🇵🇱
Tekst polski i wspólny jest w kolorze standardowym.
🇬🇧🇺🇲
The English text is green. The common text is in standard color.
🇩🇪
Der deutsche Text ist rot. Der gemeinsame Text ist in Standardfarbe gehalten.
Maria Karłowska
opiekunka dziewcząt i kobiet "z ulicy" - zakonnica - błogosławiona Kościoła katolickiego
caretaker of girls and women “from the street” - nun - blessed of the Catholic Church
Betreuerin von Mädchen und Frauen „von der Straße” – Nonne – Selige der katholischen Kirche
Maria Leonarda Rozalia Karłowska h. Prawdzic urodziła się 4 września 1865 r. w majątku Słupówka, dziś Karłowo jako jedenaste dziecko Mateusza i Egeni z Dembińskich. Ochrzczona została 8 października 1865 r. w kościele parafianym św. Katarzyny w Smogulcu. W 1870 roku, po sprzedaży Słupówki, rodzina Marii przeprowadziła się do Poznania. Ona wraz z bratem Zdzisławem zamieszkała w majątku najstarszego brata Leona w Grąbkowie, w powiecie rawickim. Przebywała u niego około czterech lat. Po przyjeździe do Poznania kontynuowała naukę w szkole katolickiej dla dziewcząt polskich, zwanej „Pensją panien Danysz”. W wieku 17 lat, w 1882 roku straciła oboje rodziców. Zaopiekowała się nią starsza siostra i zarazem matka chrzestna - Wanda.
Maria Leonarda Rozalia Karłowska (of the Prawdzic coat of arms) was born on September 4, 1865, on the Słupówka estate, today Karłowo, as the eleventh child of Mateusz and Egenia née Dembińska. She was baptized on October 8, 1865, in the parish church of St. Catherine in Smogulec. In 1870, after the sale of Słupówka, Maria's family moved to Poznań. She and her brother Zdzisław moved to the estate of their eldest brother Leon in Grąbkowo, in the Rawicz County. She stayed with him for about four years. After arriving in Poznań, she continued her education at the Miss Danysz's Boarding School (a Catholic school for Polish girls called “Pensja panien Danysz”). At the age of 17, in 1882, she lost both her parents. Her older sister and godmother, Wanda, took care of her.
Maria Leonarda Rozalia Karłowska (Wappen Prawdzic) wurde am 4. September 1865 auf dem Gut Słupówka, heute Karłowo, als elftes Kind von Mateusz und Egenia aus dem Hause Dembiński geboren. Sie wurde am 8. Oktober 1865 in der Pfarrkirche St. Katharina in Smogulec getauft. Nach dem Verkauf von Słupówka zog Marias Familie 1870 nach Posen. Zusammen mit ihrem Bruder Zdzisław zog sie auf das Anwesen ihres ältesten Bruders Leon in Grąbkowo im Kreis Rawicz. Dort blieb sie etwa vier Jahre lang. Nach ihrer Ankunft in Posen setzte sie ihre Ausbildung an einer katholischen Schule für polnische Mädchen fort, die „Internat der Damen Danysz" genannt wurde. Im Alter von 17 Jahren, im Jahr 1882, verlor sie beide Elternteile. Ihre ältere Schwester und zugleich Patin Wanda kümmerte sich um sie.
Wkrótce starsze rodzeństwo zdecydowało, że najmłodsza z Karłowskich, będzie przygotowywać się do pracy w pracowni krawiectwa i haftu, którą prowadziła Wanda. W związku z tym wysłano ją na rok do Berlina, aby odbyła kurs kroju i szycia. Po powrocie rozpoczęła pracę w pracowni Wandy, która mieściła się w Poznaniu przy ulicy Podgórnej 12.
Soon, her older siblings decided that the youngest of the Karłowski children would prepare to work in the tailoring and embroidery workshop run by Wanda. As a result, she was sent to Berlin for a year to take a course in cutting and sewing. Upon her return, she began working in Wanda's workshop, which was located in Poznań at 12 Podgórna Street.
Bald darauf beschlossen die älteren Geschwister, dass die jüngste der Karłowski-Kinder sich auf die Arbeit in Wandas Schneider- und Stickereiwerkstatt vorbereiten sollte. Zu diesem Zweck wurde sie für ein Jahr nach Berlin geschickt, um dort einen Kurs in Schnitt und Nähen zu absolvieren. Nach ihrer Rückkehr begann sie in Wandas Atelier zu arbeiten, das sich in Posen in der Podgórna-Straße 12 befand.
Przełomowym momentem w życiu Marii było spotkanie z prostytutką. Pewnego popołudnia, w listopadzie 1892 roku, podczas swej wędrówki charytatywnej, Maria przybyła do mieszkania rodziny ubogiego krawca. Doszło tam do nieoczekiwanego spotkania z młodą prostytutką, Franką. Zaczęła się z nią spotykać. Dużo rozmów, słuchanie, próba nakłaniania do zmiany dotychczasowego życia, nauka katechizmu, pomoc materialna itd. To wszystko daje obraz pierwszych, prowadzonych w ukryciu i bez rozgłosu, spotkań apostolskich. Wkrótce do Franki dołączyły inne dziewczyny. Kiedy Maria nabrała pewności, że chcą one odmienić swoje dotychczasowe życie, starała się umieszczać je w zakładach sióstr szarytek czy elżbietanek. Po pewnym czasie część dziewcząt uciekała z zakładów, próbowały na własną rękę coś zmienić, najczęściej kończyły jednak na ulicy.
