Wielicki tour #3 - Siercza
Wieliczka – gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie wielickim. Leży na południowy wschód od Krakowa, zajmując obszar 100,1 km⊃2;. Jej strukturę administracyjną tworzą: miasto Wieliczka oraz 29 sołectw.
Obszar wiejski gminy (tzn. tereny poza miastem Wieliczka) jest najludniejszym takim obszarem na terenie gminy miejsko-wiejskiej w Polsce.
Sołectwa w kolejności alfabetycznej:
Brzegi, Byszyce, Chorągwica, Czarnochowice, Dobranowice, Golkowice, Gorzków, Grabie, Grabówki, Grajów, Jankówka, Janowice, Kokotów, Koźmice Małe, Koźmice Wielkie, Lednica Górna, Mała Wieś, Mietniów, Pawlikowice, Podstolice, Raciborsko, Rożnowa, Siercza, Strumiany, Sułków, Sygneczów, Śledziejowice, Węgrzce Wielkie, Zabawa i miasto Wieliczka
Siercza - wieś położona w województwie małopolskim w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, powołując się m.in. na dyplom Leszka Czarnego z 1288 roku, podaje, że wieś od najdawniejszych czasów należała do włości opactwa tynieckiego.
W 1595 roku wieś położona w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego była własnością kasztelana małogoskiego Sebastiane Lubomirskiego. Z powodu zakazu osiedlania się Żydów w Wieiczce w Sierczy na Klaśnie powstało tzw. miasto żydowskie, które dynamicznie rozwinęło się po I rozbiorze Polskie, a do Wieliczki włączono je w 1934 roku.
inf. za Wikipedia
Siercza, której jednym z głównych obiektów jest dwór wzniesiony w centralnym (a zarazem najwyższym) punkcie wsi na początku XVII wieku. Mimo późniejszych przekształceń do dziś zachował swoją pierwotną formę. Cały zespół tworzyły liczne zabudowania gospodarcze, ogród i sady owocowe, a nawet stawy. Kompozycja samego ogrodu była zresztą charakterystyczna dla popularnych na przełomie XVIII i XIX wieku założeń romantycznych. Na początku XX wieku właścicielami zespołu dworskiego były rody Bylińskich i Rogyskich. Niewiele ponad sto lat temu, w 1921 roku, został on jednak sprzedany zgromadzeniu sióstr urszulanek, które zorganizowały w nim szkołę gotowania, prania, prasowania i szycia dla dziewcząt. Po wojnie, w 1949 roku, ziemia została odebrana siostrom zakonnym (z wyjątkiem parku dworskiego). Siostry mogły prowadzić jednak przedszkole, które działa do dziś. Podobnie zresztą jak kościół parafialny pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Sierczy znajdujący się na terenie dawnego dworu.
Dwór foto własne pocztapp
Historia Sierczy jest jednak zdecydowanie o wiele dłuższa i niezwykle bogata (jej początki mają sięgać już XIII wieku, a jej nazwa ma pochodzić od „Swierczy” – osada miała powstać wieki temu w świerkowym lesie). Co rzadko spotykane, powstała nawet monografia, która jest poświęcona tylko i wyłącznie tej niewielkiej miejscowości. Chęć opisania jej historii była zresztą zalążkiem założenia niszowego wydawnictwa, które działa w sąsiedztwie dworu. Wydawnictwo Żyznowski, bo o nim mowa, powstało w 2004 roku. Jego założyciel, Wiesław Żyznowski, sam mówi o Sierczy, że to “wieś, jakich mnóstwo i miejsce, jakiego nie ma nigdzie indziej na ziemi”. Warto o tym się przekonać odwiedzając miejscowość lub sięgając po jej monografię “Siercza, dach Wieliczki 2” (która została poszerzona o nowe treści w stosunku do pierwotnego wydania) i ukazała się drukiem pięć lat temu. Można w niej znaleźć drzewa genealogiczne wielickich rodzin i specjalnie opracowane na potrzeby wydania plany wioski.
Kościół parafiany foto własne pocztapp
Tuż obok sierczańskiego dworu znajduje się nie tylko siedziba wydawnictwa, ale również stadnina koni oraz wyjątkowa… stacja benzynowa, której budynek jest jednym z najbardziej interesujących obiektów w okolicy. Podobnie jak oficyna wydawnicza, również ona powstała dzięki inicjatywie miejscowego przedsiębiorcy Wiesława Żyznowskiego. W 2010 roku otrzymała Nagrodę im. Stanisława Witkiewicza przyznawaną przez Województwo Małopolskiego najlepszym współczesnym realizacjom architektonicznym. Doceniono tym samym próbę pokazania, że można ciekawie zaprojektować budynek o tak banalnej funkcji, wpisany w dotychczasową świadomość mieszkańców jako nieatrakcyjny.
Budynek stacji benzynowej foto własne pocztapp
oprac. Tomasz Kobylański
Na Sierczy znajują się zbiorniki wody MPWiK Kraków-Siercza. Szkoła postawowa, oraz stadnina koni i mini zoo. W dolinie w części Brzeziny-Chalakówka znajduje się wyeksploatowany kamieniołom. W maju 2010 roku wskutek powozi osuwająca się ziemia uszkodziła infrastrukturę wsi.
******************************************
Wielicki tour to seria mulciaków stworzona z myślą o krakowskiej sołeczności keszerskiej lubiącej kalendarzowe czelendże. W planie jest okeszowanie całej gminy. Dla zdobywców wszystkich skrytek przygotuję specjalne certyfikaty. Skrytki pojawiać się będą stopniowo przez okreskilku miesięcy.
*****************************************
Skrytka to prosty multicache z etapem pośrednim. Na kordach statowych odszukaj drewnianą armatę. Ma ona kilka metalowych zdobień w postaci koron. Armata jest już leciwa i ponoć straciła jedną z koron (tak pisało już w logach kilku znalzaców) Tak więc do Ilości tych koron dodaj 1 i podstaw do wzoru jako A, następnie udaj się na etap pośredni. Na słupku ogrodzeniowym znajdziesz nr techniczny namalowany białą farbą zaczynający się od Rp1 xxx.xx Do wzoru użyj sumę cyfr po kropce jako B. Natomiast C to cyfra, która powtarza się trzy razy.
N 49° 58.B0C E 20° 02.AA8
Zachęcam do odwiedzenia miejsc oznaczonych waypointami choć do podjęcia kesza nie jest to konieczne!
kesz to magnetyczny mikrusek BOYP