedoeld om tanks tegen te houden. Langs de duinweg, in de nabijheid van de muur, stonden meerdere bouwwerken. Onder andere een manschappenverblijf, wateropslagplaatsen en een keukenbunker. In een van de gebouwen zijn zelfs bijzondere tekeningen aangetroffen van de hier gelegerde Duitse troepen van de 14de Schiffstammabteilung.

G= Wat is de naam van het fietspad wat op de steen terug te vinden is? Woordwaarde stapeltellen.

Waypoint 8: Aspergeversperring (N 52° 15.516 E 4° 26.954)

De versperringen van het noordelijke Landfront zijn inmiddels grotendeels gesloopt, gedempt of onder het zand gewerkt. Delen ervan zijn bewaard gebleven, zoals de stukken beton die u hier ziet. Het zijn resten van een hindernis tegen tanks en pantserwagens, die vanwege de vorm ‘aspergeversperring’ wordt genoemd. De versperring bestond uit drie rijen, getrapt aangelegde betonnen funderingen, waarin stalen balken en spoorrails waren aangebracht. Deze stonden schuin en waren aangepunt. Als hindernis tegen infanterie was ook prikkeldraad aangebracht.

H= Letterwaarde van letter die hier lijkt te staan. De naam van de stalen balk is hier ook van afgeleid. (Geen U!)

Op weg naar Waypoint 9 is ook een andere traditionele cache verstopt. Wist dat hier ook een oudje in de buurt ligt? 

Waypoint 9: Meer Atlantikwal (N 52° 15.586 E 4° 26.820)

Hier zijn nog meer versperringen van het noordelijke Landfront. De stalen balken zijn allemaal afgeslepen na de oorlog, maar in het beton zijn de resten ervan nog duidelijk te zien. Opvallend detail is dat in het beton ook meerdere schoenafdrukken zijn te vinden, die bij de bouw in het natte beton zijn gezet. De afdrukken laten het karakteristieke patroon van Duits militair schoeisel zien, met spijkers onder de zool en een hoefijzervormig beslag op de hak.

I= Welk getal lijkt hier in Romeinse cijfers te staan?

Waypoint 10: Tobruk (N 52° 15.599 E 4° 26.688)

Op de locatie waar de strandopgang ligt, stond tijdens de oorlog een stuk tankmuur dat deel uitmaakte van het noordelijke Landfront. Tegenwoordig is hier niets meer van te zien. Ondanks de zeer uitgebreide en gevarieerde versperringen aan het noordelijke landfront, moest de uiterste noordpunt van de Stützpunktgruppe ook actief worden verdedigd. Diep verborgen in de duindoorns en onder het zand in de zeereep liggen nog resten van een Duitse stelling of Widerstandsnest. Deze stelling bestond uit een uitgebreid loopgravenstelsel dat boven op de zeereep lag en de verschillende opstellingen voor (mitrailleur)schutters en waarnemingsposten met elkaar verbond. Achter de zeereep stonden verblijven voor de manschappen. Rondom de stellingen lagen verschillende kleine betonnen bunkers voor onder andere mitrailleurs. Zo’n eenmansbunkertje wordt Tobruk genoemd, naar de Libische plaats waar ze in 1941 voor het eerste door het Italiaanse leger werden gebouwd. Een van deze bouwwerken is langs het pad zichtbaar aan uw linkerhand.

J = Aantal letters van de bovenste kleur

Cache locatie

U kunt de cache vinden op N52 (C-A)(H-B).DIG E004 (F-J)(E+I).B(J+A)(F-E)

Op weg naar de cache volgt u deels de oude weg die ook tijdens de oorlog door de batterij liep. Aan beide kanten van de weg liggen dan ook nog resten van bunkers en loopgraven. De meeste liggen erg diep verscholen onder het zand of zijn gesloopt.

Bron: Staatsbosbeheer

We willen graag iedereen bedanken die heeft geholpen met deze serie. Daarnaast willen we ook graag de partijen bedanken die toestemming hebben gegeven voor het plaatsen van deze caches.