A turning point in Maria's life was her encounter with a prostitute. One afternoon in November 1892, during her charitable journey, Maria arrived at the home of a poor tailor's family. There, she had an unexpected encounter with a young prostitute named Franka. She began to meet with her. Lots of conversations, listening, trying to persuade her to change her life, teaching catechism, material help, etc. All this gives a picture of the first apostolic meetings, conducted in secret and without publicity. Soon, other girls joined Franka. When Maria was sure that they wanted to change their lives, she tried to place them in the institutions of the Grey Sisters or the Sisters of St. Elizabeth. After some time, some of the girls ran away from the institutions and tried to change something on their own, but most often they ended up on the street.
Ein entscheidender Moment in Marias Leben war die Begegnung mit einer Prostituierten. An einem Nachmittag im November 1892 kam Maria während ihrer Wohltätigkeitsreise in die Wohnung einer armen Schneiderfamilie. Dort kam es zu einer unerwarteten Begegnung mit einer jungen Prostituierten namens Franka. Sie begann, sich mit ihr zu treffen. Viele Gespräche, Zuhören, Versuche, sie zu einer Änderung ihres bisherigen Lebens zu bewegen, Katechismusunterricht, materielle Hilfe usw. All dies vermittelt ein Bild der ersten apostolischen Begegnungen, die heimlich und ohne Aufsehen stattfanden. Bald schlossen sich andere Mädchen Franka an. Als Maria sicher war, dass sie ihr bisheriges Leben ändern wollten, versuchte sie, sie in Einrichtungen der Grauen Schwestern oder der Elisabethschwestern unterzubringen. Nach einiger Zeit flohen einige der Mädchen aus den Einrichtungen und versuchten, auf eigene Faust etwas zu ändern, landeten jedoch meist auf der Straße.
Do Marii trafiało coraz więcej dziewcząt. W mrocznym półświatku suteren poznańskich szybko rozeszła się wieść, że jest ktoś, kto pomaga. Nie ważny był stan materialny i fizyczny, ale liczył się człowiek, który chciał wyjść z bagna ludzkiego życia. Coraz więcej dziewcząt podejmowało decyzje wyrwania się z dotychczasowego środowiska i rozpoczęcia nowego życia. Okazało się jednak, że brakuje miejsca, gdzie można by je zgromadzić. Maria zastanawiała się: Co robić dalej? Z pomocą przyszła Klementyna Jaworska. Jaworscy mieszkali przy ul. Naumanna 11 (obecnie ul. Inżynierska), w niewielkim mieszkaniu składającym się z dwóch pokoi i kuchni. Pani Klementyna miała wówczas 46 lat i bardzo zapaliła się do dzieła Marii. Aby jej pomóc, oddała jeden pokój, w którym mogło pomieścić się pięć podopiecznych, i we wrześniu 1893 roku pięć dziewczyn zamieszkało wspólnie pod jednym dachem. Nie był to oczywiście żaden dom zakonny, ale raczej schronisko czy przytulisko.
More and more girls were coming to Maria. In the dark underworld of Poznań's basements, word quickly spread that there was someone who could help. Material and physical condition were not important, but what mattered was the person who wanted to escape the mire of human life. More and more girls decided to break away from their current environment and start a new life. However, it turned out that there was no place where they could gather. Maria wondered: What to do next? Klementyna Jaworska came to her aid. The Jaworskis lived at 11 Naumanna Street (now Inżynierska Street), in a small apartment consisting of two rooms and a kitchen. Mrs. Klementyna was 46 years old at the time and was very enthusiastic about Maria's work. To help her, she gave up one room, which could accommodate five charges, and in September 1893, five girls moved in together under one roof. Of course, it was not a convent, but rather a shelter or refuge.
Immer mehr Mädchen kamen zu Maria. In der dunklen Unterwelt der Keller von Posen verbreitete sich schnell die Nachricht, dass es jemanden gab, der half. Nicht der materielle und physische Zustand war wichtig, sondern der Mensch, der aus dem Sumpf des menschlichen Lebens herauskommen wollte. Immer mehr Mädchen beschlossen, ihrem bisherigen Umfeld zu entfliehen und ein neues Leben zu beginnen. Es stellte sich jedoch heraus, dass es keinen Ort gab, an dem man sie unterbringen konnte. Maria überlegte: Was sollte sie tun? Klementyna Jaworska kam ihr zu Hilfe. Die Jaworskis wohnten in der Naumanna-Straße 11 (heute Inżynierska-Straße) in einer kleinen Wohnung mit zwei Zimmern und einer Küche. Frau Klementyna war damals 46 Jahre alt und begeisterte sich sehr für Marias Arbeit. Um ihr zu helfen, stellte sie ein Zimmer zur Verfügung, in dem fünf Schützlinge Platz fanden, und im September 1893 zogen fünf Mädchen unter einem Dach zusammen. Es handelte sich natürlich nicht um ein Kloster, sondern eher um eine Herberge oder ein Obdachlosenheim.
Pokój przy ul. Naumanna nie był najlepszym miejscem na dłuższy pobyt. Powodem jego opuszczenia stały się jednak nie wychowanki, ale postawa sąsiadów pani Klementyny, a przede wszystkim właściciela domu. W lutym 1894 roku zażądał on opuszczenia mieszkania Jaworskich, nie chcąc znosić dłużej w swej posesji „tego procederu”. Rozpoczęły się gorączkowe poszukiwania nowego miejsca. Udało się znaleźć lokal przy ul. Szewskiej 12. Oficjalnie uruchomiono w nim szwalnię i pralnię. Poparcie na otwarcie tego miejsca znalazła Maria w policji. Okazało się, że w tym domu mieszkał komisarz, który poznał już wcześniej jej działalność.
The room on Naumanna Street was not the best place for a long stay. However, the reason for leaving was not the pupils, but the attitude of Mrs. Klementyna's neighbors, and above all, the owner of the house. In February 1894, he demanded that the Jaworskis leave the apartment, unwilling to tolerate “this practice” on his property any longer. A frantic search for a new place began. They managed to find premises at 12 Szewska Street. A sewing room and laundry room were officially opened there. Maria found support for the opening of this place in the police. It turned out that a police commissioner who was already familiar with her activities lived in this house.
Das Zimmer in der Naumann-Straße war nicht der beste Ort für einen längeren Aufenthalt. Der Grund für den Auszug waren jedoch nicht die Zöglinge, sondern das Verhalten der Nachbarn von Frau Klementyna und vor allem des Hausbesitzers. Im Februar 1894 forderte er die Jaworskis auf, die Wohnung zu verlassen, da er „diese Praktiken” in seinem Haus nicht länger dulden wollte. Es begann eine hektische Suche nach einem neuen Ort. Es gelang, Räumlichkeiten in der Szewska-Straße 12 zu finden. Dort wurden offiziell eine Näherei und eine Wäscherei eröffnet. Maria fand Unterstützung für die Eröffnung dieses Ortes bei der Polizei. Es stellte sich heraus, dass in diesem Haus ein Kommissar wohnte, der ihre Tätigkeit bereits kannte.
Na konieczne opłaty i urządzenie domu potrzebne były fundusze, Maria i Pani Klementyna chodziły więc na kwestę. Różnie były przyjmowane. Maria zwierzyła się kiedyś swej pomocnicy: O wiele łatwiej jest dawać, niż prosić! Ale gdyby było trzeba, to jestem gotowa do końca życia chodzić i żebrać dla nich!
Funds were needed for necessary expenses and furnishing the house, so Maria and Mrs. Klementyna went out to collect donations. They were received in different ways. Maria once confided to her assistant: It is much easier to give than to ask! But if necessary, I am ready to go out and beg for them for the rest of my life!
Für die notwendigen Gebühren und die Einrichtung des Hauses wurden Geldmittel benötigt, daher gingen Maria und Frau Klementyna auf Spendensammlung. Sie wurden unterschiedlich aufgenommen. Maria vertraute ihrer Helferin einmal an: Es ist viel einfacher zu geben als zu bitten! Aber wenn es sein muss, bin ich bereit, bis zum Ende meines Lebens für sie zu gehen und zu betteln!
O wiele łatwiej jest dawać, niż prosić! Ale gdyby było trzeba, to jestem gotowa do końca życia chodzić i żebrać dla nich! [ 1 ]
It is much easier to give than to ask! But if necessary, I am ready to walk and beg for them for the rest of my life! [ 1 ]
Es ist viel einfacher zu geben als zu bitten! Aber wenn es sein muss, bin ich bereit, bis ans Ende meines Lebens für sie zu betteln! [ 1 ]
Maria powtarzała też z przekonaniem zdanie: Warto zbudować dom choćby na jedną noc, aby w nim chociaż jedną duszę uchronić od grzechu śmiertelnego.
Maria also repeated with conviction: It is worth building a house even for one night, in order to protect at least one soul from mortal sin.
Maria wiederholte auch immer wieder mit Überzeugung den Satz: Es lohnt sich, ein Haus zu bauen, und sei es nur für eine Nacht, um darin wenigstens eine Seele vor der Todsünde zu bewahren.
Warto zbudować dom choćby na jedną noc, aby w nim chociaż jedną duszę uchronić od grzechu śmiertelnego. [ 6 ]
It is worth building a house even for one night, if only to protect one soul from mortal sin. [ 6 ]
Es lohnt sich, ein Haus zu bauen, und sei es nur für eine Nacht, um darin wenigstens eine Seele vor einer Todsünde zu bewahren. [ 6 ]
Liczba wychowanek w zakładzie stale wzrastała. Kiedy osiągnęła liczbę dwudziestu, było już całkowicie ciasno. Komisja sanitarna, która z ramienia policji obyczajowej sprawowała nadzór nad zakładem, nakazała Marii oddalić część podopiecznych i nie przyjmować nowych. W marcu 1895 roku wygasła umowa o wynajem lokalu przy ul. Szewskiej. Podobnie jak, w poprzednim miejscu, odezwali się sąsiedzi i właściciel kamienicy. Sytuacja stała się tragiczna.
The number of pupils at the facility continued to grow. When it reached twenty, it became completely cramped. The sanitary commission, which supervised the facility on behalf of the vice squad, ordered Maria to dismiss some of her charges and not to accept new ones. In March 1895, the lease on the premises on Szewska Street expired. As in the previous location, the neighbors and the owner of the building complained. The situation became dire.
Die Zahl der Zöglinge in der Einrichtung stieg stetig an. Als sie zwanzig erreichte, war es schon völlig eng. Die Sanitätskommission, die im Auftrag der Sittenpolizei die Aufsicht über die Einrichtung ausübte, wies Maria an, einen Teil der Zöglinge zu entlassen und keine neuen mehr aufzunehmen. Im März 1895 lief der Mietvertrag für die Räumlichkeiten in der Szewska-Straße aus. Wie schon am vorherigen Standort meldeten sich die Nachbarn und der Eigentümer des Gebäudes zu Wort. Die Situation wurde dramatisch.
W tym momencie Maria przekonała się kolejny raz o istnieniu Opatrzności Bożej. Niespodziewanie podeszła do niej hrabina Aniela Potulicka. Maria opowiedziała o swoim dziele oraz w detalach o nurtujących ją problemach. Hrabina zaproponowała pomoc. Tego samego dnia zakupiła dla zakładu żywność i udała się z Marią na ul. Szewską. Obiecała dalszą pomoc. Wybór padł na położoną około 3 km od Poznania wieś Winiary. Hrabina zakupiła tam gospodarstwo liczące przeszło 4 ha ziemi wraz z inwentarzem i plonami. Po odremontowaniu zabudowań oraz skromnym umeblowaniu, dnia 16 lipca 1895 roku nastąpiło procesyjne przejście siedemnastu dziewcząt pod przewodnictwem Marii Karłowskiej do nowego domu.
At that moment, Maria was once again convinced of the existence of Divine Providence. Countess Aniela Potulicka unexpectedly approached her. Maria told her about her work and, in detail, about the problems that were troubling her. The countess offered her help. On the same day, she bought food for the facility and went with Maria to Szewska Street. She promised further help. The choice fell on the village of Winiary, located about 3 km from Poznań. The countess purchased a farm there with over 4 hectares of land, including livestock and crops. After renovating the buildings and furnishing them modestly, on July 16, 1895, seventeen girls, led by Maria Karłowska, made a procession to their new home.
In diesem Moment wurde Maria erneut von der Existenz der göttlichen Vorsehung überzeugt. Unerwartet kam Gräfin Aniela Potulicka auf sie zu. Maria erzählte ihr von ihrer Arbeit und ging dabei detailliert auf die Probleme ein, die sie beschäftigten. Die Gräfin bot ihre Hilfe an. Noch am selben Tag kaufte sie Lebensmittel für die Einrichtung und begleitete Maria zur Szewska-Straße. Sie versprach weitere Hilfe. Die Wahl fiel auf das etwa 3 km von Posen entfernte Dorf Winiary. Die Gräfin kaufte dort einen über 4 ha großen Bauernhof mit Vieh und Ernteerträgen. Nach der Renovierung der Gebäude und einer bescheidenen Einrichtung fand am 16. Juli 1895 ein Umzug von siebzehn Mädchen unter der Leitung von Maria Karłowska in ihr neues Zuhause statt.
W 1909 roku nowe zgromadzenie zakonne zostało zatwierdzone na prawie diecezjalnym.
W 1909 roku nowe zgromadzenie zakonne zostało zatwierdzone na prawie diecezjalnym.
Im Jahr 1909 wurde die neue Ordensgemeinschaft durch Diözesanrecht anerkannt.
Jesienią 1919 roku przybył do Poznania dr Otto Steinborn, naczelny lekarz policyjny w Toruniu, który zaproponował siostrom pasterkom przybycie do pracy na oddziale dla kobiet wenerycznie chorych w szpitalu miejskim. Problem opieki nad wenerycznie chorymi kobietami musiał być bardzo palący, gdyż sam prezydent miasta Torunia, Bolesław Wolszlegier, przynaglał Matkę listem z dnia 27 sierpnia 1920 roku do przybycia. 21 września 1920 roku dziewięć sióstr i dwie pielęgniarki wraz z przełożoną z Winiar s. Bernardą Marchlewską przyjechały do Torunia i rozpoczął się nowy etap w historii powstającego zgromadzenia.
In the fall of 1919, Dr. Otto Steinborn, chief police doctor in Toruń, arrived in Poznań and offered the Pastoral Sisters a job in the ward for women with venereal diseases at the city hospital. The problem of caring for women with venereal diseases must have been very pressing, as the mayor of Toruń himself, Bolesław Wolszlegier, urged Mother to come in a letter dated August 27, 1920. On September 21, 1920, nine sisters and two nurses, accompanied by their superior from Winiary, Sister Bernarda Marchlewska, arrived in Toruń, marking the beginning of a new stage in the history of the emerging congregation.
Im Herbst 1919 kam Dr. Otto Steinborn, der leitende Polizeiarzt in Toruń, nach Posen und bot den Schwestern an, in der Abteilung für venereisch kranke Frauen im städtischen Krankenhaus zu arbeiten. Das Problem der Versorgung von Frauen mit Geschlechtskrankheiten musste sehr dringlich gewesen sein, denn der Bürgermeister von Toruń, Bolesław Wolszlegier, drängte die Mutter in einem Brief vom 27. August 1920, zu kommen. Am 21. September 1920 kamen neun Schwestern und zwei Krankenschwestern zusammen mit der Oberin aus Winiary, Schwester Bernarda Marchlewska, nach Toruń, und damit begann ein neuer Abschnitt in der Geschichte der entstehenden Kongregation.
Zaraz po przybyciu do Torunia siostry rozpoczęły posługę w Szpitalu Miejskim, przy ul. Przedzamcze. Dla wenerycznie chorych kobiet wydzielono specjalny barak. Siostry zamieszkały w niewielkim budynku przy szpitalu. Wkrótce przybyła tu także Założycielka zgromadzenia. Tak jak oczekiwano, oddziaływanie sióstr było nie tylko natury medycznej, ale także wychowawczej. W ciągu pierwszych trzech miesięcy obecności sióstr w szpitalu aż osiem wyleczonych pacjentek chciało zmienić swoje dotychczasowe życie. Przybycie sióstr pasterek do Torunia w 1920 roku otworzyło nowy etap w dziejach zgromadzenia. Szpital weneryczny prowadzony przez siostry w Toruniu był ewenementem w skali nie tylko Polski. Matka Karłowska była prekursorką pracy zakonnic w tej dziedzinie.
Immediately after arriving in Toruń, the sisters began their ministry at the Municipal Hospital on Przedzamcze Street. A special barrack was set aside for women with venereal diseases. The sisters lived in a small building next to the hospital. Soon, the founder of the congregation also arrived. As expected, the sisters' influence was not only medical but also educational. During the first three months of the sisters' presence in the hospital, as many as eight cured patients wanted to change their lives. The arrival of the Pastoral Sisters in Toruń in 1920 opened a new stage in the history of the congregation. The venereal disease hospital run by the sisters in Toruń was a unique phenomenon not only in Poland. Mother Karłowska was a pioneer of the work of nuns in this field.
Unmittelbar nach ihrer Ankunft in Toruń begannen die Schwestern ihren Dienst im Stadtkrankenhaus in der Przedzamcze-Straße. Für Frauen mit Geschlechtskrankheiten wurde eine spezielle Baracke eingerichtet. Die Schwestern wohnten in einem kleinen Gebäude neben dem Krankenhaus. Bald kam auch die Gründerin der Kongregation hierher. Wie erwartet, war der Einfluss der Schwestern nicht nur medizinischer, sondern auch erzieherischer Natur. In den ersten drei Monaten der Anwesenheit der Schwestern im Krankenhaus wollten acht geheilte Patientinnen ihr bisheriges Leben ändern. Die Ankunft der Hirten-Schwestern in Toruń im Jahr 1920 läutete eine neue Etappe in der Geschichte des Ordens ein. Das von den Schwestern in Toruń geführte Geschlechtskrankheitskrankenhaus war nicht nur in Polen eine Sensation. Mutter Karłowska war eine Vorreiterin der Arbeit von Ordensschwestern in diesem Bereich.
Pozytywne doświadczenia toruńskie zaowocowały tym, że Maria Karłowska podjęła propozycję zaangażowania się sióstr w podobną działalność leczniczą w Łodzi, w szpitalu św. Marii Magdaleny. Tam także, i to na większą skalę, istniał, problem kobiet wenerycznie chorych. Szpital św. Marii Magdaleny został zorganizowany na wzór lecznicy w Toruniu. Tak więc urządzono w nim na nowo nie tylko sale sypialne, ale przede wszystkim dodano nowe pomieszczenia, takie jak: kaplica, pracownia i jadalnia. Najwięcej trudu włożono jednak w urządzenie małego ogródka. Takie zaplecze było nie tylko potrzebą szpitala, ale każdego domu zakonnego, w sposób szczególny sprawdzało się jednak w działalności leczniczej. Szpital w Łodzi nie miał ogrodu, a tylko nieuporządkowane podwórko. Udało się je oczyścić, a następnie po przywiezieniu ziemi urządzić ogród kwiatowo – owocowo - warzywny.
The positive experiences in Toruń resulted in Maria Karłowska accepting a proposal to involve the sisters in similar medical activities in Łódź, at the St. Mary Magdalene Hospital. There, too, and on a larger scale, there was a problem of women with venereal diseases. The St. Mary Magdalene Hospital was organized on the model of the clinic in Toruń. Thus, not only were the bedrooms rearranged, but new rooms were added, such as a chapel, a workshop, and a dining room. However, the most effort was put into creating a small garden. Such facilities were not only a necessity for the hospital, but for every religious house, and they were particularly useful in medical activities. The hospital in Łódź did not have a garden, only a messy courtyard. It was cleaned up, and after bringing in soil, a flower, fruit, and vegetable garden was created.
Die positiven Erfahrungen in Toruń führten dazu, dass Maria Karłowska den Vorschlag annahm, die Schwestern in eine ähnliche medizinische Tätigkeit in Łódź, im Krankenhaus St. Maria Magdalena, einzubinden. Auch dort gab es, und zwar in größerem Umfang, das Problem der venereisch kranken Frauen. Das Krankenhaus St. Maria Magdalena wurde nach dem Vorbild der Klinik in Toruń organisiert. So wurden nicht nur die Schlafsäle neu eingerichtet, sondern vor allem neue Räume wie eine Kapelle, ein Arbeitszimmer und ein Speisesaal hinzugefügt. Die größte Mühe wurde jedoch in die Anlage eines kleinen Gartens gesteckt. Eine solche Anlage war nicht nur für das Krankenhaus notwendig, sondern für jedes Kloster, aber sie bewährte sich besonders in der medizinischen Tätigkeit. Das Krankenhaus in Łódź hatte keinen Garten, sondern nur einen unordentlichen Hof. Es gelang, diesen zu säubern und nach der Anlieferung von Erde einen Blumen-, Obst- und Gemüsegarten anzulegen.
Dom w Jabłonowie Pomorskim Matka Maria nabyła w 1933 roku. W krótkim czasie stał się on główną siedzibą, czyli Domem Generalnym zgromadzenia. Z tym miejscem Założycielka wiązała wielkie plany, między innymi zamierzała otworzyć tu szkołę gospodarstwa domowego. Widziała dużą potrzebę kształcenia i przygotowywania dziewcząt do podjęcia w życiu podstawowych obowiązków: żon, matek, gospodyń domu. Chociaż z planów ostatecznie za jej życia nic nie wszyło, to jednak zgromadzenie pielęgnowało ten pomysł.
Mother Maria purchased the house in Jabłonowo Pomorskie in 1933. It quickly became the main seat, or General House, of the congregation. The Foundress had great plans for this place, including opening a school of home economics. She saw a great need to educate and prepare girls to take on the basic responsibilities of life: wives, mothers, housewives. Although none of her plans came to fruition during her lifetime, the congregation continued to nurture this idea.
Das Haus in Jabłonowo Pomorskie erwarb Mutter Maria im Jahr 1933. Innerhalb kurzer Zeit wurde es zum Hauptsitz, also zum Generalat der Kongregation. Die Gründerin verband mit diesem Ort große Pläne, unter anderem wollte sie hier eine Hauswirtschaftsschule eröffnen. Sie sah einen großen Bedarf, Mädchen auszubilden und auf die grundlegenden Aufgaben im Leben vorzubereiten: Ehefrauen, Mütter, Hausfrauen zu werden. Obwohl diese Pläne zu ihren Lebzeiten letztlich nicht verwirklicht wurden, pflegte die Kongregation diese Idee weiter.
Ostatnią moją wolą jest tutaj spocząć. [ 7 ]
It is my last wish to be buried here. [ 7 ]
Es ist mein letzter Wille, hier begraben zu werden. [ 7 ]
Matka Maria zmarła w Pniewitem 24 marca 1935 roku. Wiemy jednak, że chciała spocząć w Jabłonowie. W dniu objęcia tej placówki na pocztówce przedstawiającej zamek jabłonowski napisała własnoręcznie Ostatnią moją wolą jest tutaj spocząć. Początkowo została pochowana przy wejściu do kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Wojciecha. 31 sierpnia 1935 roku nastąpiło uroczyste przeniesienie doczesnych szczątków Matki do krypty pod prezbiterium kaplicy w domu zakonnym, zgodnie z tym, czego sobie życzyła: Gdy Matka Założycielka pierwszy raz przybyła do Zamku w Jabłonowie, obeszła z laseczką około Zamku, stanęła tam, gdzie teraz spoczywa i mówiła do Dusz: „Dzieci, tu u góry będzie kaplica, a tu mnie pochowacie”. „Gość Niedzielny” z 25 marca 1935 roku pisał: Na wieczny sen spocznie w podziemiach kaplicy jabłonowskiego Zamku s e r c e , które za miliony kochało i za miliony cierpiało. A przecież z żywymi pozostanie po wszystkie czasy Wielki Duch Matki Marii Karłowskiej, o którym także powiedzieć można bez wątpienia, że „był jak słup ognia”.
Mother Maria died in Pniewite on March 24, 1935. However, we know that she wanted to be buried in Jabłonowo. On the day she took over this facility, she wrote on a postcard depicting the Jabłonowo castle: “My last wish is to be buried here.” Initially, she was buried at the entrance to the parish church of St. Adalbert. On August 31, 1935, Mother's remains were solemnly transferred to the crypt under the presbytery of the chapel in the convent, in accordance with her wishes: When the Founding Mother first came to the Castle in Jabłonowo, she walked around the Castle with her walking stick, stood where she now rests, and said to the Souls: “Children, there will be a chapel up here, and this is where you will bury me.” Gość Niedzielny wrote on March 25, 1935: The heart that loved millions and suffered for millions will rest in eternal sleep in the basement of the chapel of the Jabłonowo Castle. And yet, the Great Spirit of Mother Maria Karłowska will remain with the living for all time, about whom it can also be said without a doubt that “she was like a pillar of fire.”
Mutter Maria starb am 24. März 1935 in Pniewite. Wir wissen jedoch, dass sie in Jabłonowo beigesetzt werden wollte. Am Tag ihrer Amtsübernahme schrieb sie auf einer Postkarte mit dem Bild des Schlosses von Jabłonowo eigenhändig: „Mein letzter Wille ist es, hier beigesetzt zu werden”. Zunächst wurde sie am Eingang der Pfarrkirche St. Adalbert beigesetzt. Am 31. August 1935 erfolgte die feierliche Überführung der sterblichen Überreste der Mutter in die Krypta unter dem Presbyterium der Kapelle im Ordenshaus, gemäß ihrem Wunsch: Als die Gründerin zum ersten Mal zum Schloss in Jabłonowo kam, umrundete sie mit ihrem Stock das Schloss, blieb an der Stelle stehen, an der sie jetzt ruht, und sagte zu den Seelen: „Kinder, hier oben wird eine Kapelle entstehen, und hier werdet ihr mich begraben.“ „Gość Niedzielny” vom 25. März 1935 schrieb: In den Untergeschossen der Kapelle des Schlosses in Jabłonowo wird das Herz, das Millionen geliebt und Millionen gelitten hat, seinen ewigen Schlaf finden. Und doch wird der große Geist von Mutter Maria Karłowska für alle Zeiten bei den Lebenden bleiben, von dem man ohne Zweifel sagen kann, dass er „wie eine Feuersäule“ war.
A właśnie zgasła z nich jedna na horyzoncie polskiego miłosierdzia. Jedna z tych, co zapalane bywają Ręką Wszechmocnego po to, by ludzie nie wierzyli w wieczne trwanie ciemności, lecz mieli odwagę żyć do rana [ 8 ].
And one of them has just gone out on the horizon of Polish mercy. One of those that are lit by the Hand of the Almighty so that people do not believe in the eternal duration of darkness, but have the courage to live until morning [ 8 ].
Und gerade ist eine davon am Horizont der polnischen Barmherzigkeit erloschen. Eine von denen, die von der Hand des Allmächtigen entzündet werden, damit die Menschen nicht an die ewige Dunkelheit glauben, sondern den Mut haben, bis zum Morgen zu leben [ 8 ].
Maria Karłowska została ogłoszona błogosławioną 6 czerwca 1997 roku w uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa pod Wielką Krokwią w Zakopanem. Jej wyniesienia na ołtarze dokonał św. Jan Paweł II.
Maria Karłowska was declared blessed on June 6, 1997, on the feast of the Sacred Heart of Jesus, at Wielka Krokwia in Zakopane. She was beatified by St. John Paul II.
Maria Karłowska wurde am 6. Juni 1997, am Festtag des Heiligsten Herzens Jesu, unterhalb der Wielka Krokwia in Zakopane selig gesprochen. Ihre Seligsprechung erfolgte durch Johannes Paul II.
[tekst wg dk. prof. Waldemara Rozynkowskiego - text according to Prof. Waldemar Rozynkowski - Text nach Prof. Waldemar Rozynkowski]
LETTERBOX
Skrytka geocache typu letterbox nie znajduje się na koordynatach początkowych. Jej współrzędne to:
The letterbox geocache is not located at the initial coordinates. Its coordinates are:
Der Letterbox-Geocache befindet sich nicht an den Startkoordinaten. Seine Koordinaten lauten:
N 53° 0A.BCD′ E 018° 4F.GHI′
Aby zdobyć LITERY A - B - C - D - F - G - H - I rozwiąż poniższy quiz. Wszystkie odpowiedzi znajdziesz w tekście powyżej.
To earn the letters A, B, C, D, F, G, H, and I, take the quiz below. All answers can be found in the text above.
Um die BUCHSTABEN A – B – C – D – F – G – H – I zu erhalten, lösen Sie das folgende Quiz. Alle Antworten finden Sie im obigen Text.
A - Urodziła się jako dziecko - She was born as the child in order - Sie wurde als Kind geboren:
0 - pierwsze first erstes
1 - jedenaste eleventh elftes
2- drugie second zweites
3 - siódme seventh siebtes
4 - trzecie third drittes
5 - piąte fifth fünftes
6 - trzynaste thirteenth dreizehntes
7 - dwudzieste pierwsze twenty-first einundzwanzigstes
8 - dwunaste twelfth zwölftes
9 - dziesiąte tenth zehntes
B - Dzień urodzin birthday Geburtstag
C - Liczba dziewcząt, które początkowo zamieszkały przy ul. Naumanna 11 - The number of girls who initially lived at 11 Naumanna Street - Die Anzahl der Mädchen, die ursprünglich in der Naumanna-Straße 11 wohnten
D - Urodziła się w rodzinie - She was born into a family - Sie wurde in eine Familie geboren:
0 - szlacheckiej noble adelige
1 - arystokratycznej aristocratic aristokratische
2- królewskiej royal königliche
3 - chłopskiej peasant bäuerliche
4 - robotniczej working class Arbeiterfamilie
5 - mieszczańskiej bourgeois bürgerliche
6 - inteligenckiej intellectual intellektuelle
7 - patologicznej patologicznej pathologische
8 - niepełnej incomplete unvollständig
9 - nie wiadomo, została podrzucona unknown, she was abandoned unbekannt, wurde ausgesetzt
F - W Berlinie uczyła się - In Berlin, she learned - In Berlin lernte sie:
0 - malowania painting Malen
1 - kroju i szycia tailoring and sewing Schneidern und Nähen
2- prostytucji prostitution Prostitution
3 - dziennikarstwa journalism Journalismus
4 - pisania na maszynie typing Maschinenschreiben
5 - zarządzania majątkiem asset management Vermögensverwaltung
6 - gotowania cooking Kochen
7 - ogrodnictwa gardening Gartenarbeit
8 - wikliniarstwa basket weaving Korbflechten
9 - robienia na drutach knitting Stricken
G - W szpitalu w Łodzi na podwórzu urządzono - The following facilities were set up in the courtyard of the hospital in Łódź - Im Krankenhaus in Łódź wurde im Hof Folgendes eingerichtet:
0 - stadion piłkarski football stadium Fußballstadion
1 - plac musztry drill ground Exerzierplatz
2- wysypisko śmieci rubbish dump Müllhalde
3 - szklarnię greenhouse Gewächshaus
4 - bieżnię running track Laufbahn
5 - ogródek jordanowski playground Kinderspielplatz
6 - staw rybny fish pond Fischteich
7 - ogródek kwiatowy flower garden Blumengarten
8 - ogród kwiatowo – owocowo - warzywny flower, fruit, and vegetable garden Blumen-, Obst- und Gemüsegarten
9 - kaplicę chapel Kapelle
H - Rok zakupu domu w Jabłonowie - Year of purchase of the house in Jabłonowo - Jahr des Hauskaufs in Jabłonowo:
0 - 1932
1 - 1939
2 - 1930
3 - 1931
4 - 1938
5 - 1936
6 - 1934
7 - 1933
8 - 1935
9 - 1937
I - Została beatyfikowana przez - She was beatified by - Sie wurde selig gesprochen von:
0 - Piusa XI Pius XI Pius XI.
1 - Piusa XII Pius XII Pius XII.
2- Jana XXIII John XXIII Johannes XXIII.
3 - Pawła VI Paul VI Paul VI.
4 - Jana Pawła I John Paul I Johannes Paul I.
5 - Jana Pawła II John Paul II Johannes Paul II.
6 - Benedykta XVI Benedict XVI Benedikt XVI.
7 - Franciszka Francis Franziskus
8 - była kanonizowana a nie beatyfikowana - She was canonized, not beatified - Sie wurde heilig gesprochen und nicht selig gesprochen.
9 - Kościół katolicki odrzucił jej beatyfikację - The Catholic Church rejected her beatification - Die katholische Kirche lehnte ihre Seligsprechung ab
N 53° 0A.BCD′ E 018° 4F.GHI′
Masz wynik? Sprawdź! Got your result? Check it out! Hast du das Ergebnis? Überprüfe es!
SKARB ZAMKNIĘTY JEST NA DWIE KŁÓDKI
THE TREASURY IS LOCKED WITH TWO PADLOCKS
Der Schatz ist mit zwei Vorhängeschlössern verschlossen
KOD do kłódki ZEWNĘTRZNEJ (4 cyfry) znajdziesz na tej stronie - uważnie przeczytaj opis.
The code for the EXTERNAL padlock (4 digits) can be found on this page—please read the description carefully.
Den Code für das AUSSEN-Vorhängeschloss (4 Ziffern) finden Sie auf dieser Seite – lesen Sie die Beschreibung sorgfältig durch.
KOD do kłódki WEWNĘTRZNEJ (3 cyfry) znajdziesz już wewnątrz skrytki - po otwarciu jej poszukaj kalendarium i weź 3 ostanie cyfry z pierwszej daty.
The code for the INTERNAL padlock (3 digits) can be found inside the safe - after opening it, look for the calendar and take the last 3 digits of the first date.
Den Code für das INNERE Vorhängeschloss (3 Ziffern) findest du bereits im Inneren des Verstecks – suche nach dem Öffnen nach dem Kalender und nimm die letzten 3 Ziffern des ersten Datums.
SKARB STANOWI pieczątka - nie zabieraj jej - odbij w swoim notesie i zostaw dla innych graczy. Wpisz się w papierowym logbooku, który znajdziesz obok pieczątki.
THE TREASURE IS A STAMP – don't take it away – stamp it in your notebook and leave it for other players. Sign the paper logbook, which you will find next to the stamp.
Der Schatz ist ein Stempel – nimm ihn nicht mit, sondern stemple ihn in dein Notizbuch und lass ihn für andere Spieler zurück. Trage dich in das Papierlogbuch ein, das du neben dem Stempel findest.
SKRYTKA POWSTAŁA WE WSPÓŁPRACY Z PARAFIĄ BŁOGOSŁAWIONEJ MARII KARŁOWSKIEJ W TORUNIU.
THE HIDING PLACE WAS CREATED IN COOPERATION WITH THE PARISH OF BLESSED MARIA KARŁOWSKA IN TORUŃ.
Der Versteck wurde in Zusammenarbeit mit der Pfarrei der seligen Maria Karłowska in Toruń eingerichtet.
ZA WSZELKĄ POMOC SERDECZNIE DZIĘKUJĘ KS. MARCINOWI BANACHOWI, KS. JACKOWI WIECZORKOWI I PANU PIOTROWI BANACHOWI.
I would like to express my sincere gratitude to Father Marcin Banach, Father Jacek Wieczorek, and Mr. Piotr Banach for their assistance.
Für jede Hilfe bedanke ich mich herzlich bei Pfarrer Marcin Banach, Pfarrer Jacek Wieczorek und Herrn Piotr Banach.
The text was translated using DeepL AI software. I apologize for any errors.
Übersetzt mit der KI-Software DeepL. Ich entschuldige mich für eventuelle Fehler.